Mei HaShiloach · Volume V · Parashá 8

Nitzavim

נִצָּבִים
Rabi Mordechai Yosef Leiner de Izhbitz (1801–1854) · hebraico de domínio público · tradução original PT-BR

Sete parágrafos sobre a parashá Nitzavim: todo Israel, do maior ao menor, ligado ao Eterno num só laço; os dez degraus que unem cabeças e crianças, tribos e mulheres, anciãos e prosélitos, oficiais e todo homem de Israel; a aliança que se firma também no pensamento, ainda que o castigo só alcance o ato; o fiador de um Israel pelo outro nas coisas ocultas e nas reveladas; a bênção que se encontra oculta dentro da própria maldição; e a Torá que, alcançada em plenitude, não está nos céus nem além do mar, mas perto, na boca e no coração, para ser feita.

Parágrafos

1 2 3 4 5 6 7
Parágrafo 1

"Vós estais colocados hoje... desde o cortador de tua lenha até o carregador de tuas águas..." (Devarim 29:9–10). Sobre isto disse Shlomo, o rei, a paz esteja sobre ele (Mishlei 30:19): "o caminho do homem na donzela" — isto é, como o assunto de Yiftach, sobre o qual disseram nossos sábios, de abençoada memória (Rosh HaShaná 25b): "Yiftach em sua geração é como Shmuel em sua geração." Explicaram isto: que Yiftach completou em seu mundo tudo o que o Eterno queria dele, como Shmuel em sua geração; e sobre isto se admirou Shlomo, a paz esteja sobre ele, e disse (Mishlei 30:18): "três coisas me são maravilhosas demais, e quatro eu não conheço" — "o caminho do homem na donzela" é o escolhido de Israel, como ele completa a vontade do Eterno; e assim também "na donzela" é o pequeno de Israel. E este é o sentido de "vós estais colocados" — isto é, que estais ligados ao Eterno; "vossos cabeças" é um degrau grande, "até o carregador de tuas águas" é o degrau pequeno — todos vós estais ligados ao Eterno; "o cortador de tua lenha" é aquele que tem temor diminuído, "o carregador de tuas águas" é amor diminuído.

אַתֶּם נִצָּבִים הַיּוֹם כוּ׳ מֵחֹטֵב עֵצֶיךָ עַד שֹׁאֵב מֵימֶיךָ כוּ׳. עַל זֶה אָמַר שְׁלֹמֹה הַמֶּלֶךְ עָלָיו הַשָּׁלוֹם (משלי ל',י"ט) "דֶּרֶךְ גֶּבֶר בְּעַלְמָה", הַיְינוּ כְּעִנְיַן יִפְתָּח שֶׁאָמְרוּ חֲזַ"ל (ראש השנה כ"ה:) "יִפְתָּח בְּדוֹרוֹ כִּשְׁמוּאֵל בְּדוֹרוֹ". בֵּיאֵר זֶה, כִּי יִפְתָּח הִשְׁלִים בְּעוֹלָמוֹ כָּל מַה שֶּׁרָצָה הַש"י מִמֶּנּוּ כִּשְׁמוּאֵל בְּדוֹרוֹ, וְעַל זֶה תָּמַהּ שהע"ה וְאָמַר (משלי ל',י"ח) "שְׁלֹשָׁה הֵמָּה נִפְלְאוּ מִמֶּנִּי וְאַרְבָּעָה לֹא יְדַעְתִּים", "דֶּרֶךְ גֶּבֶר בְּעַלְמָה" הַיְינוּ הַמֻּבְחָר בְּיִשְׂרָאֵל, כְּמוֹ שֶׁהוּא מַשְׁלִים רְצוֹן הַש"י, כְּמוֹ כֵן "בְּעַלְמָה" הַיְינוּ הַקָּטָן בְּיִשְׂרָאֵל, וְזֶה פֵּירוּשׁ "אַתֶּם נִצָּבִים" הַיְינוּ שֶׁאַתֶּם מְקֻשָּׁר בְּהַש"י, "רָאשֵׁיכֶם" הַיְינוּ מַדְרֵגָה גְּדוֹלָה "עַד שֹׁאֵב מֵימֶיךָ" שֶׁהוּא מַדְרֵגָה הַקְּטַנָּה, כֻּלְּכֶם אַתֶּם מְקֻשָּׁרִים בְּהַש"י, "חֹטֵב עֵצֶיךָ" הַיְינוּ מִי שֶׁיֵּשׁ לוֹ יִרְאָה פְּחוּתָה, "שֹׁאֵב מֵימֶיךָ" הַיְינוּ אַהֲבָה פְּחוּתָה.
Parágrafo 2

