Seder Tehorot · Massechet Mikvaot · Perek Dalet · Mishná 2 de 5

A tábua sob o cano: a borda que retém invalida, a que só escorre não invalida

הַמַּנִּיחַ טַבְלָא תַּחַת הַצִּנּוֹר, אִם יֶשׁ לָהּ לְבִזְבֵּז, פּוֹסֶלֶת אֶת הַמִּקְוֶה. וְאִם לָאו, אֵינָהּ פּוֹסֶלֶת אֶת הַמִּקְוֶה. זְקָפָהּ לִדּוֹחַ, בֵּין כָּךְ וּבֵין כָּךְ אֵינָהּ פּוֹסֶלֶת אֶת הַמִּקְוֶה:
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

A tábua sob o cano invalida apenas se tem borda que retém água; de pé para escorrer, nunca invalida

Aquele que deixa uma tábua sob o cano: se ela tem borda, invalida o mikvê; e se não, não invalida o mikvê. Se a colocou de pé para escorrer, de um modo ou de outro, não invalida o mikvê.

Esta mishná continua o tema da anterior, tratando agora de uma tábua plana (tavla) colocada sob o cano para conduzir a água ao mikvê. O critério decisivo é se a tábua tem uma borda erguida (livzez) ao redor de seus quatro lados: só uma borda desse tipo transforma a tábua plana num verdadeiro receptáculo, capaz de reter água e, portanto, de fazê-la “trazida” caso escoe dali para o mikvê. Sem essa borda, a tábua não retém água alguma — a água apenas escorre sobre ela e continua seu curso — e por isso não a torna trazida.

A segunda parte da mishná trata de uma situação distinta: alguém coloca a tábua de pé, não para recolher água, mas apenas para lavá-la da sujeira acumulada. Neste caso, diz a mishná, tanto faz se a tábua tem borda ou não — ela nunca invalida o mikvê, porque, estando de pé, não se encontra na posição própria de recepção de água; a água que escorre por ela ali não é retida como num vaso, mas apenas passa e cai, exatamente como no cano comum.

הַמַּנִּיחַ טַבְלָא תַּחַת הַצִּנּוֹר, אִם יֶשׁ לָהּ לְבִזְבֵּז, פּוֹסֶלֶת אֶת הַמִּקְוֶה. וְאִם לָאו, אֵינָהּ פּוֹסֶלֶת אֶת הַמִּקְוֶה. זְקָפָהּ לִדּוֹחַ, בֵּין כָּךְ וּבֵין כָּךְ אֵינָהּ פּוֹסֶלֶת אֶת הַמִּקְוֶה:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Mikvaot 4:2
לִזְבֵּז. מִסְגֶּרֶת גְּבוֹהָה כְּמוֹ שֶׁבֵּאַרְנוּ…

Livzez: é uma armação elevada, como já explicamos algumas vezes — que, quando a tábua tem essa armação ao redor, ela se torna como um vaso, como já precedeu em Massechet Kelim (perek 2, mishná 3). E o sentido de “a colocou de pé para escorrer” é que a colocou de lado para que escorresse e se enxaguasse.

Bartenura · Mikvaot 4:2
הַמַּנִּיחַ טַבְלָא תַּחַת הַצִּנּוֹר. לְהַמְשִׁיךְ הַמַּיִם לַמִּקְוֶה…

“Aquele que deixa uma tábua sob o cano”: para conduzir as águas ao mikvê. “Se ela tem borda”: uma aba ao redor dos quatro lados, para que tenha um receptáculo.

“Invalida o mikvê”: pois as águas se tornam trazidas; e por causa do cano em si não invalidaria o mikvê, pois se fala de um cano que foi fixado ao solo e só depois escavado, como já explicamos na mishná anterior.

“Se a colocou de pé para escorrer”: para que se lave da sujeira que há nela. “Não invalida o mikvê”: porque não permanece na posição própria de sua recepção.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Massechet Mikvaot não possui Guemará no Talmud Bavli — como a maior parte de Seder Tehorot (com exceção de Massechet Nidá), é um tratado de mishnayot puras, sem o debate amoraíco que caracteriza a maioria dos demais tratados. Por isso, o comentário de Rashi é omitido em todas as mishnayot deste tratado.