Talmud Yerushalmi · Massechet Shabbat · Perek Yud-Tet · Halachá 1 (abertura do capítulo)
שַׁבָּת

Rabi Eliezer DeMilah: o utensílio da milá trazido no Shabat

Perek Yud-Tet, Rabi Eliezer DeMilah, Halachá 1 (abertura do capítulo), no Talmud Yerushalmi, Massechet Shabbat

Primeira halachá do Perek Yud-Tet de Massechet Shabbat, que abre o décimo nono capítulo, Rabi Eliezer DeMilah (Rabi Eliezer, da circuncisão). A Mishná ensina que, segundo Rabi Eliezer, quem não trouxe o utensílio da milá (circuncisão) na véspera do Shabat o traz no Shabat descoberto, e, em tempo de perigo, coberto, diante de testemunhas; que se cortam até árvores para fazer o carvão e o ferro; e que Rabi Akiva deu a regra: o trabalho que se pode fazer na véspera não afasta o Shabat, e a milá, que não se pode fazer na véspera, afasta o Shabat. A guemará pergunta se Rabi Eliezer diverge em todos os preparativos, com os bikurim, o lulav e o shofar; traz o caso em que Rabi decidiu como Rabi Eliezer, explicado como um beco sem saída, e a divergência de Rabi Yochanan e Rav sobre os utensílios que repousaram no beco; a chulá (fileira de pessoas que serve de divisória) para trazer a faca, com a pergunta de Bar Marina a Rabi Simon e a Rabi Imi, as chaves da casa de estudo nos dias de Rabi Yirmeyá, os sapatos e a milá adiada do filho de Rabi Shmuel bar Evduma; a prova de Rav Huna contra a chulá; Hilel, o Ancião, e as facas do Pessach, com a vaca vermelha; e a discussão de Rabi Eliezer e Rabi Akiva sobre os preparativos da shechitá, com o bebê que pode adoecer. O Bavli discute esta mesma Mishná em Shabbat 130a.

Abre-se Perek Yud-Tet de Massechet Shabbat · Rabi Eliezer DeMilahרַבִּי אֱלִיעֶזֶר דְּמִילָה

A Mishná · מַתְנִיתִין

רִבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר אִם לֹא הֵבִיא כְלִי מֵעֶרֶב שַׁבָּת מְבִיאוֹ בַשַּׁבָּת מְגוּלֶּה וּבַסַּכָּנָה מְכַסֵּהוּ עַל פִּי עֵדִים. וְעוֹד אָמַר רִבִּי אֱלִעֶזֶר כּוֹרְתִין עֵצִים לַעֲשׂוֹת פֶּיחָמִים לַעֲשׂוֹת בַּרְזֶל. כְּלָל אָמַר רִבִּי עֲקִיבָה כָּל מְלָאכָה שֶׁאֶיפְשָׁר לָהּ לֵעָשׂוֹת מֵעֶרֶב שַׁבָּת אֵינָהּ דּוֹחָה אֶת הַשַּׁבָּת. מִילָה שֶׁאֵי אֶיפְשָׁר לָהּ לֵעָשׂוֹת מֵעֶרֶב שַׁבָּת דּוֹחָה אֶת הַשַּׁבָּת:

Mishná: Rabi Eliezer diz: se não trouxe o utensílio da circuncisão na véspera do Shabat, trá-lo no Shabat descoberto; e, em tempo de perigo, cobre-o e o traz diante de testemunhas. E disse ainda Rabi Eliezer: cortam-se árvores para fazer carvão, para fazer o ferro da faca. Uma regra disse Rabi Akiva: todo trabalho que é possível fazer na véspera do Shabat não afasta o Shabat; mas a milá (circuncisão), que não é possível fazer na véspera do Shabat, afasta o Shabat.

A Halachá · הֲלָכָה א

01Rabi Eliezer diverge em tudo? Os bikurim, o lulav, o shofar e o caso de Rabi
Yerushalmi · Shabbat 19:1
רִבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר. אִם לֹא הֵבִיא כְלִי כול׳. אָמַר רִבִּי יוֹחָנָן. הֲוִינָן סָבְרִין מֵימַר. בְּכָל הַדְּבָרִים חָלוּק רִבִּי אֱלִיעֶזֶר. מִמַּה שֶׁצָּרַךְ רִבִּי אֱלִיעֶזֶר לִדרוֹשׁ בִּיכּוּרִין. מַה בִּיכּוּרִין שֶׁנֶּאֱמַר בָּעוֹמֶר דּוֹחִין הַשַּׁבָּת. אַף בִּיכּוּרִין שֶׁנֶּאֱמַר בִּשְׁתֵּי הַלֶּחֶם דּוֹחִין אֶת הַשַּׁבָּת. הָדָא אָמְרָה. לֹֹא בְכָל הַדְּבָרִים חָלוּק רִבִּי אֱלִיעֶזֶר. אָמַר רִבִּי שְׁמוּאֵל בַּר רַב יִצְחָק. בְּכָל הַדְּבָרִים חָלוּק רִבִּי אֱלִיעֶזֶר. וְלָמָּה צָרַךְ רִבִּי אֱלִיעֶזֶר לִדרוֹשׁ בִּיכּוּרִין בִּיכּוּרִין. אֶלָּא עַל יְדֵי שֶׁעִיקַּר דְּחִיָיתָן שַׁבָּת וּמַכְשִׁירֵיהֶן מְלָאכָה.