"Vós estais colocados hoje..." (Devarim 29:9). Isto é, depois de todas as aceitações dos castigos que são claras: quem permanecerá em sua fé e a aceitará sobre si e não se tornará negligente em seu entendimento; e quem não crê verdadeiramente, este não quererá aceitar advertências e castigos, porque a mentira não subsiste e a verdade subsiste.

אַתֶּם נִצָּבִים הַיּוֹם כוּ׳. הַיְינוּ אַחַר כָּל קַבָּלוֹת הָעוֹנָשִׁין אֲשֶׁר הֵם בְּרוּרִין מִי שֶׁיַּעֲמוֹד בֶּאֱמוּנָתוֹ וִיקַבֵּל עָלָיו וְלֹא יִתְרַשֵּׁל בְּדַעְתּוֹ, וּמִי שֶׁאֵינוֹ מַאֲמִין בֶּאֱמֶת זֶה לֹא יִרְצֶה בְּקַבָּלוֹת אַזְהָרוֹת וְעוֹנָשִׁין, כִּי שִׁקְרָא לָא קָאֵי וְקוּשְׁטָא קָאֵי.
Parágrafo 3

"Vossos cabeças, vossas tribos, vossos anciãos e vossos oficiais, todo homem de Israel, vossas crianças, vossas mulheres, e teu proselitozinho que está no meio de teu acampamento, desde o cortador de tua lenha até o carregador de tuas águas" (Devarim 29:9–10). Eis que aqui se disseram dez degraus, cinco contra cinco, e todos como um só estão incluídos entre Israel. "Vossos cabeças" são os donos de sabedoria, e eles estão contra "vossas crianças" (tapchem), porque "taf" é da linguagem de "gota" (tipá) — isto é, que não se encontra neles senão pouco conhecimento; e por conseguinte, quando ocorrer algum erro, mesmo à criança, então isto atinge também o cabeça, porque também na criança se encontra um pouco de conhecimento do cabeça. "Vossas tribos" é a expansão, porque na raiz de Yaacov, nosso pai, a paz esteja sobre ele, todo Israel estava contido, e eram então uma só alma; mas quando se dividiu em tribos, então saíram para a expansão várias almas em gerações diferentes — e isto está contra "vossas mulheres", porque toda a expansão vem do nascimento, pois quando o filho está contido e incluído na alma do pai, então não há nele nenhuma expansão; somente quando nasce, então começa a expandir-se. "Vossos anciãos" (zikneichem) é aquele que "adquiriu (kaná) sabedoria", e isto está contra "teu proselitozinho", porque quantas novidades se renovarem nas palavras da Torá entre Israel, assim virão e se acrescentarão prosélitos a Israel; porque quanto mais se acrescentar nas palavras da Torá, que chegarão a maior expansão, assim se expandirá a santidade de Israel também nas almas das nações, e entrarão entre Israel. "Vossos oficiais" são os donos de temor, e eles estão contra "o cortador de tua lenha" (chotev), porque "chotev" é da linguagem de ira, e sobre isto testemunha o Santo, bendito seja, que em toda ira de Israel se encontra temor. "Todo homem de Israel" são as medidas de amor, e está contra "o carregador de tuas águas", porque as águas são comparadas ao desejo, como se encontra em vários lugares, e todo desejo e amor de Israel é para o Eterno.

