Mei HaShiloach · Volume II · Parashá 9

Ki Tisa

כִּי תִשָּׂא
Rabi Mordechai Yosef Leiner de Izhbitz (1801–1854) · hebraico de domínio público · tradução original PT-BR

Quatorze parágrafos sobre a nona parashá do Sêfer Shemot: a meia-moeda e as seis perguntas que se fazem ao homem em julgamento; as unções e os utensílios do Mishkan, a forma do homem; o pecado do bezerro, em que se perdeu a ordem da santidade, e o clamor que devolve o bem com acréscimo; as tábuas lidas por dentro e por fora, e a raiz de Israel, sem desejo e sem ira; o amor do Eterno, que não cessa nem por um instante; a alegação de Moshe, "e vê que esta nação é Teu povo"; as doze advertências e os deuses de fundição; as segundas tábuas, em que não há separação; e "escreve para ti", cada um segundo seu grau — o discurso completo, hebraico e português lado a lado.

Parágrafos

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
Parágrafo 1

O assunto de machatzit hashekel (a meia-moeda). Como está na Guemará (Kidushin 40b): "sempre o homem deve ver a si mesmo como se metade fosse culpado e metade merecedor; fez uma mitzvá, feliz dele, pois inclinou-se para o lado do mérito", isto é, que não tenha firmeza (presunção) e também que não se desespere. E é isto: "o rico não aumentará e o pobre não diminuirá da meia-moeda"; mas sempre tenha meio peso.

עִנְיַן מַחֲצִית הַשֶּׁקֶל. כִּדְאִיתָא בַּגְּמָרָא (קידושין מ':) לְעוֹלָם יִרְאֶה אָדָם עַצְמוֹ כְּאִלּוּ חֶצְיוֹ חַיָּיב וְחֶצְיוֹ זַכַּאי עָשָׂה מִצְוָה אַחַת אַשְׁרָיו שֶׁהִכְרִיעַ עַצְמוֹ לְכַף זְכוּת, הַיְינוּ שֶׁלֹּא יִהְיֶה לוֹ תַּקּוּפוּת וְגַם שֶׁלֹּא יִתְיָיאֵשׁ עַצְמוֹ וְזֶהוּ "הֶעָשִׁיר לֹא יַרְבֶּה וְהַדַּל לֹא יַמְעִיט מִמַּחֲצִית הַשָּׁקֶל" רַק תָּמִיד יִהְיֶה לוֹ חֲצִי הַמִּשְׁקָל.
Parágrafo 2

"E com ele ungirás a Tenda do Encontro" etc. "e a mesa e todos os seus utensílios, e o candelabro e seus utensílios" etc. "Vê, chamei pelo nome Betzalel" etc. "e farão tudo o que te ordenei" etc. "e a mesa e seus utensílios e o candelabro puro e todos os seus utensílios." Para entender por que na unção está escrito da mesa "todos os seus utensílios" e do candelabro "seus utensílios", e na confecção está escrito da mesa "seus utensílios" e do candelabro "todos os seus utensílios". Pois a mesa indica mitzvot nas quais há prazer do corpo, como comer no Shabat e no Yom Tov e semelhantes, e nelas o homem precisa cuidar-se para não se expandir no prazer do corpo, mas restringir; por isso não foi dito, na confecção da mesa, "todos os seus utensílios". Mas o candelabro, que indica mitzvot nas quais não há nenhum prazer deste mundo, como tefilin e tzitzit e semelhantes, nas quais o homem deve expandir-se nesta mitzvá e cumpri-la com todo tipo de minúcias, por isso foi dito na confecção do candelabro "todos os seus utensílios". Porém a unção dos utensílios, que alude a que o Eterno, bendito seja, esclarece todo ato do homem, de modo que mesmo o prazer do corpo que o homem teve tenha sido tudo para a honra do Céu, por isso foi dito da mesa "e todos os seus utensílios": que mesmo toda expansão que tiveste nesta mitzvá, e mesmo o prazer do corpo, o Eterno, bendito seja, esclarecerá que foi para a honra do Céu; mas no candelabro não foi preciso escrever "todos os seus utensílios", dado que, na expansão nestas mitzvot, não há prazer; sendo assim, certamente tudo o que o homem foi minucioso nelas mais se esclarece tudo para o bem.

וּמָשַׁחְתָּ בוֹ אֶת אֹהֶל מוֹעֵד וְגוֹ' וְאֶת הַשֻּׁלְחָן וְאֶת כָּל כֵּלָיו וְאֶת הַמְּנֹרָה וְאֶת כֵּלֶיהָ וְגוֹ' רְאֵה קָרָאתִי בְשֵׁם בְּצַלְאֵל וְגוֹ' וְעָשׂוּ אֵת כָּל אֲשֶׁר צִוִּיתִךָ וְגוֹ' וְאֶת הַשֻּׁלְחָן וְאֶת כֵּלָיו וְאֶת הַמְּנֹרָה הַטְּהֹרָה וְאֶת כָּל כֵּלֶיהָ. לְהָבִין מַה שֶּׁבַּמְּשִׁיחָה כְּתִיב בַּשֻּׁלְחָן "כָּל כֵּלָיו" וּבַמְּנוֹרָה "כֵּלֶיהָ" וּבָעֲשִׂיָּה כְּתִיב בַּשֻּׁלְחָן "כֵּלָיו" וּבַמְּנוֹרָה "כָּל כֵּלֶיהָ", כִּי שֻׁלְחָן מוֹרֶה עַל מִצְוֹת שֶׁיֵּשׁ בָּהֶם הֲנָאַת הַגּוּף כְּגוֹן אֲכִילַת שַׁבָּת וְיוֹם טוֹב וְכַדּוֹמֶה וּבָהֶם צָרִיךְ הָאָדָם לְהִזָּהֵר בְּלִי לְהִתְפַּשֵּׁט הֲנָאַת הַגּוּף רַק לְצַמְצֵם, לָכֵן לֹא נֶאֱמַר בַּעֲשִׂיַּת הַשֻּׁלְחָן "כָּל כֵּלָיו", אֲבָל מְנוֹרָה שֶׁמּוֹרָה עַל מִצְוֹת שֶׁאֵין בָּהֶם שׁוּם הֲנָאַת עוֹלָם הַזֶּה כְּגוֹן תְּפִילִּין וְצִיצִית וְכַדּוֹמֶה, שֶׁבָּהֶם צָרִיךְ הָאָדָם לְהִתְפַּשֵּׁט בְּזֶה הַמִּצְוָה וּלְקַיְּימָהּ בְּכָל מִינֵי דִּקְדּוּקִים לָכֵן נֶאֱמַר בַּעֲשִׂיַּת הַמְּנוֹרָה "כָּל כֵּלֶיהָ", אָכֵן מְשִׁיחַת הַכֵּלִים שֶׁרוֹמֵז שֶׁהַשי"ת מְבָרֵר כָּל מַעֲשֵׂה הָאָדָם שֶׁאֲפִילּוּ הֲנָאַת הַגּוּף שֶׁהָיָה לְהָאָדָם הָיָה הַכֹּל לִכְבוֹד שָׁמַיִם, לָכֵן נֶאֱמַר בְּהַשֻּׁלְחָן "וְאֶת כָּל כֵּלָיו" שֶׁאֲפִילּוּ כָּל הִתְפַּשְּׁטוּת שֶׁהָיָה לְךָ בְּהַמִּצְוָה הַזֹּאת וַאֲפִילּוּ הֲנָאַת הַגּוּף גַּם כֵּן יְבָרֵר הַשי"ת שֶׁהָיָה לִכְבוֹד שָׁמַיִם, אֲבָל בַּמְּנוֹרָה לֹא נִצְרַךְ לִכְתּוֹב "כָּל כֵּלֶיהָ" כֵּיוָן שֶׁבְּהִתְפַּשְּׁטוּת אֵלּוּ הַמִּצְוֹת אֵין בָּהֶם הֲנָאָה, אִם כֵּן בֶּטַח כָּל מַה שֶּׁדִּקְדֵּק הָאָדָם בָּהֶם יוֹתֵר מִתְבָּרֵר הַכֹּל לְטוֹב.
Parágrafo 3

O Mishkan e seus utensílios aludem à forma do homem, como está nos Tikunei HaZohar (Introdução 13): "e a disposição do Mishkan era a figura da obra da Criação", pois tudo é um: a disposição do Mishkan, a obra da Criação e a forma do homem. A arca — talvez a intenção seja as tábuas que estão nela — corresponde ao cérebro: "a alma que me deste é pura". A kaporet (a tampa da arca) corresponde ao coração, como está no Zohar (Pinchas 235a) e nos Tikunim (Introdução 13b) (nos Tikunim adicionais, terceiro tikun, 140b); os querubins correspondem às asas do pulmão, que sopram sobre o coração para esfriar o calor dos desejos; o altar do incenso corresponde ao nariz, o olfato; a mesa corresponde aos ouvidos; o candelabro corresponde aos olhos; o altar de bronze corresponde à boca, onde se esclarecem todas as comidas, e por isso estendiam sobre o altar de bronze, na hora de seu transporte, um pano de púrpura, que alude à fala (ver Midrash Rabá, Devarim, parashá 8).