“Rabi Eliezer diz: se não trouxe o utensílio” etc. Disse Rabi Yochanan: pensávamos dizer que em todas as coisas Rabi Eliezer diverge dos sábios. Mas, pelo que Rabi Eliezer precisou interpretar bikurim (primeiros frutos), dizendo: assim como os bikurim que são ditos no omer (a oferta de cevada) afastam o Shabat, também os bikurim que são ditos nos dois pães de Shavuot afastam o Shabat, isto diz que não em todas as coisas Rabi Eliezer diverge. Disse Rabi Shmuel bar Rav Yitzchak: em todas as coisas Rabi Eliezer diverge. E por que precisou Rabi Eliezer interpretar “bikurim”, “bikurim”? Só porque o essencial do seu afastamento é o do Shabat, e os seus machshirin (preparativos) são trabalho proibido.

הָתִיבוֹן. וְהָתַנֵי. לוּלָב וּמַכְשִׁירָיו דּוֹחִין אֶת הַשַּׁבָּת. אָמַר רִבִּי יוֹנָה. לַהֲבִיאוֹ מֵרֹאשׁ הַדֶּקֶל. וְהָתַנֵי. שׁוֹפָר וּמַכְשִׁירָיו דּוֹחִין אֶת הַשַּׁבָּת. לַהֲבִיאוֹ מִחוּץ לִתְחוּם. וְתַנֵּי כֵן. אֵין מְגָרְדִין וְלֹא מְגָרְדִין וְלֹא מְפָרְכִין. תַּנֵּי בְּשֵׁם רִבִּי אֱלִיעֶזֶר. לוּלָב וּמַכְשִׁירָיו דּוֹחִין אֶת הַשַּׁבָּת. אָמַר רִבִּי יוֹנָה. סָלְקַת מַתְנִיתָא.

Objetaram: e não se ensinou numa baraita: “O lulav (o ramo de palmeira da festa) e os seus machshirin afastam o Shabat”? Disse Rabi Yona: trata-se de trazê-lo do alto da palmeira. E não se ensinou: “O shofar (o chifre tocado no Ano Novo) e os seus machshirin afastam o Shabat”? Trata-se de trazê-lo de fora do techum (limite de Shabat). E assim se ensinou: não se raspa, e não se raspa, e não se quebra nada dele. Ensinou-se em nome de Rabi Eliezer: o lulav e os seus machshirin afastam o Shabat. Disse Rabi Yona: a matnita (a baraita) terminou antes disso.

תַּנֵּי. מַעֲשֶׂה הָיָה וְהוֹרָה רִבִּי כְּרִבִּי אֱלִיעֶזֶר. אָמַר רִבִּי יוֹחָנָן. חֲבוּרָה הָיְתָה מַקְשָׁה. מַה רָאָה רִבִּי לְהַנִּיחַ דִּבְרֵי חֲכָמִים וְלַעֲשׂוֹת כְּרִבִּי אֱלִיעֶזֶר. אָמַר רִבִּי הוֹשַׁעְיָה. שָׁאַלְנוּ אֶת רִבִּי יְהוּדָה הַגּוֹזֵר וְאָמַר לָנוּ. בְּמָבוֹי שֶׁאֵינוֹ מְפוּלָּשׁ. כְּהָדָא תַנִּינָן. אָסוּר לְטַלְטֵל מִתּוֹכוֹ לַבָּתִּים וּמִן הַבָּתִּים לְתוֹכוֹ. אָמַר רִבִּי אַבָּהוּ. קִיַימְתִּיהָ בְתִינּוֹק וּבְאִוזְמֶל שֶׁשָּׁבְתוּ בְּמָבוּי. וְאֵינוֹ אָסוּר לְטַלְטְלוֹ בְּכָל הַמָּבוֹי.

Ensinou-se: aconteceu um caso, e Rabi decidiu conforme Rabi Eliezer no caso da milá. Disse Rabi Yochanan: a companhia dos estudiosos objetava: o que viu Rabi para deixar as palavras dos sábios e agir conforme Rabi Eliezer? Disse Rabi Hoshayá: perguntamos a Rabi Yehudá, o circuncidador, e ele nos disse: foi num mavoi (beco) que não é aberto nas duas pontas, como isto que ensinamos: é proibido mover objetos de dentro dele para as casas e das casas para dentro dele. Disse Rabi Abahu: expliquei-a com um bebê e um izmel (bisturi) que repousaram no mavoi ao entrar o Shabat; e não é proibido movê-lo ali em todo o mavoi.

02Os utensílios que repousaram no beco: Rabi Yochanan e Rav
Yerushalmi · Shabbat 19:1
בְּעוֹן קוֹמֵי רִבִּי יוֹסֵה. כְּמַה דְאַתָּ מַר בְּכֵלִים שֶׁשָּׁבְתוּ בְכָל הֶחָצֵר מְטַלְטְלִין אוֹתָן בְּכָל הֶחָצֵר. וְדִכְוָותָהּ כֵּלִים שֶׁשָּׁבְתוּ בְמָבוֹי מְטַלְטְלִין אוֹתָן בְּכָל הַמָּבוֹי. בְּשַׁבָּת שְׁאָלוֹן לֵיהּ וְלֹא אֲגִיבוֹן. דְּלָא הֲוָה רִבִּי יוֹסֵי אָמַר אֶלָּא כָל מִילָּה בְאַתְרָהּ. כַּד אֲתוֹן לְעֵירוּבִין אֲמַר לוֹן בְּשֵׁם רִבִּי יוֹחָנָן. כֵּלִים שֶׁשָּׁבְתוּ בְמָבוֹי מְטַלְטְלִין אוֹתָן בְּכָל הַמָּבוֹי. וְדִכְוָותָהּ כֵּלִים שֶׁשָּׁבְתוּ בְחָצֵר מְטַלְטְלִין אוֹתָן בְּכָל הֶחָצֵר. רַב אָמַר. אֵין מְטַלְטְלִין אוֹתָן אֶלָּא בְאַרְבַּע אַמּוֹת.