רָאשֵׁיכֶם שִׁבְטֵיכֶם זִקְנֵיכֶם וְשֹׁטְרֵיכֶם כֹּל אִישׁ יִשְׂרָאֵל טַפְּכֶם נְשֵׁיכֶם וְגֵרְךָ אֲשֶׁר בְּקֶרֶב מַחֲנֶיךָ מֵחֹטֵב עֵצֶיךָ עַד שֹׁאֵב מֵימֶיךָ. הִנֵּה נֶאֱמַר כָּאן עֲשָׂרָה מַדְרֵגוֹת חֲמִשָּׁה נֶגֶד חֲמִשָּׁה וְכֻלָּם כְּאֶחָד נִכְלְלוּ בֵּין יִשְׂרָאֵל. "רָאשֵׁיכֶם", הַיְינוּ בַּעֲלֵי חָכְמָה, הֵם נֶגֶד "טַפְּכֶם" כִּי טַף הִיא מִלְּשׁוֹן טִיפָּה הַיְינוּ שֶׁלֹּא נִמְצָא בָּהֶם רַק מְעַט דַּעַת וּמִמֵּילָא כַּאֲשֶׁר יְאוּנֶה שׁוּם טָעוּת אַף לַטַּף אָז נוֹגֵעַ גַּם לְהָרֹאשׁ, כִּי גַּם בְּהַטַּף נִמְצָא מְעַט דַּעַת מֵהָרֹאשׁ. "שִׁבְטֵיכֶם", הַיְינוּ הִתְפַּשְּׁטוּת, כִּי בְּשֹׁרֶשׁ יַעֲקֹב אָבִינוּ עָלָיו הַשָּׁלוֹם הָיוּ כָּל יִשְׂרָאֵל כְּמוּסִים וְהָיוּ אָז נֶפֶשׁ אֶחָד, אַךְ כַּאֲשֶׁר נִתְחַלֵּק לִשְׁבָטִים אָז יָצְאוּ לְהִתְפַּשְּׁטוּת כַּמָּה נְפָשׁוֹת בְּדוֹרוֹת שׁוֹנוֹת, וְזֶה נֶגֶד "נְשֵׁיכֶם" כִּי כָל הַהִתְפַּשְּׁטוּת יָבֹא מֵהַלֵּידָה, כִּי כַּאֲשֶׁר הַבֵּן כָּמוּס וְנִכְלָל בְּנֶפֶשׁ הָאָב אָז אֵין בּוֹ שׁוּם הִתְפַּשְּׁטוּת, רַק כַּאֲשֶׁר יִוָּלֵד אָז הִתְחִיל לְהִתְפַּשֵּׁט. "זִקְנֵיכֶם", הַיְינוּ זֶה קָנָה חָכְמָה, וְזֶה נֶגֶד "גֵּרְךָ" כִּי כְמָה חִדּוּשִׁים שֶׁיִּתְחַדְּשׁוּ בְּדִבְרֵי תּוֹרָה בֵּין יִשְׂרָאֵל כֵּן יָבוֹאוּ וְיִתּוֹסְפוּ גֵּרִים עַל יִשְׂרָאֵל, כִּי כַּמָּה שֶׁיִּתּוֹסֵף בְּדִבְרֵי תּוֹרָה שֶׁיַּגִּיעוּ לְיוֹתֵר הִתְפַּשְּׁטוּת כֵּן יִתְפַּשֵּׁט קְדֻשַּׁת יִשְׂרָאֵל אַף בְּנַפְשׁוֹת הָאוּמּוֹת וְיִכָּנְסוּ בֵּין יִשְׂרָאֵל. "שׁוֹטְרֵיכֶם", הַיְינוּ בַּעֲלֵי יִרְאָה וְהֵם נֶגֶד "חוֹטֵב עֵצֶךָ", כִּי חוֹטֵב הַיְינוּ כַּעַס וְעַל זֶה מֵעִיד הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא שֶׁבְּכָל כַּעַס יִשְׂרָאֵל נִמְצָא יִרְאָה. "כֹּל אִישׁ יִשְׂרָאֵל" הַיְינוּ מִדּוֹת אַהֲבָה הוּא נֶגֶד "שֹׁאֵב מֵימֶיךָ" כִּי מַיִם נִמְשָׁלִין לְתַאֲוָה כִּדְאִיתָא בְּכַמָּה מְקוֹמוֹת, וְכָל תַּאֲוַת וְאַהֲבַת יִשְׂרָאֵל הוּא לְהַש"י.
Parágrafo 4