הַמִּשְׁכָּן וְכֵלָיו מְרַמְּזִין עַל צוּרַת אָדָם, כִּדְאִיתָא בְּתִיקּוּנֵי הַזֹּהַר (הקדמה י"ג) וְתִקּוּנָא דְּמַשְׁכְּנָא הֲוָה צִיּוּרָא דְּעוּבָדָא דִּבְרֵאשִׁית, כִּי הַכֹּל הוּא אֶחָד תִּקּוּנָא דְּמַשְׁכְּנָא וְעוּבָדָא דִּבְרֵאשִׁית וְצוּרַת הָאָדָם, אָרוֹן (אוּלַי הַכַּוָּנָה שֶׁבּוֹ הַלּוּחוֹת) הוּא נֶגֶד הַמּוֹחַ נְשָׁמָה שֶׁנָּתַתָּ בִּי טְהוֹרָה הִיא, כַּפֹּרֶת הוּא נֶגֶד הַלֵּב כִּדְאִיתָא בַּזה"ק (פנחס רל"ה.) וּבַתִּיקּוּנִים (הקדמה י"ג:) (בתיקונים הנוספים תקונא תליתאה ק"מ:) שֶׁכְּרוּבִים הֵם נֶגֶד כַּנְפֵי רֵיאָה שֶׁמְּנַשְּׁבִים עַל הַלֵּב לְקָרֵר חוֹם הַחֶמְדּוֹת, מִזְבַּח הַקְּטֹרֶת הוּא נֶגֶד חוֹטֶם הָרֵיחַ, שֻׁלְחָן הוּא נֶגֶד אָזְנַיִם, מְנוֹרָה הוּא נֶגֶד עֵינַיִם, מִזְבַּח הַנְּחֹשֶׁת הוּא נֶגֶד הַפֶּה שֶׁשָּׁם נִתְבָּרְרוּ כָּל אֲכִילוֹת וְלָכֵן פָּרְסוּ עַל מִזְבַּח הַנְּחֹשֶׁת בְּעֵת נְסִיעָתָן בֶּגֶד אַרְגָּמָן שֶׁרוֹמֵז עַל דִּבּוּר (עיין מד"ר דברים פ"ח).
Parágrafo 4

Seis parashiot foram ditas aqui, e correspondem às seis perguntas que se fazem ao homem, como está na Guemará (Shabat 31a): disse Rava: na hora em que se leva o homem a julgamento, dizem-lhe: negociaste com fé? Fixaste tempos para a Torá? Ocupaste-te com frutificar e multiplicar-te? Esperaste a salvação? Argumentaste com sabedoria? Compreendeste uma coisa a partir de outra? "Negociaste com fé" corresponde a machatzit hashekel, que é advertência a toda alma de Israel para que investigue em si qual é sua porção e seu grau, como a tribo de Yehudá, que é chamada o bufão do rei, e Yosef, chefe dos padeiros, como foi explicado na primeira parte (parashá Vayeshev, entrada "E sentou", primeira); e, se o homem não se conduz com o atributo que lhe é devido e pertence à sua porção, diz-se que não negocia com fé; e isto é a meia-moeda. "Fixaste tempos para a Torá" corresponde à parashá do kiyor (a pia), pois a pia indica a remoção da negiá (do interesse pessoal), como foi explicado na primeira parte (parashá Tisa, entrada "E lavarão"), e isto se chama fixar tempo para a Torá: remover todos os seus interesses pessoais e seus impedimentos, para apenas dar atenção às palavras da Torá. "Ocupaste-te com frutificar e multiplicar-te" corresponde à parashá do óleo de unção, pois o assunto de frutificar e multiplicar-se é expandir e divulgar a santidade que se encontra na profundeza do coração, como foi explicado na primeira parte (parashá Tazria) sobre o versículo "Mulher que conceber e der à luz um varão": para que o homem não estranhe como pode nascer uma alma santa, mais santificada do que aquele que a gera, do desejo de uma mulher, que é ocultamento, pois na união é forçoso haver ocultamento, e tanto mais do lado da mulher o homem não entenderia isto; mas por isto se esclarecerá que certamente nela se encontra uma força guardada, e é muito profunda, e no nascimento da alma a santidade se divulga e se expande; e assim também na unção a santidade se expande mesmo sobre o inanimado. "Esperaste a salvação" corresponde à parashá do incenso, pois mesmo onde o homem, de sua parte, se desespera de que não se encontra nele bondade, o Eterno, bendito seja, mostra que ali se encontra bom aroma e que pode ser corrigido, e é o que está na Guemará (Eruvin 21b): "estes e aqueles um dia darão aroma". "Argumentaste com sabedoria" corresponde à parashá de Betzalel, pois o assunto do pilpul (argumentação) é compreender, a partir do oposto, como é a vontade do Eterno, bendito seja, agora, pois a Sitra Achra (o Outro Lado) segue a vontade do Eterno como um macaco diante do homem, como está no Zohar (Balak 189a): "o Outro Lado vai atrás da santidade como macaco atrás dos homens". "Compreendeste uma coisa a partir de outra" corresponde à parashá do Shabat: compreender, de toda a restrição, que alude ao futuro, que não precisarás da obra de tuas mãos, e por isso é proibido, por ora, o trabalho no Shabat.

שִׁשָּׁה פָּרָשִׁיּוֹת נֶאֶמְרוּ כָּאן וְהֵם נֶגֶד שִׁשָּׁה שְׁאֵלוֹת שֶׁשּׁוֹאֲלִין אֶת הָאָדָם שֶׁאִיתָא בַּגְּמָרָא (שבת ל"א.) אָמַר רָבָא בְּשָׁעָה שֶׁמַּכְנִיסִין אָדָם לְדִין אוֹמְרִים לוֹ נָשָׂאתָ וְנָתַתָּ בֶּאֱמוּנָה קָבַעְתָּ עִתִּים לַתּוֹרָה עָסַקְתָּ בִּפְרִיָּה וּרְבִיָּה צִפִּיתָ לִישׁוּעָה פִּלְפַּלְתָּ בְּחָכְמָה הֵבַנְתָּ דָּבָר מִתּוֹךְ דָּבָר. נָשָׂאתָ וְנָתַתָּ בֶּאֱמוּנָה, הוּא נֶגֶד מַחֲצִית הַשֶּׁקֶל שֶׁזֶּה הוּא אַזְהָרָה לְכָל נֶפֶשׁ מִיִּשְׂרָאֵל שֶׁיַּחְקֹר בְּנַפְשׁוֹ מַה הוּא חֶלְקוֹ וּמַדְרֵגָתוֹ כְּגוֹן שֵׁבֶט יְהוּדָה שֶׁנִּקְרָא בַּדְחָנָא דְּמַלְכָּא וְיוֹסֵף שַׂר הָאוֹפִים כְּמוֹ שֶׁנִּתְבָּאֵר בְּחֵלֶק רִאשׁוֹן (פרשת וישב ד"ה וישב א') וּבְאִם לֹא יִתְנַהֵג הָאָדָם בַּמִּדָּה הָרְאוּיָה לוֹ וְשַׁיָּךְ לְחֶלְקוֹ זֶה נִקְרָא שֶׁאֵינוֹ נוֹשֵׂא וְנוֹתֵן בֶּאֱמוּנָה וְזֶהוּ מַחֲצִית הַשֶּׁקֶל. קָבַעְתָּ עִתִּים לַתּוֹרָה, הוּא נֶגֶד פָּרָשַׁת הַכִּיּוֹר, כִּי כִּיּוֹר מוֹרֶה עַל סִילּוּק נְגִיעָה כַּמְּבוֹאָר בְּחֵלֶק רִאשׁוֹן (פרשת תשא ד"ה ורחצו) וְזֶהוּ נִקְרָא קְבִיעַת עֵת לַתּוֹרָה לְסַלֵּק כָּל נְגִיעוֹתָיו וּמְנִיעוֹתָיו רַק לָשׂוּם לֵב לְדִבְרֵי תוֹרָה. עָסַקְתָּ בִּפְרִיָּה וּרְבִיָּה, הוּא נֶגֶד פָּרָשַׁת שֶׁמֶן הַמִּשְׁחָה כִּי עִנְיַן פְּרִיָּה וּרְבִיָּה, הוּא לְהִתְפַּשֵּׁט וּלְפַרְסֵם הַקְּדֻשָּׁה הַנִּמְצֵאת בְּעוֹמֶק הַלֵּב, כַּמְּבוֹאָר בְּחֵלֶק רִאשׁוֹן (פרשת תזריע) עַל פָּסוּק "אִשָּׁה כִּי תַזְרִיעַ וְיָלְדָה זָכָר", שֶׁלֹּא יִתְפַּלֵּא הָאָדָם הָאֵיךְ יוּכַל לְהִוָּלֵד נֶפֶשׁ קָדוֹשׁ שֶׁמְּקֻדָּשׁ יוֹתֵר מִן הַמּוֹלִידוֹ מִתְּשׁוּקַת אִשָּׁה שֶׁהוּא הַסְתָּרָה, כִּי בַּזִּיוּוּג מֻכְרָח לִהְיוֹת הַסְתָּרָה וּמִכָּל שֶׁכֵּן מִצַּד הָאִשָּׁה לֹא יָבִין הָאָדָם זֹאת, אָכֵן בָּזֶה יִתְבָּרֵר שֶׁבֶּטַח נִמְצָא כֹּחַ כָּמוּס בָּהּ וְהוּא עָמֹק מְאֹד, וּבְלֵידַת הַנֶּפֶשׁ נִתְפַּרְסֵם וְנִתְפַּשֵּׁט הַקְּדֻשָּׁה וְכֵן בַּמְּשִׁיחָה נִתְפַּשֵּׁט הַקְּדֻשָּׁה אַף עַל הַדּוֹמֵם. צִפִּיתָ לִישׁוּעָה, הוּא נֶגֶד פָּרָשַׁת הַקְּטֹרֶת שֶׁאֲפִילוּ בְּמָקוֹם שֶׁהָאָדָם מִצִּדּוֹ מְיָאֵשׁ עַצְמוֹ שֶׁלֹּא נִמְצָא בּוֹ טוֹבָה מַרְאֶה הַשי"ת שֶׁנִּמְצָא שָׁם רֵיחַ טוֹב וְיוּכַל לְהִתַּקֵּן, וְזֶהוּ דְּאִיתָא בַּגְּמָרָא (עירובין כ"א:) "אֵלּוּ וָאֵלּוּ עֲתִידִין שֶׁיִּתְּנוּ רֵיחַ". פִּלְפַּלְתָּ בְּחָכְמָה, הוּא נֶגֶד פָּרָשַׁת בְּצַלְאֵל כִּי עִנְיַן פִּלְפּוּל הוּא לְהָבִין מֵהַהִיפּוּךְ אֵיךְ הוּא רְצוֹן הַשי"ת כָּעֵת, כִּי הַסִּטְרָא אָחֳרָא מְהַלֶּכֶת אַחַר רְצוֹן הַשי"ת כְּקוֹף בִּפְנֵי אָדָם כִּדְאִיתָא בַּזה"ק (בלק קפ"ט.) דְּסִטְרָא אָחֳרָא הֲוֵי דְּאָזְלָא בָּתַר קְדֻשָּׁא כְּקוֹף בָּתַר בְּנֵי נָשָׁא. הֵבַנְתָּ דָּבָר מִתּוֹךְ דָּבָר, הוּא נֶגֶד פָּרָשַׁת שַׁבָּת, לְהָבִין מִכָּל הַצִּמְצוּם שֶׁרוֹמֵז עַל הֶעָתִיד שֶׁלֹּא תִּצְטָרֵךְ לְמַעֲשֵׂה יָדֶיךָ וּלְפִיכָךְ נֶאֱסַר לְעֵת עַתָּה מְלָאכָה בְּשַׁבָּת.
Parágrafo 5