Perguntaram diante de Rabi Yossi: assim como tu dizes que utensílios que repousaram em qualquer parte do pátio se movem em todo o pátio, assim também dizes que utensílios que repousaram no mavoi se movem em todo o mavoi? Em Massechet Shabbat perguntaram-lhe isto, e ele não lhes respondeu ali, porque Rabi Yossi não dizia senão cada coisa no seu lugar. Quando chegaram a Massechet Eruvin, disse-lhes a resposta em nome de Rabi Yochanan: utensílios que repousaram no mavoi movem-se em todo o mavoi; e assim também utensílios que repousaram no pátio movem-se em todo o pátio. Rav disse: não se movem no mavoi senão em quatro côvados.

אָמַר רִבִּי יוֹסֵה בֵּירִבִּי בּוּן. רַב כְּדַעְתֵּיהּ וְרִבִּי יוֹחָנָן כְּדַעְתֵּיהּ. רִבִּי יוֹחָנָן דּוּ אָמַר. קוֹרָה בְלֹא שִׁיתּוּף מַתֶּרֶת. הוּא דְאָמַר. מְטַלְטְלִין אוֹתָן בְּכָל הַמָּבוֹי. רַב דּוּ אָמַר. אֵין קוֹרָה מַתֶּרֶת בְּלֹא שִׁיתּוּף. הוּא דְאָמַר. אֵין מְטַלְטְלִין אוֹתָן אֶלָּא בְאַרְבַּע אַמּוֹת. עַל דַּעְתֵּיהּ דְּרִבִּי יוֹחָנָן לְאֵי זֶה דָבָר מִשְׁתַּתְּפִין בְּכָל הַמָּבוֹי. אָמַר רִבִּי יוֹסֵה בֵּירִבִּי בּוּן. כְּדֵי לַעֲשׂוֹת כָּל הָרְשׁוּיוֹת אַחַת.

Disse Rabi Yossi beRabi Bun: Rav segue a sua opinião, e Rabi Yochanan segue a sua opinião. Rabi Yochanan, que diz: a korá (viga) permite o mavoi sem shituf (associação do beco), é ele quem diz: movem-se em todo o mavoi. Rav, que diz: a korá não permite o mavoi sem shituf, é ele quem diz: não se movem senão em quatro côvados. Segundo a opinião de Rabi Yochanan, para que coisa, então, se faz o shituf em todo o mavoi? Disse Rabi Yossi beRabi Bun: para fazer de todos os domínios um só.

03A chulá para a faca da milá; Bar Marina, Rabi Simon e Rabi Imi
Yerushalmi · Shabbat 19:1
רִבִּי סִימוֹן בְּשֵׁם רִבִּי יְהוֹשֻׁעַ בֶּן לֵוִי. סַכִּין שֶׁלְּמִילָה עוֹשֶׂה לָהּ חוֹלָה וּמֵבִיאָהּ. בַּר מָרִינָה הֲוָה לֵיהּ עוֹבְדָא. שְׁאִיל לְרִבִּי סִימוֹן וּשְׁרָא. שְׁאַל לְרִבִּי אִמִּי וַאֲסַר. וְאִיקְפִּד רִבִּי סִימוֹן. וְלֹא כֵן תַּנֵּי. נִשְׁאַל לְחָכָם וְהִתִּיר. יִשְׁאַל לְחָכָם אַחֵר שֶׁמָּא יֶאֱסֹר. אָמַר רִבִּי יוּדָן. הָכֵין הֲוָה עוֹבְדָא. שְׁאַל לְרִבִּי אִמִּי וַאֲסַר לֵיהּ. לְרִבִּי סִימוֹן וּשְׁרָא. אִיקְפִּד רִבִּי אִמִּי. כְּהָדָא דְתַנֵּי. נִשְׁאַל לְחָכָם וְאָסַר. אַל יִשְׁאַל לְחָכָם אַחֵר שֶׁמָּא יַתִּיר.

Rabi Simon, em nome de Rabi Yehoshua ben Levi: para a faca da milá faz-se uma chulá (fileira de pessoas que serve de divisória), e traz-se a faca por ela. Bar Marina teve um caso de milá. Perguntou a Rabi Simon, e ele permitiu; perguntou a Rabi Imi, e ele proibiu. E Rabi Simon se ofendeu com isso. E não se ensinou assim: quem perguntou a um sábio, e ele permitiu, pergunte a outro sábio, para ver se talvez proíba? Disse Rabi Yudan: assim foi o caso: perguntou a Rabi Imi, e ele lhe proibiu; a Rabi Simon, e ele permitiu. Rabi Imi se ofendeu, conforme isto que se ensinou: quem perguntou a um sábio, e ele proibiu, não pergunte a outro sábio, para ver se talvez permita.

04As chaves da grande casa de estudo nos dias de Rabi Yirmeyá
Yerushalmi · Shabbat 19:1
בִּימֵי רִבִּי יִרְמְיָה אִנְשׁוֹן מַפְתְּחֵייהּ דְּסִדְרָא רוֹבָה. אֲתוֹן ושְׁאֲלוֹן לֵיהּ. אֲמַר לוֹן. כַּד תֶּחֱמוֹן שִׁטְפָא עֲבַר אַיְיתִינוֹן דֶּרֶךְ חוֹלָה. חֵיילֵיהּ דְּרִבִּי יִרְמְיָה מֵהָדָא. כָּל חוֹלָה שֶׁנַּעֲשִׂית בֵּין לְדַעַת בֵּין שֶׁלֹּא לְדַעַת הֲרֵי זוֹ חוֹלָה.