"Para te fazer passar na aliança" (Devarim 29:11). Rashi explicou "para seres passante". A intenção de Rashi nisto é que a aliança mencionada aqui é sobre o pensamento, como está escrito "as coisas ocultas são do Eterno, nosso D'us"; e em verdade, sobre o pensamento o Eterno não castiga; mas, apesar disto, ainda que Ele não castigue senão pelo ato, contudo não está próximo do Eterno quando o pensamento não está apegado ao Eterno. E por isso Rashi explicou "para tu seres passante" — isto é, como quem dá a escolha a ti mesmo, sem nenhuma advertência de castigo — e isto é, que também no pensamento serás servo do Eterno.

לְעָבְרְךָ בִּבְרִית. פֵּירֵשׁ רַשִׁ"י לִהְיוֹת עוֹבֵר, כַּוָּנַת רַשִׁ"י בָּזֶה כִּי הַבְּרִית הַנֶּאֱמַר כָּאן הוּא עַל הַמַּחְשָׁבָה כְּדִכְתִיב "הַנִּסְתָּרוֹת לַה' אֱלֹקֵינוּ", וּבֶאֱמֶת עַל הַמַּחְשָׁבָה אֵינוֹ מַעֲנִישׁ הַש"י רַק עִם כָּל זֶה אַף כִּי אֵינוֹ עוֹנְשִׁין אֶלָּא עַל הַמַּעֲשֶׂה אַךְ אֵינוֹ מְקוֹרָב לְהַש"י כַּאֲשֶׁר הַמַּחְשָׁבָה אֵינָהּ דְּבֵיקָה בְּהַש"י, וְלָכֵן פֵּירֵשׁ רַשִׁ"י לִהְיוֹתְךָ עוֹבֵר הַיְינוּ כְּמוֹ שֶׁנּוֹתֵן הַבְּחִירָה לְךָ בְּעַצְמְךָ בְּלִי שׁוּם אַזְהָרַת עוֹנֶשׁ, וְהַיְינוּ בְּמַחְשָׁבָה גַּם כֵּן תִּהְיֶה עוֹבֵד לַה'.
Parágrafo 5

"As coisas ocultas são do Eterno, nosso D'us, e as reveladas são para nós e para nossos filhos..." (Devarim 29:28). Na Guemará (Sanhedrin 44a): "E se disseres, por que foram castigados por causa de Achan?... Mas sua mulher e seus filhos sabiam..." E à primeira vista esta resposta não é suficiente, porque, se sua mulher e seus filhos sabiam, foram castigados todo Israel — não era necessário castigar senão aqueles que sabiam. E parece que o assunto é assim: quando o homem transgride uma transgressão em segredo, e nenhum homem soube disto, então esta coisa que ele fez não atinge o conjunto de Israel, mas é apenas das coisas ocultas que pertencem ao Eterno, nosso D'us; e o Eterno é chamado "grande em bondade, inclinado para a bondade", e Ele esclarece a coisa para o bem, e esta medida não existe senão n'Ele. Mas se há alguém que soube ou viu esta coisa que seu companheiro fez, então esta coisa atinge todo Israel, porque o que aconteceu a este que viu a coisa de seu companheiro não é senão porque também a falta se encontra nele, ou em outro homem de Israel — por isso ele viu este ato que seu companheiro fez; e certamente houve para este que viu o ato mau de seu companheiro um pensamento de arrependimento em seu coração; por isso esta coisa atinge todo Israel, porque todo Israel é fiador um pelo outro. E segundo este caminho se disse na parashá Emor sobre o que amaldiçoa (Vayikrá 24:14): "e apoiarão suas mãos sobre a cabeça do maldizente", porque era necessário apoio como sacrifício, porque todo Israel precisava de expiação por terem ouvido, e por meio disto foram expiados.