"E o Eterno falou a Moshe: Vai, desce, pois corrompeu-se o teu povo." Com este pecado perdeu-se de Israel todo o esplendor que receberam nesta parashá, na ordem de santidade e elevação. Pois é este o costume do Eterno, bendito seja: o homem recebe um bem e depois este lhe fica oculto, e com isso ele clama em alvoroço de todo o coração e reza ao Eterno, bendito seja, como está escrito (Tehilim 102:11): "pois me ergueste e me lançaste"; e, por meio deste clamor, o Eterno, bendito seja, devolve-lhe tudo o que perdeu, com acréscimo de bem, e com isso os bens passam a chamar-se por seu nome, pois os adquiriu por ter sofrido por eles; e isto se chama no Zohar (Bereshit 16b) "chega e não chega"; e com isso a santidade se fixa em seu coração como uma estaca que jamais vacilará. Por isso foi escrita aqui a ordem do que se perdeu, em correspondência à ordem que foi escrita na aquisição da santidade por eles. "Vai, desce, pois corrompeu-se o teu povo" corresponde à parashá Ki Tisa, que alude à elevação para cima, a incluir-se em sua raiz, pois é daí a essência da elevação: quando une todos os separados e se inclui em sua raiz; e a corrupção é o oposto disto, que é separação, para que as partes não se unam e não possam mais incluir-se em sua raiz. "Desviaram-se depressa" corresponde à parashá do kiyor, pois lavar as mãos é a remoção da negiá, como foi explicado na primeira parte (parashá Tisa, entrada "E lavarão"): que o homem remova de sua parte todos os seus interesses pessoais; e "desviaram-se" é linguagem de teimosia, de não inclinar o ouvido, mas teimar em seu interesse conforme sua vontade. "Fizeram para si um bezerro fundido" corresponde à parashá do óleo de unção, pois o óleo é luz, e a luz pode expandir-se muito, e como está no Midrash (Tanchuma, Terumá 2): "pois bom ensino vos dei" etc.: dois comerciantes estão um com o outro, um tem na mão um matkesa (uma fazenda) e o outro tem pimenta; disseram um ao outro: vem, troquemos entre mim e ti; este tomou a pimenta e aquele a fazenda, e o que está na mão de um não está na mão do outro etc.; mas a Torá não é assim: este estuda a ordem Zeraim e este estuda a ordem Moed, ensinam-se um ao outro, e fica na mão deste dois e na mão daquele dois; isto é, as palavras da Torá são luz, e de uma luz podem-se acender várias velas sem que falte nada; e a massechá (a fundição) é o oposto disto, pois é coisa derretida e diminui muito. "E prostraram-se diante dele" corresponde à parashá das especiarias, pois as especiarias despertam o coração do homem e, ao cheirá-las, seu intelecto sobe com o aroma, como está na Guemará (Yomá 76b): "vinho e aromas tornam lúcido"; e prostrar-se onde não é a vontade do Eterno, bendito seja, é o oposto disto, pois dobra-se sua estatura e seu intelecto e desce para baixo. E assim "e sacrificaram a ele" corresponde ao incenso, pois o incenso alude a que há ligação e vínculo (como está no Zohar, Pinchas 224a), e todas as almas de Israel se unem e com isso se une toda a Criação, e o sacrifício onde não é a vontade do Eterno, bendito seja, é o oposto disto, pois sacrificar é separação da composição e retirada da vida. "E disseram: Estes são os teus deuses, Israel" corresponde à parashá de Betzalel, pois Betzalel preparou todos os utensílios para receber a interioridade da santidade, pois todos os utensílios foram preparados para sua propriedade singular, por meio da qual se reconhece a aquisição particular que há em Israel na santidade, pois os cálices indicam vasos de recepção, para receber a cada vez acréscimos de santidade, e os botões indicam santidade fixa que há em nós desde nossos pais, e as flores indicam temor; e eles trouxeram a santidade em ocultamento, pois misturaram a santidade com coisa derretida, que nada tem senão o que se vê na aparência, e não intenção profunda acima da apreensão do homem; e isto é "estes", pois não há aqui nada mais do que o que se vê. "E eis que é povo de dura cerviz" corresponde ao Shabat, pois todas as festas se chamam "face do Eterno", como está escrito (Shemot 23:15): "e não aparecerão diante de Mim de mãos vazias", que o homem precisa então estar face a face diante do Eterno, bendito seja, pois então o Eterno, bendito seja, concede grande influxo a Israel, e o Shabat é o interior e a interioridade de todas as festas e o âmago da santidade de todos os influxos; e em oposição a isto está escrito "dura cerviz": que viraram a nuca à influência do Eterno, bendito seja. E eis que tudo isto foi para fazer o bem a Israel, com devolução de bem, com grande acréscimo, pois depois do pecado o coração do homem desperta em seu arrependimento, e com isso toda a virtude de santidade que adquiriu se chama em seu nome.