Nos dias de Rabi Yirmeyá, esqueceram as chaves da grande sidra (a casa de estudo). Vieram e lhe perguntaram o que fazer. Disse-lhes: quando virdes a torrente de gente passar, trazei-as por meio de uma chulá. A força de Rabi Yirmeyá vem desta baraita: toda chulá que se fez, seja com conhecimento, seja sem conhecimento dos que a formam, eis que é chulá.

05Pelos sapatos; a milá adiada do filho de Rabi Shmuel bar Evduma
Yerushalmi · Shabbat 19:1
רִבִּי יוּדָה בַּר פָּזִי הוֹרֵי לַהֲבִיאָן דֶּרֶךְ מִנְעָלִין. רִבִּי חִינְנָא בַּר פַּפָּא הוֹרֵי לַעֲשׂוֹת חוֹלָה וְלַהֲבִיאָן דֶּרֶךְ מִנְעָלִין. רִבִּי שְׁמוּאֵל בַּר אֶבְדַּוּמָא הֲוָה לֵיהּ עוֹבְדָא לְמִיגְזוֹר לְרַב שִׁשָׁעָה בְּרֵיהּ. אַנְשׁוֹן מַיְיתֵי אִוזְמֵל. שָׁאַל לְרִבִּי מָנָא. אָמַר לוֹ. יִדָּחֶה לְמָחָר. שָׁאַל לְרִבִּי יִצְחָק בַּר אֶלְעָזָר. אֲמַר לוֹן. מִישְׁחוֹק קוֹנְדִיטוֹן לָא אַנְשִׁיתוֹן וּמַיְיתֵי אִוזְמֵיל אַנְשִׁיתוֹן. יִדָּחֶה לְמָחָר.

Rabi Yudá bar Pazi instruiu a trazê-las no Shabat por via dos sapatos. Rabi Chinena bar Papa instruiu a fazer uma chulá e a trazê-las por via dos sapatos. Rabi Shmuel bar Evduma teve um caso: circuncidar no Shabat Rav Shishaá, seu filho. Esqueceram de trazer o izmel na véspera. Perguntou a Rabi Mana, e este lhe disse: que a milá seja adiada para amanhã. Perguntou a Rabi Yitzchak bar Elazar, e este lhes disse: misturar o konditon (vinho temperado) não esquecestes, e trazer o izmel esquecestes? Que a milá seja adiada para amanhã.

06Rav Huna: a nossa Mishná proíbe a chulá
Yerushalmi · Shabbat 19:1
רִבִּי יוֹסֵה בֵּירִבִּי בּוּן בְּשֵׁם רַב חוּנָה. מַתְנִיתִין אָמְרָה כֵן שֶׁאָסוּר לַעֲשׂוֹת חוֹלָה. דְּתַנִּינָן. רִבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר אִם לֹא הֵבִיא כְלִי מֵעֶרֶב שַׁבָּת מְבִיאוֹ בַשַּׁבָּת מְגוּלֶּה. שֶׁאִם אוֹמֵר אַתְּ כֵּן שֶׁמּוּתָּר לַעֲשׂוֹת. אַף הוֹא אֵינוֹ מוֹצֵא לַעֲשׂוֹת חוֹלָה וּמְבִיאוֹ.

Disse Rabi Yossi beRabi Bun, em nome de Rav Huna: a nossa Mishná diz assim, que é proibido fazer chulá para a faca, pois ensinamos: “Rabi Eliezer diz: se não trouxe o utensílio na véspera do Shabat, trá-lo no Shabat descoberto.” Pois, se tu dizes assim, que é permitido fazer chulá, também ele não encontraria meio de fazer uma chulá e trazê-lo por ela?

07Hilel, o Ancião, e as facas do Pessach
Yerushalmi · Shabbat 19:1
שָׁאֲלוּ לְהִלֵּל הַזָּקֵן. מַה לַעֲשׂוֹת לָעָם שֶׁלֹּא הֵבִיאוּ סַכִּינֵיהֶן עִמָּהֶם. אָמַר לָהֶן. הֲלָכָה שָׁמַעְתִּי וְשָׁכַחְתִּי. אֶלָּא הַנִּיחוּ לָהֶן לְיִשְׂרָאֵל. אִם אֵינָן נְבִיאִים בְּנֵי נְבִיאִים הֵן. מִיָּד כָּל מִי שֶׁהָיָה פִּסָחוּ טְלֶה הָיָה תוֹחְבָהּ בְּגִיזָתָהּ. גְּדִי הָיָה קוֹשְׁרוֹ בְקַרְנָיו. וְנִמְצְאוּ פִּסָחֵיהֶן מְבִיאִין סַכִּינֵיהֶן עִמָּהֶן. כֵּיוָן שֶׁרָאָה מַעֲשֶׂה נִזְכַּר הֲלָכָה. אָמַר לָהֶן. כָּךְ שָׁמַעְתִּי מִפִּי שְׁמַעְיָה וְאַבָטַלְיוֹן.

Perguntaram a Hilel, o Ancião: o que fazer ao povo que não trouxe as suas facas consigo no Shabat? Disse-lhes: uma halachá sobre isto ouvi e esqueci. Mas deixai-os, a Israel: se não são profetas, são filhos de profetas. Imediatamente, todo aquele cujo pessach (sacrifício pascal) era cordeiro espetava-a, a faca, no velo dele; se era cabrito, amarrava-a nos chifres dele. E acharam-se os seus animais do pessach trazendo as suas facas consigo. Quando viu o fato, Hilel lembrou-se da halachá. Disse-lhes: assim ouvi da boca de Shemayá e Avtalyon.