הַנִּסְתָּרוֹת לַה' אֱלֹקֵינוּ וְהַנִּגְלֹת לָנוּ לְבָנֵינוּ כוּ׳. בַּגְּמָרָא (סנהדרין מ"ד.) וְאִם תֹּאמַר מִפְּנֵי מָה נֶעֶנְשׁוּ עַל עָכָן כוּ׳ אֶלָּא אִשְׁתּוֹ וּבָנָיו הָיוּ יוֹדְעִים כוּ׳. וְלִכְאוֹרָה הַתֵּירוּץ הַזֶּה אֵינוֹ מַסְפִּיק מִפְּנֵי שֶׁאִשְׁתּוֹ וּבָנָיו הָיוּ יוֹדְעִים נֶעֶנְשׁוּ כָּל יִשְׂרָאֵל, לֹא הָיָה צָרִיךְ לַעֲנֹשׁ רַק אוֹתָם שֶׁהָיוּ יוֹדְעִים, וְנִרְאֶה שֶׁהָעִנְיָן הוּא כָּךְ, כְּשֶׁהָאָדָם עוֹבֵר עֲבֵירָה בַּסֵּתֶר וְלֹא יָדַע בָּזֶה שׁוּם אָדָם, אָז הַדָּבָר הַזֶּה שֶׁעָשָׂה אֵינוֹ נוֹגֵעַ לִכְלָל יִשְׂרָאֵל רַק הוּא מֵהַנִּסְתָּרוֹת שֶׁהוּא לַה' אֱלֹקֵינוּ, וְהַש"י נִקְרָא רַב חֶסֶד מַטֶּה כְּלַפֵּי חֶסֶד וְהוּא מְבָרֵר הַדָּבָר לְטוֹבָה וְהַמִּדָּה הַזּוֹ אֵינוֹ רַק בְּהַש"י, אֲבָל אִם יֵשׁ אֶחָד שֶׁיָּדַע אוֹ שֶׁרָאָה הַדָּבָר הַזֶּה שֶׁעָשָׂה חֲבֵירוֹ, אָז הַדָּבָר הַזֶּה נוֹגֵעַ לְכָל יִשְׂרָאֵל, כִּי מַה שֶּׁאֵירַע לָזֶה שֶׁרָאָה אֶת הַדָּבָר מֵחֲבֵירוֹ אֵין זֶה כִּי אִם מֵאֲשֶׁר שֶׁגַּם הַחֶסְרוֹן נִמְצָא גַּם בּוֹ אוֹ בְּאִישׁ אַחֵר מִיִּשְׂרָאֵל עַל כֵּן רָאָה זֶה הַמַּעֲשֶׂה שֶׁעָשָׂה חֲבֵירוֹ, וּבְוַדַּאי הָיָה לָזֶה שֶׁרָאָה הַמַּעֲשֶׂה הָרַע מֵחֲבֵרוֹ הִרְהוּר תְּשׁוּבָה בְּלִבּוֹ, עַל כֵּן הַדָּבָר הַזֶּה נוֹגֵעַ לְכָל יִשְׂרָאֵל כִּי כָל יִשְׂרָאֵל עֲרֵבִין זֶה לָזֶה וְעַל דֶּרֶךְ זֶה נֶאֱמַר בְּפָרָשַׁת אֱמוֹר עַל הַמְקַלֵּל [כ"ד,י"ד] "וְסָמְכוּ יְדֵיהֶם עַל רֹאשׁ הַמְקַלֵּל", כִּי הָיָה צָרִיךְ סְמִיכָה כְּקָרְבָּן כִּי כָל יִשְׂרָאֵל הָיוּ צְרִיכִים כַּפָּרָה לְפִי שֶׁשָּׁמְעוּ, וּבוֹ נִתְכַּפְּרוּ.
Parágrafo 6