וַיְדַבֵּר ה' אֶל מֹשֶׁה לֶךְ רֵד כִּי שִׁחֵת עַמְּךָ. בָּזֶה הַחֵטְא נֶאֱבַד מִיִּשְׂרָאֵל כָּל הֶהָדָר שֶׁקִּבְּלוּ בְּזוֹ הַפָּרָשָׁה בְּסֵדֶר קְדֻשָּׁה וְהִתְנַשְּׂאוּת. כִּי כֵן מִנְהַג הַשי"ת שֶׁאָדָם מְקַבֵּל טוֹבָה וְאַחַר כָּךְ נֶעֱלָם מִמֶּנּוּ וְעַל יְדֵי זֶה מַרְעִים וְצוֹעֵק בְּכָל לִבּוֹ וּמִתְפַּלֵּל לְהַשי"ת כְּמוֹ שֶׁכָּתוּב (תהלים ק"ב,י"א) "כִּי נְשָׂאתַנִי וַתַּשְׁלִיכֵנִי", וְעַל יְדֵי זֶה הַצְּעָקָה מַחְזִיר לוֹ הַשי"ת כָּל מַה שֶּׁאִבֵּד בְּהוֹסָפַת טוֹבָה וּבָזֶה נִקְרְאוּ הַטּוֹבוֹת עַל שְׁמוֹ כִּי קָנָה אוֹתָם עַל יְדֵי שֶׁסָּבַל מֵהֶם, וְזֶה נִקְרָא בַּזה"ק (בראשית ט"ז:) מָטֵי וְלֹא מָטֵי וְעַל יְדֵי זֶה נִקְבַּע הַקְּדֻשָּׁה בְּלִבּוֹ יָתֵד שֶׁלֹּא תִּמּוֹט לָנֶצַח, לָכֵן נִכְתְּבוּ בְּכָאן הַסֵּדֶר שֶׁנֶּאֱבַד נֶגֶד הַסֵּדֶר שֶׁנִּכְתַּב בְּקִנְיָנָם הַקְּדֻשָּׁה. "לֶךְ רֵד כִּי שִׁחֵת עַמְּךָ" הוּא נֶגֶד פָּרָשַׁת כִּי תִשָּׂא, שֶׁרוֹמֵז עַל הִתְנַשְּׂאוּת לְמַעְלָה לְהִתְכַּלֵּל בְּשָׁרְשׁוֹ, כִּי מִזֶּה הוּא עִקַּר הַהִתְנַשְּׂאוּת כְּשֶׁמְּאַחֵד כָּל הַנִּפְרָדִים וְנִתְכַּלֵּל לְשָׁרְשׁוֹ וְהַשְׁחָתָה הוּא הִפּוּךְ מִזֶּה שֶׁהוּא פֵּרוּד לְבַל יִתְאַחֲדוּ הַחֲלָקִים וְלֹא יוּכְלוּ עוֹד לְהִתְכַּלֵּל בְּשָׁרְשָׁם. "סָרוּ מַהֵר" הוּא נֶגֶד פָּרָשַׁת הַכִּיּוֹר, כִּי נְטִילַת יָדַיִם הוּא סִלּוּק נְגִיעָה כַּמְבֹאָר בְּחֵלֶק רִאשׁוֹן (פרשת תשא ד"ה ורחצו) שֶׁהָאָדָם יְסַלֵּק כָּל נְגִיעוֹתָיו מִצִּדּוֹ וְ"סָרוּ" הוּא לְשׁוֹן הִתְעַקְּשׁוּת שֶׁלֹּא יַטֶּה אֹזֶן רַק יִתְעַקֵּשׁ בִּנְגִיעָתוֹ כִּרְצוֹנוֹ. "עָשׂוּ לָהֶם עֵגֶל מַסֵּכָה" הוּא נֶגֶד פָּרָשַׁת שֶׁמֶן הַמִּשְׁחָה, כִּי שֶׁמֶן הוּא אוֹר, וְאוֹר יָכוֹל לְהִתְפַּשֵּׁט מְאֹד, וְכִדְאִיתָא בַּמִּדְרָשׁ (תנחומא תרומה ב') "כִּי לֶקַח טוֹב נָתַתִּי לָכֶם" וְכוּ' שְׁנֵי פְּרַקְמְטוּטִין עוֹמְדִין זֶה עִם זֶה אֶחָד בְּיָדוֹ מַטְכְּסָא וְאֶחָד בְּיָדוֹ פִּלְפְּלִין, אָמְרוּ זֶה לָזֶה בּוֹא וְנַחְלִיף בֵּינִי וּבֵינְךָ, נָטַל זֶה אֶת הַפִּלְפְּלִין וְזֶה הַמַּטְכְּסָא מַה שֶּׁבְּיַד זֶה אֵין בְּיַד זֶה וְכוּ' אֲבָל הַתּוֹרָה אֵינָהּ כֵן זֶה שׁוֹנֶה סֵדֶר זְרָעִים וְזֶה שׁוֹנֶה סֵדֶר מוֹעֵד הִשְׁנוּ זֶה לָזֶה נִמְצָא בְּיַד זֶה שְׁנַיִם וּבְיַד זֶה שְׁנַיִם, וְהַיְנוּ כִּי דִּבְרֵי תּוֹרָה הוּא אוֹר, וּמֵאוֹר יָכוֹל לְהַדְלִיק כַּמָּה נֵרוֹת וְאֵינוֹ חָסֵר כְּלוּם, וּמַסֵּכָה הוּא הֵפֶךְ מִזֶּה כִּי הוּא דָּבָר הַנִּתָּךְ וְנֶחְסָר כַּמָּה. "וַיִּשְׁתַּחֲווּ לוֹ" הִיא נֶגֶד פָּרָשַׁת הַבְּשָׂמִים, כִּי בְּשָׂמִים מְפַקֵּחַ לֵב הָאָדָם וּבַהֲרִיחוֹ עוֹלֶה שִׂכְלוֹ לְמַעְלָה עִם הָרֵיחַ, כִּדְאִיתָא בַּגְּמָרָא (יומא ע"ו:) חַמְרָא וְרֵיחָנֵי פָּקְחִין וְהִשְׁתַּחֲוָאָה בְּמָקוֹם שֶׁאֵין רְצוֹן הַשי"ת הוּא הִפּוּךְ מִזֶּה שֶׁנִּכְפָּף קוֹמָתוֹ וְשִׂכְלוֹ וְיוֹרֵד לְמַטָּה. וְכֵן "וַיִּזְבְּחוּ לוֹ" הוּא נֶגֶד קְטֹרֶת, כִּי קְטֹרֶת רוֹמֵז שֶׁיֵּשׁ חִבּוּר וְהִתְקַשְּׁרוּת (כדאיתא בזה"ק פנחס רכ"ד.) וְכָל נַפְשׁוֹת יִשְׂרָאֵל מִתְאַחֲדִים וְעַל יְדֵי זֶה נִתְאַחֵד כָּל הַבְּרִיאָה, וּזְבִיחָה בְּמָקוֹם שֶׁאֵין רְצוֹן הַשי"ת הִיא הִפּוּךְ מִזֶּה כִּי זְבִיחָה הִיא פֵּרוּד הַהַרְכָּבָה וְהוֹצָאוֹת הַחַיִּים. "וַיֹּאמְרוּ אֵלֶּה אֱלֹהֶיךָ יִשְׂרָאֵל" הוּא נֶגֶד פָּרָשַׁת בְּצַלְאֵל, כִּי בְּצַלְאֵל הֵכִין כָּל הַכֵּלִים לְקַבֵּל פְּנִימִיּוּת קְדֻשָּׁה, כִּי כָל הַכֵּלִים הוּכְנוּ לִסְגֻלָּתָם הַמְיֻחֶדֶת לָהֶם שֶׁעַל יָדָם יִהְיֶה נִכָּר הַקִּנְיָן בִּפְרָט שֶׁיֵּשׁ בְּיִשְׂרָאֵל בִּקְדֻשָּׁה, כִּי הַגְּבִיעִים מוֹרִים עַל כְּלֵי קִבּוּל לְקַבֵּל בְּכָל פַּעַם תּוֹסְפוֹת קְדֻשָּׁה, וְהַכַּפְתּוֹרִים מוֹרִים עַל קְדֻשָּׁה קְבוּעָה שֶׁנִּמְצָא בָּנוּ מֵאֲבוֹתֵינוּ וְהַפְּרָחִים עַל יִרְאָה, וְהֵם הֵבִיאוּ אֶת הַקְּדֻשָּׁה בְּהֶסְתֵּר שֶׁעֵרְבוּ אֶת הַקְּדֻשָּׁה בְּדָבָר הַנִּתָּךְ שֶׁאֵין עָלָיו בִּלְתִּי דָּבָר הַנִּרְאֶה עַל הַגָּוֶן וְלֹא כַּוָּנָה עֲמֻקָּה שֶׁלְּמַעְלָה מִתְּפִיסַת אָדָם, וְזֶה הוּא "אֵלֶּה", שֶׁאֵין בָּזֶה יוֹתֵר רַק מַה שֶּׁנִּרְאֶה. "וְהִנֵּה עַם קְשֵׁה עֹרֶף הוּא", הוּא נֶגֶד שַׁבָּת, כִּי כָל הַיָּמִים טוֹבִים נִקְרָאִים פְּנֵי ה' כְּמוֹ שֶׁכָּתוּב (שמות כ"ג,ט"ו) "וְלֹא יֵרָאוּ פָנַי רֵיקָם" שֶׁהָאָדָם צָרִיךְ לַעֲמֹד אָז פָּנִים בְּפָנִים נֶגֶד הַשי"ת כִּי אָז מַשְׁפִּיעַ הַשי"ת הַשְׁפָּעָה מְרֻבָּה לְיִשְׂרָאֵל, וְשַׁבָּת הִיא תּוֹךְ וּפְנִימִיּוּת מִכָּל הַמּוֹעֲדִים וְהַתּוֹךְ מִקְּדֻשַּׁת כָּל הַהַשְׁפָּעוֹת, וְנֶגֶד זֶה כְּתִיב "קְשֵׁה עֹרֶף" שֶׁהִפְנוּ עֹרֶף מֵהַשְׁפָּעַת הַשי"ת, וְהִנֵּה כָּל זֶה הָיָה כְּדֵי לְהֵיטִיב לְיִשְׂרָאֵל בְּהַחְזָרַת טוֹבָה, בְּהוֹסָפָה מְרֻבָּה, כִּי אַחַר הַחֵטְא נִתְעוֹרֵר לֵב הָאָדָם בִּתְשׁוּבָתוֹ וְעַל יְדֵי זֶה נִקְרָא כָּל סְגֻלַּת קְדֻשָּׁה שֶׁסִּגֵּל עַל שְׁמוֹ.
Parágrafo 6

"E o Eterno disse a Moshe: Vi este povo, e eis que é povo de dura cerviz." "Vi", isto é, que o Eterno, bendito seja, disse que Ele fixou neles este atributo para que tenham fortalecimento diante dos idólatras.

וַיֹּאמֶר ה' אֶל מֹשֶׁה רָאִיתִי אֶת הָעָם הַזֶּה וְהִנֵּה עַם קְשֵׁה עֹרֶף הוּא. רָאִיתִי הַיְינוּ שֶׁהַשי"ת אָמַר שֶׁהוּא קָבַע בָּהֶם זֹאת הַמִּדָּה כְּדֵי שֶׁיִּהְיֶה לָהֶם חִיזּוּק נֶגֶד הָעכו"ם.
Parágrafo 7

"E virou-se e desceu Moshe do monte" etc. "tábuas escritas de ambos os seus lados" (Shemot 32:15). Está na Guemará (Shabat 104a): e disse Rav Chisdá: a escrita nas tábuas lia-se de dentro e lia-se de fora, como nevuv buvan, rahav, bahar, saru e varas; e vê ali em Rashi e Tosafot. E parece que veio com isto louvar Israel, de que seu pecado não corrompe a raiz de sua vida, mas apenas dos lábios para fora, e isto se chama "de dentro", pois na profundeza há em Israel raiz da vida, mesmo onde na aparência se vê pecado. E é isto: nevuv é uma cavidade, de modo que, mesmo que pareça haver um vazio em seu coração e estar ele vazio de palavras da Torá, buvan é linguagem de cano que escorre água, isto é, que no interior e na raiz de sua vida fluem palavras da Torá. rahav é desejo, como está (no Zohar, Terumá 170b) que o príncipe do Egito se chama rahav, porque eram imersos em devassidão, como foi dito (Amós 8:8): "e será expulsa e submergirá como o rio do Egito", pois as águas deles são turvas, o que alude a desejos turvos; e, mesmo que isto se veja na aparência em Israel, mesmo assim é bahar (no monte), pois o monte indica que nele não há umidade; assim, na profundeza de Israel estão sem umidade de desejo. saru (desvio) é ira, como está na Guemará (Bava Metzia 59b): "porque seu desvio é mau", pois a raiz da idolatria é a ira, e isto se chama seu desvio, pois todos os seus movimentos e para onde quer que se volte é mau; e a raiz de Israel é bom coração, e este atributo chama-se "Israel" sem mais; por isso, mesmo que na aparência se veja em Israel o atributo da ira, mesmo assim na profundeza é varas (macio), que indica coisa macia, como "macerado em seu sangue", "amassar a flor de farinha", pois na profundeza do coração de Israel está sem nenhuma ira.