08Toda Torá sem casa paterna; a vaca vermelha; por que não a chulá
Yerushalmi · Shabbat 19:1
רִבִּי זְעִירָה בְּשֵׁם רִבִּי אֶלְעָזָר. כָּל תּוֹרָה שֶׁאֵין לָהּ בֵֶּית אָב אֵינָהּ תּוֹרָה. תַּמָּן תַּנִּינָן. רָכַב עָלֶיהָ. נִשְׁעַן עָלֶיהָ. נִתְלָה עָלֶיהָ. עָבַר בָּהּ נָהָר. קִיפֵּל עָלֶיהָ הַמּוֹסֵירָה. נָתַן טַלִּיתוֹ עָלֶיהָ. פְּסוּלָה. הָדָא יַלְפַּה מֵהַהִיא וְהַהִיא יַלְפַּה מֵהָדָא. הָדָא יַלְפַּה מֵהַהִיא. שֶׁאִם תָּלָה בָהּ סַכִּין לְשׁוֹחֲטָהּ כְשֵׁירְה. וְהַהִיא יַלְפַּה מֵהָדָא. שֶׁכָּל עֲבוֹדָה שֶׁהִיא לְשֵׁם קֳדָשִׁים אֵינָהּ עֲבוֹדָה.

Rabi Zeira, em nome de Rabi Elazar: toda Torá que não tem casa paterna não é Torá. Lá ensinamos sobre a pará (vaca vermelha): “Se montou nela, apoiou-se nela, pendurou-se nela, atravessou com ela um rio, dobrou sobre ela a rédea, pôs o seu manto sobre ela, ela é inválida.” Esta aprende daquela, e aquela aprende desta. Esta aprende daquela: que, se pendurou nela, na vaca, uma faca para abatê-la, ela é válida. E aquela aprende desta: que todo serviço que é feito em nome das kodashim (as oferendas sagradas) não é serviço.

וְיַתִּירוּ לָהֶן עַל יְדֵי חוֹלָה. אֶלָּא כְּרִבִּי אִמִּי. וַאֲפִילוּ תֵימַר כְּרִבִּי סִימוֹן. כְּשֵׁם שֶׁנֶּעֶלְמָה זוֹ כָךְ נֶעֶלְמָה זוֹ. אָמַר רִבִּי אַבִּין. וַהֲלֹא אֵי אֶיפְשַׁר לִשְׁנֵי שָׁבוּעוֹת שֶׁלֹּא חָל אָרְבָּעָה עָשָׂר לִהְיוֹת בְּשַּׁבָּת. וְלָמָּה נֶעֶלְמָה הֲלָכָה מֵהֶן. כְּדֵי לִיתֵּן גְּדוּלָּה לְהִלֵּל.

E que lhes permitissem por meio de uma chulá! É antes conforme Rabi Imi. E mesmo que digas que é conforme Rabi Simon: assim como se ocultou esta, assim se ocultou aquela. Disse Rabi Avin: mas não é impossível que, em dois setenários de anos, o dia catorze de Nissan não caia no Shabat? E por que se ocultou deles a halachá? Para dar grandeza a Hilel.

09Os preparativos da shechitá: Rabi Eliezer e Rabi Akiva
Yerushalmi · Shabbat 19:1
תַּנֵּי. רִבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר. כְּשֵׁם שֶׁהַשְּׁחִיטָה דוֹחָה שַׁבָּת כָּךְ מַכְשִׁירֵי שְׁחִיטָה דוֹחִין אֶת הַשַּׁבָּת. אָמַר לוֹ רִבִּי עֲקִיבָה. לֹא. אִם אָמַרְתָּ בִשְׁחִיטָה שֶׁאֵי אֶיפְשַׁר לֵיעָשׂוֹת מֵעֶרֶב שַׁבָּת. תֹּאמַר בְּמַכְשִׁירֵי שְׁחִיטָה שֶׁאֶיפְשַׁר לַעֲשׂוֹתָן מֵעֶרֶב שַׁבָּת. אָמַר לֹו רִבִּי אֱלִיעֶזֶר. אֵימוֹרֵי צִיבּוּר יוֹכִיחוּ. שֶׁיָּכוֹל לַעֲשׂוֹתָן מֵעֶרֶב שַׁבָּת וְדוֹחִין אֶת הַשַּׁבָּת. מַה לִי מַכְשִׁירֵי שְׁחִיטָה לִפנֵי שְׁחִיטָה. מַה לִי מַכְשִׁירֵי שְׁחִיטָה לְאַחַר שְׁחִיטָה.

Ensinou-se: Rabi Eliezer diz: assim como a shechitá (o abate ritual) afasta o Shabat, assim também os machshirin da shechitá afastam o Shabat. Disse-lhe Rabi Akiva: não é assim! Se disseste da shechitá, que não é possível ser feita na véspera do Shabat, dirás o mesmo dos machshirin da shechitá, que é possível fazê-los na véspera do Shabat? Disse-lhe Rabi Eliezer: os emurei tzibur (as partes dos sacrifícios públicos queimadas no altar) provarão, que se pode fazê-los na véspera do Shabat, e no entanto afastam o Shabat. Que me importa se são machshirin da shechitá antes da shechitá, que me importa se são machshirin da shechitá depois da shechitá?

אָמַר לֹו רִבִּי עֲקִיבָה. מַה לִי מַכְשִׁירֵי שְׁחִיטָה לְאַחַר שְׁחִיטָה שֶׁכְּבָר דָּחָת שְׁחִיטָה אֶת הַשַּׁבָּת. יִדְחוּ מַכְשִׁירֵי שְׁחִיטָה לִפנֵי שְׁחִיטָה שֶׁעַדַּיִין לֹא דָחָת שְׁחִיטָה אֶת הַשַּׁבָּת. דָּבָר אַחֵר. שֶׁמַָּא יִמָּצֵא הַזֶּבַח פָּסוּל וְנִמְצָא דוֹחֶה שַׁבָּת בְּלֹא שְׁחִיטָה.