"E será, quando vierem sobre ti todas estas coisas, a bênção e a maldição..." (Devarim 30:1). O assunto de que se escreveu bênção e maldição é que também junto à maldição se encontra também bênção em ocultação — "e farás voltar a teu coração" etc — isto é, esta mesma coisa, que também na maldição se encontra bênção, como acima. "E voltarás até o Eterno teu D'us e ouvirás Sua voz" é a voz interior que se encontra em toda coisa, como se encontra no Zohar Sagrado (Bereshit 50). "E o Eterno teu D'us fará voltar teu cativeiro e terá misericórdia de ti" é a misericórdia que está na integridade do coração, que te dará o Eterno em palavras de Torá e estudo de Torá com desejo e integridade. "Se estiver teu desterrado na extremidade dos céus" é uma coisa que está para ti distante do teu conhecimento, que ainda poderás corrigir mais. "De lá te reunirá o Eterno teu D'us e de lá te tomará" — isto é, também lá te corrigirá o Eterno. "E o Eterno teu D'us circuncidará teu coração... para amar ao Eterno teu D'us" etc — isto é, o desejo que havia em ti para coisas que não são boas aos olhos do Eterno, o Eterno dará este desejo e o corrigirá no momento em que voltares em arrependimento completo, e amarás ao Eterno e desejarás as palavras da Torá. "E o Eterno teu D'us dará todas estas maldições sobre teus inimigos e sobre teus odiadores" — isto é, a coisa do desejo mau que se encontra em ti, o Eterno dará sobre teus inimigos e sobre teus odiadores. "E tu voltarás e ouvirás a voz do Eterno teu D'us e farás" etc — isto é, o desejo que se encontra em ti, Ele o esclarecerá e dará este desejo para fazer com ele todos os Seus preceitos e Seus estatutos.

וְהָיָה כִי יָבֹאוּ עָלֶיךָ כָּל הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה הַבְּרָכָה וְהַקְּלָלָה כוּ׳. הָעִנְיָן שֶׁנִּכְתַּב בְּרָכָה וּקְלָלָה, הַיְינוּ כִּי גַּם אֵצֶל הַקְּלָלָה נִמְצָא גַּם בְּרָכָה בְּהֶסְתֵּר "וַהֲשֵׁבוֹתָ אֶל לְבָבְךָ" כוּ׳ הַיְינוּ הַדָּבָר הַזֶּה שֶׁגַּם בְּהַקְּלָלָה נִמְצָא בְּרָכָה כַּנַּ"ל. "וְשַׁבְתָּ עַד ה' אֱלֹקֶיךָ וְשָׁמַעְתָּ בְּקֹלוֹ", הַיְינוּ קוֹל פְּנִימָאָה הַנִּמְצָא בְּכָל דָּבָר כִּדְאִיתָא בַּזוה"ק (בראשית נ':). "וְשָׁב ה' אֱלֹקֶיךָ אֶת שְׁבוּתְךָ וְרִחֲמֶךָ", הַיְינוּ רַחְמָנוּת שֶׁהִיא בִּתְמִימוּת הַלֵּב יִתֵּן לְךָ הַש"י בְּד"ת וְתַלְמוּד תּוֹרָה בְּחֵשֶׁק וּבִתְמִימוּת. "אִם יִהְיֶה נִדַּחֲךָ בִּקְצֵה הַשָּׁמָיִם", הַיְינוּ דָּבָר שֶׁהוּא אֶצְלְךָ רָחוֹק מִדַּעְתְּךָ שֶׁתּוּכַל לְתַקֵּן עוֹד יוֹתֵר. "מִשָּׁם יְקַבֶּצְךָ ה' אֱלֹקֶיךָ וּמִשָּׁם יִקָּחֶךָ", הַיְינוּ גַּם שָׁם יְתַקֵּן אוֹתְךָ הַש"י. "וּמָל ה' אֱלֹקֶיךָ אֶת לְבָבְךָ כוּ׳ לְאַהֲבָה אֶת ה' אֱלֹקֶיךָ" כוּ׳, הַיְינוּ הַחֵשֶׁק שֶׁהָיָה אֶצְלְךָ לִדְבָרִים אֲשֶׁר אֵינָם טוֹבִים בְּעֵינֵי ה', יִתֵּן ה' אֶת הַחֵשֶׁק הַזֶּה וִיתַקֵּן אוֹתוֹ בְּעֵת אֲשֶׁר תָּשׁוּב בִּתְשׁוּבָה שְׁלֵימָה וְאָהַבְתָּ אֶת ה' וְתַחְשֹׁק לְדִבְרֵי תּוֹרָה. "וְנָתַן ה' אֱלֹקֶיךָ אֵת כָּל הָאָלוֹת הָאֵלֶּה עַל אוֹיְבֶיךָ וְעַל שׂוֹנְאֶיךָ", הַיְינוּ הַדְּבַר תַּאֲוָה הָרָעָה שֶׁנִּמְצָא בְּךָ יִתֵּן ה' עַל אוֹיְבֶיךָ וְעַל שׂוֹנְאֶיךָ. "וְאַתָּה תָשׁוּב וְשָׁמַעְתָּ בְּקוֹל ה' אֱלֹקֶיךָ וְעָשִׂיתָ" כוּ׳, הַיְינוּ הַחֵשֶׁק הַנִּמְצָא בְּךָ יְבָרֵר אוֹתוֹ וְיִתֵּן אֶת הַחֵשֶׁק הַזֶּה לַעֲשׂוֹת בּוֹ כָּל מִצְוֹתָיו וְחוּקּוֹתָיו.
Parágrafo 7