וַיִּפֶן וַיֵּרֶד מֹשֶׁה מִן הָהָר וְגוֹ' לֻחֹת כְּתֻבִים מִשְּׁנֵי עֶבְרֵיהֶם. אִיתָא בַּגְּמָ' (שבת ק"ד.) וְאָמַר רַב חִסְדָּא כְּתָב שֶׁבַּלּוּחוֹת נִקְרָא מִבִּפְנִים וְנִקְרָא מִבַּחוּץ כְּגוֹן נְבוּב בּוּבָן רַהַב בָּהָר סָרוּ וָרָס, וְעַיֵּין שָׁם בְּרַשִׁ"י וְתוֹסָפוֹת, וְנִרְאֶה שֶׁבָּא לְשַׁבֵּחַ בָּזֶה אֶת יִשְׂרָאֵל שֶׁחֶטְאָם אֵין פּוֹגֵם בְּשֹׁרֶשׁ חַיֵּיהֶם, רַק מֵהַשָּׂפָה וְלַחוּץ וְזֶה הוּא נִקְרָא מִבִּפְנִים, שֶׁבְּעֹמֶק יֵשׁ בְּיִשְׂרָאֵל שֹׁרֶשׁ הַחַיִּים אַף בְּמָקוֹם שֶׁנִּתְרָאֶה עַל הַגָּוֶון לְחֵטְא. וְזֶה נְבוּב בּוּבָן, נְבוּב הוּא חָלָל שֶׁאַף שֶׁנִּרְאֶה שֶׁיֵּשׁ חָלָל בְּלִבּוֹ וְהוּא רֵיק מִדִּבְרֵי תּוֹרָה, בּוּבָן הִיא לְשׁוֹן צִנּוֹר הַמְקַלֵּחַ מַיִם, הַיְינוּ שֶׁבִּפְנִים וְשֹׁרֶשׁ הַחַיִּים שֶׁלּוֹ נוֹזְלִים דִּבְרֵי תּוֹרָה. רַהַב הוּא תַּאֲוָה כְּמוֹ שֶׁאִיתָא (בזה"ק תרומה ק"ע:) שֶׁשַּׂר שֶׁל מִצְרַיִם נִקְרָא רַהַב שֶׁהָיוּ שְׁטוּפֵי זִמָּה כְּמוֹ שֶׁנֶּאֱמַר (עמוס ח',ח') "וְנִגְרְשָׁה וְנִשְׁקְעָה כִּיאוֹר מִצְרָיִם" שֶׁהַמַּיִם שֶׁלָּהֶם הֵם עֲכוּרִים שֶׁזֶּה רוֹמֵז עַל תַּאֲווֹת עֲכוּרוֹת, וְאִם אֲפִילּוּ נִרְאֶה זֹאת עַל הַגָּוֶון בְּיִשְׂרָאֵל מִכָּל מָקוֹם הוּא בָּהָר שֶׁהַר מוֹרֶה שֶׁאֵין בּוֹ לַחְלוּחִית, כֵּן בְּעֹמֶק יִשְׂרָאֵל הֵם בְּלִי לַחְלוּחִית תַּאֲוָה. סָרוּ הוּא כַּעַס כִּדְאִיתָא בַּגְּמָרָא (ב"מ נ"ט:) מִפְּנֵי שֶׁסּוּרוֹ רָע שֶׁשֹּׁרֶשׁ עכו"ם הוּא כַּעַס וְזֶה נִקְרָא סוּרוֹ שֶׁכָּל תְּנוּעוֹתָיו וְאֶל כָּל אֲשֶׁר יִפְנֶה הוּא רַע, וְשֹׁרֶשׁ יִשְׂרָאֵל הוּא לֵב טוֹב וְזֶה הַמִּדָּה נִקְרָא יִשְׂרָאֵל סְתָם, וְלָכֵן אֲפִילּוּ אִם נִתְרָאֶה בְּיִשְׂרָאֵל עַל הַגָּוֶון מִדַּת הַכַּעַס מִכָּל מָקוֹם בְּעֹמֶק הוּא וָרָס שֶׁמּוֹרֶה עַל דָּבָר רַךְ כְּמוֹ מְמָרֵס בְּדָמוֹ, "לָרוֹס אֶת הַסֹּלֶת" שֶׁבְּעֹמֶק לֵב יִשְׂרָאֵל הוּא בְּלִי שׁוּם כַּעַס.
Parágrafo 8

"E o Eterno falou a Moshe face a face, como fala um homem a seu próximo, e ele voltou ao acampamento" (Shemot 33:11). E está no Midrash (Rabá, Ki Tisa, parashá 45, 1) que o Eterno, bendito seja, disse-lhe que voltasse: "quando Eu estiver irado, tu Me aplacas, e quando tu estiveres irado, Eu te aplaco". Com isto o Santo, bendito seja, mostrou-lhe que o amor do Eterno, bendito seja, por Israel não cessa nem por um instante, como está escrito (Devarim 23:6): "e o Eterno teu Deus não quis ouvir Bilam, e o Eterno teu Deus converteu para ti a maldição em bênção, pois o Eterno teu Deus te amou"; e este versículo é o quadragésimo nono na parashá Tetzé, e a parashá Tetzé é a parashá 49 da Torá, o que alude a que, depois da depuração de sete semanas de semanas, que é o fim da depuração, revelou-se que toda a Torá é amor a Israel, e mesmo o que às vezes parece o contrário também é amor, pois o grande amor do Eterno, bendito seja, por Israel é amor eterno, que não cessa nem por um instante, como está escrito (Tehilim 85:9): "Ouvirei o que fala o Deus, o Eterno, pois fala paz ao Seu povo e aos Seus piedosos"; e o assunto foi explicado na primeira parte (Sêfer Tehilim): que quis ouvir no que o Eterno, bendito seja, se ocupa entre Ele e Si mesmo, por isso disse "ouvirei o que fala"; pois, na hora em que o Eterno, bendito seja, concede profecia ao profeta, ou ele reza ao Santo, bendito seja, e o preparo do profeta era sempre para atrair vontade e bom influxo, então certamente via que o Eterno, bendito seja, se ocupa do bem de Israel e via o amor do Eterno, bendito seja, por Israel; porém quis saber e ouvir o que o Eterno, bendito seja, fala entre Ele e Si mesmo, e ouviu que fala paz ao Seu povo; e esta é a grande prova de Bilam, que acusou Israel e quis atrair ira, e mesmo assim também então o Eterno, bendito seja, se ocupou do bem de Israel e converteu para nós a maldição em bênção.

וְדִבֶּר ה' אֶל מֹשֶׁה פָּנִים אֶל פָּנִים כַּאֲשֶׁר יְדַבֵּר אִישׁ אֶל רֵעֵהוּ וְשָׁב אֶל הַמַּחֲנֶה. וְאִיתָא בַּמִּדְרָשׁ (רבה תשא פמ"ה,א') שֶׁהַש"י אָמַר לוֹ שֶׁיָּשׁוּב כְּשֶׁאֶהְיֶה בְּכַעַס אַתָּה מְרַצֶּה אוֹתִי וּכְשֶׁתִּהְיֶה בְּכַעַס אֶהְיֶה מְרַצְּךָ, בָּזֶה הֶרְאָה לוֹ הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא שֶׁאַהֲבַת הַשי"ת לְיִשְׂרָאֵל אֵינָהּ פּוֹסֶקֶת אֲפִילּוּ רֶגַע, וּכְמוֹ שֶׁכָּתוּב (דברים כ"ג,ו') "וְלֹא אָבָה ה' אֱלֹהֶיךָ לִשְׁמֹעַ אֶל בִּלְעָם וַיַּהֲפֹךְ ה' אֱלֹהֶיךָ לְּךָ אֶת הַקְּלָלָה לִבְרָכָה כִּי אֲהֵבְךָ ה' אֱלֹהֶיךָ" שֶׁזֶּה הַפָּסוּק הוּא הַתֵּשַׁע וְאַרְבָּעִים בְּפָרָשַׁת תֵּצֵא שֶׁפָּרָשַׁת תֵּצֵא הִיא הַפָּרָשָׁה הַמ"ט בַּתּוֹרָה, וְזֶה רוֹמֵז שֶׁאַחַר זִיקּוּק שֶׁבַע שָׁבוּעוֹת שִׁבְעָתַיִם שֶׁהוּא תַּכְלִית הַזִּיקּוּק נִתְגַּלָּה שֶׁכָּל הַתּוֹרָה הִיא אַהֲבַת יִשְׂרָאֵל, וְאַף מַה שֶּׁנִּרְאֶה לִפְעָמִים הַהִיפּוּךְ גַּם כֵּן הִיא אַהֲבָה, שֶׁאַהֲבָה רַבָּה מֵהַשי"ת לְיִשְׂרָאֵל הִיא אַהֲבַת עוֹלָם שֶׁאֵינוֹ פּוֹסֵק אַף רֶגַע, וּכְמוֹ שֶׁכָּתוּב (תהלים פ"ה,ט') "אֶשְׁמְעָה מַה יְּדַבֵּר הָאֵל ה' כִּי יְדַבֵּר שָׁלוֹם אֶל עַמּוֹ וְאֶל חֲסִידָיו", וְהָעִנְיָן נִתְבָּאֵר בְּחֵלֶק רִאשׁוֹן (ספר תהלים) שֶׁרָצָה לִשְׁמֹעַ בַּמֶּה עוֹסֵק הַשי"ת בֵּינוֹ לְבֵין עַצְמוֹ לָכֵן אָמַר "אֶשְׁמְעָה מַה יְּדַבֵּר", כִּי בְּעֵת שֶׁהַשי"ת מַשְׁפִּיעַ נְבוּאָה עַל הַנָּבִיא אוֹ שֶׁהוּא מִתְפַּלֵּל לְהַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא וַהֲכָנַת הַנָּבִיא הָיָה תָּמִיד לְהַמְשִׁיךְ רָצוֹן וְשֶׁפַע טוֹב, אָז וַדַּאי הָיָה רוֹאֶה שֶׁהַשי"ת הוּא עוֹסֵק בְּטוֹבַת יִשְׂרָאֵל וְרוֹאֶה אַהֲבַת הַשי"ת לְיִשְׂרָאֵל, אָכֵן רָצָה לָדַעַת וְלִשְׁמֹעַ מַה יְדַבֵּר הַשי"ת בֵּינוֹ לְבֵין עַצְמוֹ, וְשָׁמַע שֶׁמְּדַבֵּר שָׁלוֹם אֶל עַמּוֹ, וְזֶה רְאָיָה הַגְּדוֹלָה מִבִּלְעָם שֶׁהוּא קִטְרֵג עַל יִשְׂרָאֵל וְרָצָה לְהַמְשִׁיךְ כַּעַס וּמִכָּל מָקוֹם גַּם אָז עָסַק הַשי"ת בְּטוֹבַת יִשְׂרָאֵל וַיַּהֲפֹךְ לָנוּ אֶת הַקְּלָלָה לִבְרָכָה.
Parágrafo 9