Disse-lhe Rabi Akiva: que prova tiras dos machshirin da shechitá depois da shechitá, quando a shechitá já afastou o Shabat, para que afastem o Shabat os machshirin da shechitá antes da shechitá, quando a shechitá ainda não afastou o Shabat? Outra explicação: talvez se ache o sacrifício inválido para o abate, e acontece que se afastou o Shabat com os preparativos sem shechitá.

10E quanto ao bebê? O altar, a verruga e a aspersão
Yerushalmi · Shabbat 19:1
גַּבֵּי תִינּוֹק מַה אִית לָךְ. שֶׁמָּא יְחֶלֶה תִינּוֹק וְנִמְצָא דוֹחֶה שַׁבָּת בְּלֹא מִילָה. הָתִיבוּן. הֲרֵי מִזְבֵּחַ שֶׁנָּפַל בַּשַׁבָּת הֲרֵי אֵינוֹ רָאוּי לִיבָּנוֹת בַּשַׁבָּת. מִין מִזְבֵּחַ רָאוּי לִיבָּנוֹת מֵאֶתְמוֹל. הַגַּע עַצְמָךְ שֶׁנּוֹלְדָה לוֹ יַבּוֹלֶת. הֲרֵי אֵינוֹ רָאוּי לְחוֹתְכָהּ בַּשַׁבָּת. מִין יַבּוֹלֶת רְאוּיָה לִיחָתֵךְ מֵאֶתְמוֹל. הַגַּע עַצְמָךְ שֶׁחָל אַרָבָּעָה עָשָׂר לִהְיוֹת בַּשַׁבָּת. הֲרֵי אֵינוֹ רָאוּי לְהַזּוֹת בַּשַׁבָּת. מִין הַזָּיָיה רְאוּיָה לְהַזּוֹת מֵאֶתְמוֹל.

Quanto ao bebê, o que tens a dizer? Também ali talvez o bebê adoeça, e acontece que se afastou o Shabat sem milá. Objetaram: eis um altar que caiu no Shabat; eis que não é apto a ser construído no Shabat! Respondeu-se: a espécie de altar é apta a ser construída desde ontem. Considera que lhe nasceu uma verruga, ao sacrifício: eis que não é apto cortá-la no Shabat! A espécie de verruga é apta a ser cortada desde ontem. Considera que o dia catorze de Nissan caiu no Shabat: eis que não é apto aspergir no Shabat! A espécie de hazaá (aspersão) é apta a ser aspergida desde ontem.

Nota

Esta é a primeira halachá do Perek Yud-Tet de Massechet Shabbat, Rabi Eliezer DeMilah, e a sua Mishná corresponde inteira à Mishná Shabbat 19:1 da Mishná avulsa, na numeração do Sefaria, de “Rabi Eliezer diz” até “afasta o Shabat”, como antecipou a nota final da halachá 18:3. No Bavli, a mesma Mishná está em Shabbat 130a, e a sua guemará segue até 133a, onde começa a Mishná seguinte. A diferença de conteúdo entre o Yerushalmi e a avulsa está no fim: o Yerushalmi diz מִילָה שֶׁאֵי אֶיפְשָׁר לָהּ לֵעָשׂוֹת, “a milá, que não é possível fazer”, onde a avulsa diz só וְשֶׁאִי אֶפְשָׁר לַעֲשׂוֹתָהּ, “e o que não é possível fazer”; o Bavli, em 130a, diz וּמִילָה שֶׁאִי אֶפְשָׁר לַעֲשׂוֹתָהּ, com a milá. O Yerushalmi diz פֶּיחָמִים לַעֲשׂוֹת בַּרְזֶל, “carvão, para fazer ferro”, onde a avulsa diz פֶּחָמִין וְלַעֲשׂוֹת כְּלִי בַרְזֶל, “carvão e para fazer um utensílio de ferro”, e o Bavli diz לַעֲשׂוֹת (כְּלִי) בַּרְזֶל, com “utensílio” entre parênteses. As demais diferenças são de grafia e de vocalização: o Yerushalmi escreve בַשַּׁבָּת e מְגוּלֶּה, onde a avulsa escreve בְשַׁבָּת e מְגֻלֶּה; רִבִּי עֲקִיבָה, onde a avulsa escreve רַבִּי עֲקִיבָא; e שֶׁאֶיפְשָׁר לָהּ לֵעָשׂוֹת, onde a avulsa escreve שֶׁאֶפְשָׁר לַעֲשׂוֹתָהּ. No hebraico do Sefaria, o primeiro segmento é a Mishná, e os dez seguintes são a guemará; cada seção numerada corresponde a um desses segmentos, de modo que a seção 01 é o segundo segmento e a seção 10 é o décimo primeiro. Os segmentos das seções 01, 02, 08 e 09 aparecem em mais de um par de hebraico e português dentro da mesma seção; nenhum segmento foi dividido entre seções, e nada foi deixado de fora. O Sefaria abre a Mishná com o rótulo “mishná” e a guemará com o rótulo “halachá”, que tiramos; depois deles não há marcador numérico, e não inventamos nenhum. Tiramos também os marcadores embutidos das colunas 16d (no início da seção 01) e 17a (no início da seção 06) da edição de Veneza, e das folhas 86b (na seção 02, depois de כְּמַה דְאַתָּ מַר) e 87a (na seção 07, depois de הָיָה) da edição de Vilna, que não fazem parte do texto. Não há colchetes nem parênteses no hebraico. Mantivemos como estão no Sefaria a grafia אֱלִעֶזֶר, sem iod, na segunda menção da Mishná, e as vocalizações לֹֹא, na seção 01, בֵֶּית, na seção 08, e שֶׁמַָּא, na seção 09.