"Não está nos céus, e não está além do mar" (Devarim 30:12–13). E está no Zohar Sagrado (Bamidbar 176a), em vários lugares: quantas são preciosas as palavras da Torá — e isto parece como que além do mar; e está ainda: quantas são elevadas as palavras da Torá — e isto é como que está nos céus. Mas a explicação disto é conforme está em Tana D'Vei Eliyahu (Zutá, capítulo 12): parábola de um rei de carne e sangue que fez um muro pelo qual se reuniriam a grandes palácios, e fez uma entrada estreita no muro; e quem não ama o rei não se cansa a si mesmo, mas quem ama se esforça, porque sabe que depois do sofrimento virá logo a grandes prazeres. E assim também aqui: enquanto ainda não alcançou as palavras da Torá, quão elevadas e quão preciosas elas são; mas quando chega às palavras da Torá, então "não está nos céus e não está além" etc, e "está perto de ti, em tua boca" etc. Por isso Moshé, nosso mestre, a paz esteja sobre ele, não disse estas palavras senão nesta parashá, que vem depois da parashá do nun; quando ela chega a este degrau, então "não está nos céus" e "perto" etc — isto é, ainda que o homem precise de cercas e vedações enquanto ainda não alcançou as palavras da Torá, mas quando as alcançou em plenitude, não precisa disto. "E não além do mar" é que não precisa estar distante de todo o desejo deste mundo, que se chama mar, porque o mar indica o desejo; apenas no início não é possível chegar às palavras da Torá senão com grande abstinência, mas isto não é o essencial, porque o essencial é a ação — e isto é "em tua boca e em teu coração para fazê-lo" é o essencial, como está escrito nos Tikunim: "e faze-me guloseimas como amei" — estes são os preceitos de fazer. E isto é o que está na Guemará (Taanit 10a): "afogado e não seco" — isto é, que é bom estar um pouco submerso em desejos e não estar totalmente seco — e conforme explicamos sobre o versículo "o desejo do homem é sua bondade" (Likutei Mishlei 19), veja lá.