"E disse Moshe ao Eterno: Vê, Tu me dizes: faze subir este povo" etc. "e vê que esta nação é Teu povo" (Shemot 33:12-13). Isto é, no pecado havia um assunto profundo, e a intenção principal deles era que o Eterno, bendito seja, fosse obrigado (por assim dizer) a ser levado atrás deles, para conceder-lhes tudo o que pedissem; e na verdade, no Templo, todos de Israel foram atendidos em sua oração, como está escrito (I Reis 8:43): "e farás conforme tudo o que o estrangeiro clamar a Ti", pois o estrangeiro é atendido nos bens deste mundo de imediato; e em Israel está escrito (ibid. 39): "cujo coração conheces": se este bem que ele pede não o desviar da vontade de seu Criador, então lhe darás, e se não, o Eterno, bendito seja, removerá a oração de seu coração, para que não deseje mais este bem; resulta que, de qualquer modo, é atendido em sua oração. E assim era a intenção de Israel neste pecado: que a condução do Eterno, bendito seja, fosse explícita diante de seus olhos, como foi no Templo; e está na Guemará (Ketuvot 62b): de início está escrito "tu os trarás e os plantarás", e por fim está escrito "e Me farão um santuário". E esta era a alegação de Moshe, nosso mestre: "e vê que esta nação é Teu povo", isto é, vê que sentiram a grandeza de Teu amor, pois disseste "e Me farão um santuário" ainda antes da entrada na Terra de Israel, e dirigiram sua mente conforme Tua mente; pois na verdade o pecado do bezerro foi apenas na aparência, e na raiz de seu coração estavam apegados ao Eterno, bendito seja, pois no momento em que o Eterno, bendito seja, gravou nas tábuas o dito "Lembra-te do dia do Shabat", nesse instante fizeram o bezerro, pois o Shabat indica que a profundeza do coração esteja apegada ao Eterno, bendito seja.

וַיֹּאמֶר מֹשֶׁה אֶל ה' רְאֵה אַתָּה אֹמֵר אֵלַי הַעַל אֶת הָעָם הַזֶּה וְגוֹ' וּרְאֵה כִּי עַמְּךָ הַגּוֹי הַזֶּה. הַיְינוּ כִּי בַּחֵטְא הָיָה עִנְיָן עָמוֹק וְעִיקַּר כַּוָּנָתָם הָיָה שֶׁיִּהְיֶה הַשי"ת מֻכְרָח (כִּבְיָכוֹל) לְהִמָּשֵׁךְ אַחֲרֵיהֶם לְהַשְׁפִּיעַ לָהֶם כָּל דָּבָר שֶׁיְּבַקְּשׁוּ אוֹתוֹ, וּבֶאֱמֶת בְּבֵית הַמִּקְדָּשׁ נַעֲנוּ כָּל יִשְׂרָאֵל בִּתְפִלָּתָם, כְּמוֹ שֶׁכָּתוּב (מלכים א' י',מ"ג) "וְעָשִׂיתָ כְּכֹל אֲשֶׁר יִקְרָא אֵלֶיךָ הַנָּכְרִי" שֶׁהַנָּכְרִי נַעֲנֶה בְּטוֹבוֹת עוֹלָם הַזֶּה מִיָּד, וּבְיִשְׂרָאֵל כְּתִיב (שם ל"ט) "אֲשֶׁר תֵּדַע אֶת לְבָבוֹ", שֶׁאִם הַטּוֹבָה הַזֶּה שֶׁהוּא מְבַקֵּשׁ עָלֶיהָ לֹא תַּעֲבִירֵהוּ עַל דַּעַת קוֹנוֹ אֲזַי תִּתֵּן לוֹ וְאִם לָאו יָסִיר הַשי"ת אֶת הַתְּפִלָּה מִלִּבּוֹ שֶׁלֹּא יַחְמֹד עוֹד לְזוֹ הַטּוֹבָה, נִמְצָא דְּעַל כָּל פָּנִים נַעֲנֶה בִּתְפִלָּתוֹ, וְכֵן זֶה הָיָה כַּוָּנַת יִשְׂרָאֵל בַּחֵטְא הַזֶּה שֶׁרָצוּ שֶׁהַנְהָגַת הַשי"ת יִהְיֶה מְפוֹרָשׁ לְנֶגֶד עֵינֵיהֶם, כְּמוֹ שֶׁהָיָה בְּבֵית הַמִּקְדָּשׁ, וְאִיתָא בַּגְּמָרָא (כתובות ס"ב:) מִתְּחִלָּה כְּתִיב "תְּבִיאֵמוֹ וְתִטָּעֵמוֹ" וּלְבַסּוֹף כְּתִיב "וְעָשׂוּ לִי מִקְדָּשׁ", וְזֶה הָיָה טַעֲנַת מֹשֶׁה רַבֵּינוּ "וּרְאֵה כִּי עַמְּךָ הַגּוֹי הַזֶּה", הַיְינוּ וּרְאֵה שֶׁהִרְגִּישׁוּ בְּגֹדֶל אַהֲבָתְךָ שֶׁאָמַרְתָּ "וְעָשׂוּ לִי מִקְדָּשׁ" עוֹד קוֹדֶם בִּיאַת אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל, וְכִוְּנוּ בְּדַעְתָּם לְדַעְתְּךָ, כִּי בֶּאֱמֶת חֵטְא הָעֵגֶל לֹא הָיָה רַק עַל הַגָּוֶון וּבְשֹׁרֶשׁ לִבָּם הָיוּ דְּבוּקִים בְּהַשי"ת, כִּי בְּעֵת שֶׁהַשי"ת חָקַק עַל הַלּוּחוֹת הַמַּאֲמָר "זָכוֹר אֶת יוֹם הַשַּׁבָּת" בְּזוֹ הָרֶגַע עָשׂוּ אֶת הָעֵגֶל, כִּי שַׁבָּת מוֹרָה שֶׁעוֹמֶק הַלֵּב יִהְיֶה דָּבוּק בְּהַשי"ת.
Parágrafo 10

"E disse Moshe ao Eterno: Vê, Tu me dizes: faze subir este povo; e Tu não me fizeste saber a quem enviarás comigo" (Shemot 33:12). Está na Guemará (Megilá 31a): disse Rav Huna em nome de Rav: Shabat que cai no meio da festa, seja em Pessach seja em Sucot, lê-se "Vê, Tu dizes". O assunto aqui é que então é a mudança dos tempos, e então desperta o coração de Israel, e clama e alvoroça ao Eterno, bendito seja: eis que passa sobre mim um tempo novo e uma nova condução, e com que farei merecer meu caminho?, pois não sabe as vicissitudes que passarão sobre mim; e isto está aludido na oração de Moshe, nosso mestre, pois da raiz de Moshe, nosso mestre, a paz esteja sobre ele, desperta o clamor, que é a sabedoria de todo Israel, e em cada geração ilumina Moshe, nosso mestre, a paz esteja sobre ele, que é o condutor, e o Eterno, bendito seja, o nomeou raya meheimana (pastor fiel); e quando vê a renovação da condução na mudança dos tempos, levanta-se, alvoroça e clama "Tu me dizes: faze subir este povo; e Tu não me fizeste saber a quem enviarás comigo", para que não saiba o que passará sobre nós no tempo vindouro; e sobre isto o Eterno, bendito seja, respondeu-lhe: nada temas, dou-te doze guardas e advertências com que conduzirão seus caminhos, e com isso terão êxito: "Guarda para ti o que Eu te ordeno hoje: eis que expulso de diante de ti o amorreu e o cananeu e o hitita e o perizeu e o heveu e o jebuseu. Guarda-te para que não faças aliança com o habitante da terra", isto é, que nenhuma alma de Israel tenha qualquer associação com idólatras e que nenhum atributo dos atributos deles lhe pareça bom, mesmo que pareça um bom atributo; e sobre isto poderia parecer ao que se senta na casa de estudo que só deve cuidar-se disto quem sai ao mercado e se ocupa de comércio, porque tem negócios com eles, mas não eu; para isto veio a segunda advertência: "Deuses de fundição não farás para ti", que não tenhas pensamentos de ira e desejo, pois estes não são de minha mercadoria, e não como estes é a porção de Yaacov, pois eles se chamam "deuses de fundição". "A festa dos Matzot guardarás": que não sejas esfomeado, mas esclarecer todo desejo de comer com grande restrição. "Todo peter rechem (o que abre o ventre) é Meu": toda abertura de compaixão que há em teu coração, saibas que vem somente Dele; por isso não questionarás os atributos do Santo, bendito seja, quando vires um justo e mau, dado que o Eterno, bendito seja, é Pai de misericórdia, e toda a compaixão que há em teu coração vem de o Eterno, bendito seja, a ter enviado a ti; sendo assim, não tens por que questionar, pois o Eterno, bendito seja, sabe o que conduz em Seu mundo.