Referências conferidas. No Bavli, Shabbat 130a, Rabi Levi diz que Rabi Eliezer mandou trazer o utensílio descoberto só para mostrar o amor à mitzvá, e uma baraita diz que, segundo ele, não se traz coberto; ali também se conta da cidade da Terra de Israel que agia como Rabi Eliezer, e de Elisha, o Homem das Asas. No fim de 130a e em 130b, o Bavli conta que uma vez esqueceram o bisturi e o trouxeram no Shabat, e que, segundo Rabi Shimon ben Lakish, em nome de Rabi Yehudá HaNassi, a coisa pareceu difícil aos sábios: como deixar as palavras dos sábios e agir como Rabi Eliezer? Ali Rabi Oshaya diz que perguntou a רַבִּי יְהוּדָה הַגּוֹזֵר, o mesmo nome da nossa seção 01, e que este lhe disse que era um beco em que não tinham feito o shituf, e que trouxeram o bisturi de uma ponta à outra; e Rabi Zeira diz em nome de Rav que, no beco em que não se fez o shituf, não se move senão em quatro côvados, como o Rav da nossa seção 02. Em Shabbat 131a, Rabi Chiya bar Aba diz em nome de Rabi Yochanan que Rabi Eliezer não disse para tudo que os preparativos da mitzvá afastam o Shabat, porque aprendeu os dos dois pães só por uma גְּזֵירָה שָׁוָה entre o omer e os dois pães; ali a palavra comum é “trazer”, e não “bikurim”. O Bavli traz em seguida as baraitot em nome de Rabi Eliezer sobre o lulav, a sucá, a matsá e o shofar, cujos preparativos afastam o Shabat, e, em 131b, a fonte de cada uma. Em Shabbat 133a, Rav Yehudá diz em nome de Rav que a halachá é como Rabi Akiva, e ali começa a Mishná seguinte. A palavra “bikurim” está em Vayikra 2:14, מִנְחַת בִּכּוּרִים, que os sábios leem como o omer, e em Vayikra 23:17, nos dois pães, בִּכּוּרִים לַיהֹוָה, “primeiros frutos para o Eterno”. A regra da seção 03 está no Bavli, Avodá Zará 7a, como baraita: quem perguntou a um sábio, e ele proibiu, não pergunte a outro sábio, para que permita; e em Berachot 63b: o sábio que proibiu, o seu colega não pode permitir. A regra em que se apoia Rabi Yirmeyá, na seção 04, tem paralelo no Bavli, Shabbat 101b, sobre as esteiras estendidas: toda divisória feita no Shabat, por engano ou de propósito, é divisória. A história de Hilel, na seção 07, está no Bavli, Pesachim 66a, onde os filhos de Betera esqueceram se o Pessach afasta o Shabat e Hilel diz הֲלָכָה זוֹ שָׁמַעְתִּי וְשָׁכַחְתִּי, אֶלָּא הַנַּח לָהֶן לְיִשְׂרָאֵל, “esta halachá ouvi e esqueci, mas deixai Israel”. As seções 07 e 08 estão também no Yerushalmi Pesachim 6:1, na numeração do Sefaria, dentro da história dos anciãos de Betera, onde a pergunta começa אָמְרוּ לוֹ. מַה לַעֲשׂוֹת לָעָם וְלֹא הֵבִיאוּ סַכִּינֵיהֶם, a faca do cabrito se amarra בֵין קַרְנָיו, “entre os seus chifres”, e a palavra final sobre os dois setenários é de רִבִּי אָבוּן, com שֶׁיָּחוּל em vez de שֶׁלֹּא חָל. A Mishná citada na seção 08 é a Mishná Pará 2:3, que diz נִתְלָה בִזְנָבָהּ, “pendurou-se na cauda dela”, onde o nosso texto diz נִתְלָה עָלֶיהָ, e que termina com a regra: o que é para a necessidade dela, é válida; para outra necessidade, inválida. A baraita da seção 09 está na Tosefta Pesachim 5:1 (ed. Lieberman), onde Rabi Eliezer diz que os emurim públicos כשרין למוצאי שבת, “são válidos para a saída do Shabat”, onde o nosso texto diz “na véspera do Shabat”; e, mais breve, no Bavli, Pesachim 69a, com a mesma resposta de Rabi Akiva: talvez se ache o sacrifício inválido. As seções 09 e 10 estão também no Yerushalmi Pesachim 6:3, na numeração do Sefaria, sobre a Mishná Pesachim 6:2, onde Rabi Akiva dá a regra com שְׁחִיטָה em lugar de “milá”; ali se lê מוֹצָאֵי שַׁבָּת nos emurim, e, na seção 10, שֶׁחָל יוֹם הַשְּׁבִיעִי שֶׁלּוֹ, “que caiu o seu sétimo dia”, em vez de “o catorze”, e falta a resposta sobre a espécie de altar. Na Tosefta Shabbat 15 (ed. Lieberman), conferida, não há paralelo direto a esta halachá; em 15:10, Rabi Eliezer e Rabi Yehoshua divergem sobre quem devia circuncidar na véspera do Shabat e circuncidou no Shabat, e, em 15:15, Rabi Eliezer diz que a milá afasta o Shabat porque se é passível de karet por ela.