לֹא בַשָּׁמַיִם הִוא וְלֹא מֵעֵבֶר לַיָּם הִוא. וְאִיתָא בַּזוה"ק (במדבר קע"ו.) בְּכַמָּה מְקוֹמוֹת, כַּמָּה יַקִּירִין מִילִּין דְּאוֹרַיְיתָא, וְזֶה נִרְאֶה כְּמוֹ מֵעֵבֶר לַיָּם, וְאִיתָא עוֹד כַּמָּה עִלָּאִין מִילִּין דְּאוֹרַיְיתָא וְהוּא כְּמוֹ בַּשָּׁמַיִם הוּא, אַךְ בֵּיאוּר זֶה הוּא עַל פִּי דְּאִיתָא בְּתָנָא דְּבֵי אֵלִיָּהוּ [זוטא פרק י"ב] מָשָׁל לְמֶלֶךְ בָּשָׂר וָדָם שֶׁעָשָׂה חוֹמָה שֶׁעַל יָדֶי' יִתְכַּנְּסוּ לְפַלְטֵרִין גְּדוֹלִים וְעָשָׂה פֶּתַח צַר בְּהַחוֹמָה וּמִי שֶׁאֵינוֹ אוֹהֵב לַמֶּלֶךְ אֵינוֹ מְיַיגֵּעַ עַצְמוֹ וְהָאוֹהֵב דּוֹחֵק עַצְמוֹ שֶׁהוּא יוֹדֵעַ שֶׁאַחַר הַצַּעַר מִיָּד יָבֹא לְתַעֲנוּגִים גְּדוֹלִים, וְכֵן כָּאן בְּעוֹד שֶׁלֹּא הִשִּׂיג ד"ת כַּמָּה עִלָּאִין וְכַמָּה יַקִּירִין אִינּוּן, וּכְשֶׁבָּא עַל ד"ת אָז "לֹא בַשָּׁמַיִם הִוא וְלֹא מֵעֵבֶר" כוּ׳ וְ"קָרוֹב אֵלֶיךָ בְּפִיךָ" כוּ׳, עַל כֵּן לֹא אָמַר מֹשֶׁה רַבֵּינוּ עָלָיו הַשָּׁלוֹם אֵלּוּ הַדְּבָרִים רַק בַּסִּדְרָה הַזֹּאת שֶׁהִיא אַחַר סִדְרָה הַנּוּ"ן, כְּשֶׁבָּאָה לְמַדְרֵגָה הַזּוֹ אָז "לֹא בַשָּׁמַיִם הִיא" וְ"קָרוֹב" כוּ׳, הַיְינוּ אַף שֶׁצָּרִיךְ הָאָדָם לִגְדָרִים וּסְיָיגִים בְּעוֹד שֶׁלֹּא הִשִּׂיג דִּבְרֵי תּוֹרָה, אֲבָל כְּשֶׁהִשִּׂיג בִּשְׁלֵימוּת אֵינוֹ צָרִיךְ לָזֶה. "וְלֹא מֵעֵבֶר לַיָּם", הַיְינוּ אֵין צָרִיךְ לִהְיוֹת רָחוֹק מִכָּל חֶמְדַּת עוֹלָם הַזֶּה שֶׁנִּקְרָא יָם כִּי יָם מוֹרֶה לְתַאֲוָה, רַק מִתְּחִילָּה אִי אֶפְשָׁר לָבֹא לְד"ת רַק בִּפְרִישׁוּת גָּדוֹל אֲבָל אֵין זֶה עִיקָּר כִּי עִיקָּר הוּא הָעֲשִׂיָּיה, וְזֶה "בְּפִיךָ וּבִלְבָבְךָ לַעֲשׂוֹתוֹ" הוּא הָעִיקָּר כְּמוֹ שֶׁכָּתוּב בַּתִּיקּוּנִים "וַעֲשֵׂה לִי מַטְעַמִּים כַּאֲשֶׁר אָהַבְתִּי" אִילֵּין פִּקּוּדִין דַּעֲשֵׂה. וְזֶה דְּאִיתָא בִּגְמָרָא (תענית י'.) טוֹבְעָנָא וְלֹא יוֹבְשָׁנָא הַיְינוּ שֶׁטּוֹב לִהְיוֹת מוּטְבָּע מְעַט בְּתַאֲווֹת וְלֹא יִהְיֶה יָבֵשׁ לְגַמְרֵי, וְכִדְפֵרַשְׁנוּ עַל פָּסוּק "תַּאֲוַת אָדָם חַסְדּוֹ" [ליקוטי משלי י"ט] עַיֵּין שָׁם.