וַיֹּאמֶר מֹשֶׁה אֶל ה' רְאֵה אַתָּה אֹמֵר אֵלַי הַעַל אֶת הָעָם הַזֶּה וְאַתָּה לֹא הוֹדַעְתַּנִי אֵת אֲשֶׁר תִּשְׁלַח עִמִּי. אִיתָא בַּגְּמָרָא (מגילה ל"א.) אָמַר רַב הוּנָא אָמַר רַב שַׁבָּת שֶׁחָל לִהְיוֹת בְּחֻלּוֹ שֶׁל מוֹעֵד בֵּין בְּפֶסַח בֵּין בְּסֻכּוֹת מִקְרָא קָרֵינַן "רְאֵה אַתָּה", הָעִנְיָן בָּזֶה הוּא מִפְּנֵי שֶׁאָז הוּא הִתְחַלְּפוּת הַזְּמַנִּים, וְאָז יִתְעוֹרֵר לֵב יִשְׂרָאֵל וְצוֹעֵק וּמַרְעִים לְהַשי"ת הִנֵּה עוֹבֵר עָלַי זְמַן חָדָשׁ וְהַנְהָגָה חֲדָשָׁה, וּבַמֶּה אֲזַכֶּה אֶת אָרְחִי כִּי אֵינוֹ יוֹדֵעַ הַהַרְפַּתְקָאוֹת שֶׁיַּעַבְרוּ עָלַי, וְזֶה נִרְמָז בִּתְפִלַּת מֹשֶׁה רַבֵּינוּ כִּי מִשֹּׁרֶשׁ מֹשֶׁה רַבֵּינוּ עָלָיו הַשָּׁלוֹם מִתְעוֹרֵר הַצְּעָקָה שֶׁהוּא הַחָכְמָה מִכָּל יִשְׂרָאֵל וּבְכָל דּוֹר מֵאִיר מֹשֶׁה רַבֵּינוּ עָלָיו הַשָּׁלוֹם שֶׁהוּא הַמַּנְהִיג וְהַשי"ת מִנָּהוּ לְרַעְיָא מְהֵימְנָא, וּכְשֶׁרוֹאֶה הִתְחַדְּשׁוּת הַנְהָגָה בְּהִתְחַלְּפוּת הַזְּמַנִּים עוֹמֵד וּמַרְעִישׁ וְצוֹעֵק "אַתָּה אֹמֵר אֵלַי הַעַל אֶת הָעָם הַזֶּה וְאַתָּה לֹא הוֹדַעְתַּנִי אֵת אֲשֶׁר תִּשְׁלַח עִמִּי", שֶׁלֹּא אֵדַע מַה יַּעֲבוֹר עָלֵינוּ בַּזְּמַן הַבָּא, וְעַל זֶה הֵשִׁיב לוֹ הַשי"ת אַל תִּירָא כְּלוּם, אֲנִי נוֹתֵן לְךָ שְׁנֵים עָשָׂר שְׁמִירוֹת וְאַזְהָרוֹת שֶׁבָּהֶם יְכַלְכְּלוּ דַּרְכֵּיהֶם וּבָזֶה יַצְלִיחוּ, "שְׁמָר לְךָ אֵת אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוְּךָ הַיּוֹם הִנְנִי גֹרֵשׁ מִפָּנֶיךָ אֶת הָאֱמֹרִי וְהַכְּנַעֲנִי וְהַחִתִּי וְהַפְּרִזִּי וְהַחִוִּי וְהַיְבוּסִי, הִשָּׁמֶר לְךָ פֶּן תִּכְרֹת בְּרִית לְיוֹשֵׁב הָאָרֶץ", הַיְינוּ שֶׁלֹּא יִהְיֶה לְשׁוּם נֶפֶשׁ מִיִּשְׂרָאֵל שׁוּם הִתְחַבְּרוּת עִם עכו"ם וְשֶׁלֹּא יוּטַב בְּעֵינָיו שׁוּם מִדָּה מִמִּדּוֹתֵיהֶם אַף שֶׁנִּרְאֶה שֶׁהוּא מִדָּה טוֹבָה, וְעַל זֶה יוּדְמֶה לַיּוֹשֵׁב בְּבֵית הַמִּדְרָשׁ שֶׁזֶּה צָרִיךְ לִיזָּהֵר רַק הַיּוֹצֵא לַשּׁוּק וְעוֹסֵק בְּמַשָּׂא וּמַתָּן מִפְּנֵי שֶׁיֵּשׁ לוֹ עֲסָקִים עִמָּם אֲבָל לֹא אֲנִי, לָזֶה בָּאָה הָאַזְהָרָה הַשְּׁנִיָּה "אֱלֹהֵי מַסֵּכָה לֹא תַעֲשֶׂה לָּךְ" שֶׁלֹּא יִהְיֶה לְךָ מַחְשְׁבוֹת כַּעַס וְתַאֲוָה כִּי הֵם אֵינָם מִסְּחוֹרָתִי וְלֹא כְאֵלֶּה חֵלֶק יַעֲקֹב, כִּי הֵם נִקְרָאִים "אֱלֹהֵי מַסֵּכָה". "אֶת חַג הַמַּצּוֹת תִּשְׁמוֹר", שֶׁלֹּא תְּהֵא רַעַבְתָן רַק לְבָרֵר כָּל תַּאֲוַות אֲכִילָה בְּצִמְצוּם גָּדוֹל. "כָּל פֶּטֶר רֶחֶם לִי", כָּל פְּתִיחוּת רַחְמָנוּת שֶׁיֵּשׁ בְּלִבְּךָ תֵּדַע שֶׁאֵינוֹ בָּא רַק מִמֶּנּוּ לָכֵן לֹא תְּהַרְהֵר אַחַר מִדּוֹתָיו שֶׁל הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא כְּשֶׁתִּרְאֶה צַדִּיק וְרַע, כֵּיוָן שֶׁהַשי"ת הוּא אַב הָרַחֲמִים וְכָל הָרַחְמָנוּת שֶׁיֵּשׁ בְּלִבְּךָ בָּא מֵחֲמַת שֶׁהַשי"ת שָׁלַח לְךָ, אִם כֵּן אֵין לְךָ לְהַרְהֵר, שֶׁהַשי"ת יוֹדֵעַ מַה שֶּׁמַּנְהִיג בְּעוֹלָמוֹ.
Parágrafo 11

"E o Eterno disse a Moshe: Talha para ti duas tábuas de pedra como as primeiras, e escreverei sobre as tábuas as palavras que estavam nas primeiras tábuas, que quebraste" (Shemot 34:1). E está na Guemará (Shabat 87a): "que tua força se firme por teres quebrado": porque a quebra das tábuas era muito difícil aos olhos de Moshe, por isso o Eterno, bendito seja, mostrou-lhe que na verdade em cima não há nenhuma separação, e só neste mundo parecem separados; e é o que está na Guemará (Chagigá 14b): disse-lhes Rabi Akiva: quando chegardes às pedras de mármore puro, não digais "água, água", pois em cima não há separação entre água e água, pois tudo é um; e como está nos Tikunei HaZohar (tikun 40, 80b): "pois ali não há separação em cima" etc.; e no Zohar (Bereshit 26b); vê ali todo o assunto.

וַיֹּאמֶר ה' אֶל מֹשֶׁה פְּסָל לְךָ שְׁנֵי לֻחֹת אֲבָנִים כָּרִאשֹׁנִים וְכָתַבְתִּי עַל הַלֻּחֹת אֶת הַדְּבָרִים אֲשֶׁר הָיוּ עַל הַלֻּחֹת הָרִאשֹׁנִים אֲשֶׁר שִׁבַּרְתָּ. וְאִיתָא בַּגְּמָרָא (שבת פ"ז.) יִישַׁר כֹּחֲךָ שֶׁשִּׁבַּרְתָּ, מֵחֲמַת שֶׁהָיָה קָשֶׁה בְּעֵינֵי מֹשֶׁה מְאֹד שְׁבִירַת הַלּוּחוֹת לָכֵן הֶרְאָה לוֹ הַשי"ת כִּי בֶּאֱמֶת לְמַעְלָה אֵין שׁוּם פֵּרוּד וְרַק בָּעוֹלָם הַזֶּה נִתְרָאֶה כְּנִפְרָדִים וְזֶה דְּאִיתָא בַּגְּמָרָא (חגיגה י"ד:) אָמַר לָהֶם רַבִּי עֲקִיבָא כְּשֶׁאַתֶּם מַגִּיעִין אֵצֶל אַבְנֵי שַׁיִשׁ טָהוֹר אַל תֹּאמְרוּ מַיִם מַיִם כִּי לְמַעְלָה אֵין שׁוּם פֵּרוּד בֵּין מַיִם לְמַיִם כִּי הַכֹּל אֶחָד וְכִדְאִיתָא בְּתִקּוּנֵי הַזֹּהַר (תיקון מ' פ':) דְּהָא לֵית תַּמָּן פֵּרוּדָא לְעֵילָא וְכוּ׳, וּבַזה"ק (בראשית כ"ו:) עַיֵּן שָׁם כָּל הָעִנְיָן.
Parágrafo 12

"Deuses de fundição não farás para ti" (Shemot 34:17). Que o homem não seja leviano de entendimento a ponto de que prazeres e desejos deste mundo inclinem sua mente, pois isto se chama massechá (fundição), como encontramos em Shelomó, o rei, de quem está escrito (I Reis 7:8): "e uma casa fará para a filha de Faraó", pois quis expandir a santidade do Eterno, bendito seja, no mundo, ainda que o coração de Israel não estivesse esclarecido e firme diante do Eterno, bendito seja; e por isso está escrito (I Reis 11:27): "construiu o Milo", e no futuro concluirá, e por isso foi dito "e uma casa fará", linguagem de futuro, pois quando o Templo foi concluído, então estava na mente de Shelomó que já chegara a hora; pois Shelomó, ao construir o Templo para que entrasse nele a santidade de todos os utensílios, então estava de coração puro e esclarecido, e nenhuma marca fez nele todos os mil tipos de canto mencionados na Guemará (Shabat 56b).