Observações de leitura. Na seção 01, a pergunta é se Rabi Eliezer permite os preparativos de toda mitzvá ou só os da milá; a interpretação dos bikurim mostraria que, sem ela, os preparativos dos dois pães não afastariam o Shabat. A resposta de Rabi Shmuel bar Rav Yitzchak, עִיקַּר דְּחִיָיתָן שַׁבָּת וּמַכְשִׁירֵיהֶן מְלָאכָה, é difícil; traduzimos ao pé da letra, “o essencial do seu afastamento é o do Shabat, e os seus preparativos são trabalho”, e entendemos que a oferta dos dois pães em si quase não toca o Shabat, enquanto os seus preparativos são trabalho da Torá, e por isso foi preciso um versículo; a leitura é incerta. As respostas de Rabi Yona, “do alto da palmeira” e “de fora do techum”, parecem limitar a baraita a proibições dos sábios. A frase אֵין מְגָרְדִין וְלֹא מְגָרְדִין וְלֹא מְפָרְכִין repete o mesmo verbo, e Guggenheimer considera o texto corrompido; o hebraico não diz se fala do shofar ou do lulav, e o “nada dele”, em itálico, é a nossa leitura. “A matnita terminou antes disso” entendemos como: a baraita da raspagem terminou, e a frase em nome de Rabi Eliezer é outra. No caso de Rabi, a explicação de Rabi Yehudá, o circuncidador, é que o bisturi só foi levado dentro de um beco sem saída, onde a proibição é dos sábios, e não por domínio público. Na seção 02, רִבִּי יוֹסֵה e רִבִּי יוֹסֵי aparecem no mesmo segmento, e escrevemos os dois “Rabi Yossi”; Guggenheimer lê Rabi Yasa. A korá é a viga posta na entrada do beco, e o shituf é a associação de comida dos moradores; para Rabi Yochanan, a viga basta para mover no beco, e o shituf serve para fazer das casas e do beco um só domínio. Na seção 03, a chulá é a fileira de pessoas que forma uma divisória no domínio público, e por dentro dela se leva a faca; a identificação é de Guggenheimer e dos comentaristas, e o texto não a explica. Na seção 05, o hebraico diz לַהֲבִיאָן, no plural feminino, “trazê-las”, sem dizer o quê; podem ser as facas da milá ou as chaves da seção anterior; דֶּרֶךְ מִנְעָלִין, “por via dos sapatos”, entendemos como levar o objeto dentro do sapato, que não é o modo comum de carregar. O nome רַב שִׁשָׁעָה é de leitura incerta. Na seção 06, a prova de Rav Huna é que, se a chulá fosse permitida, a Mishná teria dito que se traz a faca por meio dela. Na seção 08, “esta aprende daquela” entendemos como a história de Hilel e a Mishná da vaca vermelha: a faca pendurada para o abate não invalida a vaca, e a faca no velo do cordeiro não é carregar. O hebraico não diz quem perguntaria “e que lhes permitissem por meio de uma chulá”, e “antes conforme Rabi Imi” é a resposta: a chulá é proibida, como Rabi Imi proibiu na seção 03. Os שְׁנֵי שָׁבוּעוֹת são dois setenários de anos, catorze anos. Na seção 10, o “também ali”, em itálico, aplica à milá o argumento de Rabi Akiva sobre o sacrifício inválido; a verruga é a do animal do sacrifício, e a aspersão é a da água da vaca vermelha. As palavras em itálico são a nossa leitura para completar a frase.

Comparação com a tradução inglesa. Seguiu-se o hebraico frase a frase. Guggenheimer diz que a frase de Rabi Shmuel bar Rav Yitzchak falta nas edições modernas do Yerushalmi; ela está no hebraico do Sefaria, e a traduzimos. Ele traduz חוֹלָה por “walls of people” e שִׁטְפָא por “a great mass of people”; preferimos manter chulá e traduzir “a torrente de gente”. Na seção 09, ele põe “Friday” entre parênteses e propõe ler “Sunday”, como em Pesachim; seguimos o hebraico, “a véspera do Shabat”, e deixamos a variante nesta nota. Ele escreve “Rebbi Joḥanan”, “Rebbi Jonah”, “Rebbi Hoshaia”, “Rebbi Jehudah the circumciser”, “Rebbi Abbahu”, “Rebbi Joshua ben Levi”, “Rebbi Immi”, “Rebbi Jeremiah”, “Rebbi Jehudah bar Pazi”, “Rebbi Ḥinena bar Pappos”, “Rabbi Samuel ben Eudaimon”, “Rebbi Isaac ben Eleazar”, “Rav Ḥuna”, “Hillel the Elder”, “Shemaya and Abtalion”, “Rebbi Zeˋira”, “Rebbi Eleazar”, “Rebbi Abbin” e “Rebbi Aqiba”; mantivemos “Rabi Yochanan”, “Rabi Yona”, “Rabi Hoshayá”, “Rabi Yehudá, o circuncidador”, “Rabi Abahu”, “Rabi Yehoshua ben Levi”, “Rabi Imi”, “Rabi Yirmeyá”, “Rabi Yudá bar Pazi”, “Rabi Chinena bar Papa”, “Rabi Shmuel bar Evduma”, “Rabi Yitzchak bar Elazar”, “Rav Huna”, “Hilel, o Ancião”, “Shemayá e Avtalyon”, “Rabi Zeira”, “Rabi Elazar”, “Rabi Avin” e “Rabi Akiva”, como nas halachot anteriores deste tratado e conforme o hebraico. Das suas remissões, foram conferidas e estão corretas as do Bavli, Shabbat 130b, 131a e 101b, Pesachim 66a e 69a, Berachot 63b e Avodá Zará 7a, da Mishná Pará 2:3 e da Tosefta Pesachim 5:1 (ed. Lieberman); a que ele dá como Pesachim 6:4 do Yerushalmi corresponde, na numeração do Sefaria, a Pesachim 6:3.

A Mishná seguinte, Shabbat 19:2, na numeração do Sefaria, começa עוֹשִׂין כָּל צוֹרְכֵי מִילָה, “fazem-se todas as necessidades da milá”; no Bavli, ela está em Shabbat 133a.

Com esta halachá, abre-se o Perek Yud-Tet de Massechet Shabbat, Rabi Eliezer DeMilah (רַבִּי אֱלִיעֶזֶר דְּמִילָה).