אֱלֹהֵי מַסֵּכָה לֹא תַעֲשֶׂה לָּךְ. שֶׁלֹּא יִהְיֶה הָאָדָם קַל בְּדַעַת שֶׁהֲנָאוֹת וְחֶמְדוֹת מֵעוֹלָם הַזֶּה יַטּוּ דַּעְתּוֹ, כִּי זֶה נִקְרָא מַסֵּכָה, כְּמוֹ שֶׁמָּצִינוּ אֵצֶל שְׁלֹמֹה הַמֶּלֶךְ שֶׁכָּתוּב (מ"א ז',ח') "וּבַיִת יַעֲשֶׂה לְבַת פַּרְעֹה" שֶׁרָצָה לְהַרְחִיב קְדֻשַּׁת הַשי"ת בָּעוֹלָם אַף שֶׁלֹּא יִהְיֶה לֵב יִשְׂרָאֵל מְבֹרָר וְעוֹמֵד נֶגֶד הַשי"ת, וְלָכֵן כְּתִיב (מ"א י"א,כ"ז) "בָּנָה אֶת הַמִּלּוֹא", וְלֶעָתִיד יִגְמֹר, וְלָכֵן נֶאֱמַר "וּבַיִת יַעֲשֶׂה" לְשׁוֹן עָתִיד, כִּי כְּשֶׁנִּגְמַר בֵּית הַמִּקְדָּשׁ אָז הָיָה בְּדַעַת שְׁלֹמֹה שֶׁכְּבָר הִגִּיעַ הָעֵת, כִּי שְׁלֹמֹה בִּבְנוֹתוֹ הַמִּקְדָּשׁ כְּדֵי שֶׁיִּכָּנְסוּ קְדֻשַּׁת כָּל הַכֵּלִים בּוֹ לָכֵן הָיָה אָז זַךְ לֵב וּמְבֹרָר וְלֹא עָשָׂה בּוֹ שׁוּם רֹשֶׁם כָּל הָאֶלֶף מִינֵי זֶמֶר שֶׁנִּזְכַּר בַּגְּמָרָא (שבת נ"ו:).
Parágrafo 13

"Deuses de fundição não farás para ti." Eis que o essencial do nome adam (homem) é o entendimento e o intelecto que há nele, pois do lado do corpo "como o acaso do animal, acontece também a ele", e deste lado não se chama homem; mas o corpo é apenas uma bainha para a raiz da vida, e todos os pensamentos, desejos e atos que passam sobre o homem são do lado do corpo; por isso, quando o homem deseja algo, precisa endireitar sua mente e fazê-la deter-se em reflexão, como se sua vida estivesse separada do corpo; e, se a essência de sua vida deseja esta coisa, está provado que ela é permanente para sempre, pois do lado do corpo não pode entender isto, porque a raiz do corpo é só por uma hora, por isso desejará coisas pequenas, que também são por uma hora; e, mesmo que o corpo entenda que nisto não há vida eterna, mesmo assim o desejará, por toda a sua raiz ser apenas por uma hora; mas a alma entenderá que, por ser só por uma hora, não o desejará; e é o que disse Daniel (Daniel 7:15): "Meu espírito foi escavado, eu, Daniel, dentro da bainha", isto é, que escavou sua vida como se estivesse de pé por si mesma, separada do corpo, pois o corpo é a sua bainha; e isto é "deuses de fundição", pois massechá (fundição) é linguagem de mistura e mescla: se te vier às mãos algum desejo, não misturarás nele forças e prazer deste mundo, pois então não entenderás a coisa em verdade, se é boa; mas é preciso refletir em vida verdadeira.

אֱלֹהֵי מַסֵּכָה לֹא תַעֲשֶׂה לָּךְ. הִנֵּה עִיקַּר שֵׁם אָדָם הוּא הַבִּינָה וְהַשְׂכֵּל שֶׁיֵּשׁ בּוֹ כִּי מִצַּד הַגּוּף כְּמִקְרֵה הַבְּהֵמָה יִקְרֶה גַּם אוֹתוֹ, וּמִצַּד זֶה לֹא נִקְרָא אָדָם, אָכֵן הַגּוּף אֵינוֹ רַק נַרְתִּיק לְשׁוֹרֶשׁ הַחַיִּים וְכָל הַמַּחְשָׁבוֹת וּרְצוֹנוֹת וּמַעֲשִׂים הָעוֹבְרִים עַל הָאָדָם הֵם מִצַּד הַגּוּף, וְלָכֵן כְּשֶׁאָדָם יַחְמֹד לִדְבַר מָה צָרִיךְ לְהַיְשִׁיר דַּעְתּוֹ וּלְהַעֲמִיד עַל הִתְבּוֹנְנוּת כְּאִלּוּ הָיָה הַחַיִּים שֶׁלּוֹ נִפְרָד מֵהַגּוּף, וְאִם עִיקַּר הַחַיִּים שֶׁלּוֹ חוֹמֵד לָזֶה הַדָּבָר מוּכָח שֶׁהוּא קַיָּם לְעוֹלְמֵי עַד, כִּי מִצַּד הַגּוּף לֹא יוּכַל זֹאת לְהָבִין יַעַן שֶׁשּׁוֹרֶשׁ הַגּוּף אֵינוֹ אֶלָּא לְשָׁעָה לָכֵן יִתְאַוֶּה לִדְבָרִים קְטַנִּים שֶׁהֵם גַּם כֵּן לְשָׁעָה, וְאַף שֶׁיָּבִין הַגּוּף שֶׁאֵין בָּזֶה חַיֵּי עוֹלָם מִכָּל מָקוֹם יַחְפֹּץ בָּזֶה, מֵחֲמַת שֶׁכָּל שָׁרְשׁוֹ הוּא רַק לְפִי שָׁעָה, אֲבָל הַנֶּפֶשׁ יָבִין שֶׁבָּזֶה שֶׁאֵינוֹ רַק לְפִי שָׁעָה לֹא יַחְפֹּץ בָּזֶה, וְזֶה שֶׁאָמַר דָּנִיֵּאל (דניאל ז',ט"ו) "אֶתְכְּרִיַּת רוּחִי אֲנָה דָנִיֵּאל בְּגוֹ נִדְנֶה", הַיְינוּ שֶׁכָּרָה הַחַיִּים שֶׁלּוֹ כְּאִלּוּ עוֹמֵד בִּפְנֵי עַצְמוֹ נִפְרָד מִן הַגּוּף שֶׁהַגּוּף הוּא הַנַּרְתִּיק שֶׁלּוֹ, וְזֶה הוּא "אֱלֹהֵי מַסֵּכָה" כִּי מַסֵּכָה הוּא לְשׁוֹן מְזִיגָה וְעִרְבּוּב, שֶׁאִם בָּא לְיָדְךָ אֵיזֶה חֶמְדָּה לֹא תְעַרְבֵּב בָּהּ כֹּחוֹת וַהֲנָאַת עוֹלָם הַזֶּה, כִּי אָז לֹא תָּבִין הַדָּבָר לַאֲמִתּוֹ אִם טוֹב הוּא רַק צָרִיךְ לְהִתְבּוֹנֵן בְּחַיִּים אֲמִתִּיִּים.
Parágrafo 14

"E o Eterno disse a Moshe: Escreve para ti estas palavras" (Shemot 34:27). Isto é, o Eterno, bendito seja, disse a Moshe que, embora as palavras da Torá pareçam explícitas, mesmo assim o homem não as alcançará senão ao contemplar o Eterno, bendito seja, pois Moshe, nosso mestre, queria que todas as palavras da Torá se fixassem no coração de toda alma de Israel como uma estaca que jamais vacile, e o Eterno, bendito seja, respondeu-lhe que nem toda alma poderá entender as palavras da Torá como Moshe, nosso mestre, entendeu, porque ele contempla mais o Eterno, bendito seja, mas cada um entenderá segundo seu grau, e isto é "escreve para ti".

וַיֹּאמֶר ה' אֶל מֹשֶׁה כְּתָב לְךָ אֶת הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה. שֶׁהַשי"ת אָמַר לְמֹשֶׁה אַף שֶׁדִּבְרֵי תּוֹרָה נִרְאִים מְפֹרָשִׁים מִכָּל מָקוֹם לֹא יַשִּׂיגֵם הָאָדָם רַק כְּשֶׁיַּבִּיט לְהַשי"ת, כִּי מֹשֶׁה רַבֵּינוּ רָצָה שֶׁיִּקָּבְעוּ כָּל הַדִּבְרֵי תּוֹרָה בְּלֵב כָּל נֶפֶשׁ מִיִּשְׂרָאֵל יָתֵד שֶׁלֹּא תִּמּוֹט לְעוֹלָם, וְהֵשִׁיב לוֹ הַשי"ת שֶׁלֹּא יוּכַל לְהָבִין הַדִּבְרֵי תּוֹרָה כָּל נֶפֶשׁ כְּמוֹ שֶׁמֹּשֶׁה רַבֵּינוּ הֵבִין, יַעַן שֶׁהוּא מַבִּיט לְהַשי"ת בְּיוֹתֵר, רַק כָּל אֶחָד יָבִין כְּפִי מַדְרֵגָתוֹ, וְזֶה "כְּתָב לְךָ".