Talmud Yerushalmi · Massechet Orlá · Perek Bet · Halachá 7
עָרְלָה

Vasos untados com óleo impuro e com óleo puro

Perek Bet, Halachá 7, no Talmud Yerushalmi, Massechet Orlá

Sétima halachá do Perek Bet de Massechet Orlá: a Mishná ensina sobre vasos que alguém untou com óleo impuro e depois com óleo puro, ou com óleo puro e depois com óleo impuro; Rabi Liezer diz que se vai atrás do primeiro, e os sábios dizem que se vai atrás do último. A guemará explica a razão de Rabi Liezer, que o primeiro expulsa o último, e, com Rabi Yochanan, a compara com a opinião de Rabi Yehudá sobre o frasco de boca estreita na aspersão das águas de purificação; depois pergunta o que Rabi Liezer diria quando o óleo é encontrado do mesmo lado em que foi untado, e responde a partir do ensinamento de Rabi Abahu sobre a tigela.

A Mishná · מַתְנִיתִין

כֵּלִים שֶׁסָּכָן בְּשֶׁמֶן טָמֵא וְחָזַר וְסָכָן בְּשֶׁמֶן טָהוֹר. אוֹ שֶׁסָּכָן בְּשֶׁמֶן טָהוֹר וְחָזַר וְסָכָן בְּשֶׁמֶן טָמֵא. רִבִּי לִיעֶזֶר אוֹמֵר אַחַר הָרִאשׁוֹן אֲנִי בָא וַחֲכָמִים אוֹמְרִים אַחַר הָאַחֲרוֹן.

Mishná: Vasos, como os de couro, que alguém untou com óleo impuro e tornou a untá-los com óleo puro, ou que untou com óleo puro e tornou a untá-los com óleo impuro: Rabi Liezer diz: eu vou atrás do primeiro, isto é, o vaso segue o óleo que nele foi untado primeiro; e os sábios dizem: vai-se atrás do último.

A Halachá · הֲלָכָה ז

01O primeiro expulsa o último
Yerushalmi · Orlá 2:7
מַה טַעֲמָא דְּרִבִּי לִיעֶזֶר הָרִאשׁוֹן מוֹצִיא אֶת הָאַחֲרוֹן.

Halachá: qual é a razão de Rabi Liezer? Porque o óleo primeiro a ser absorvido expulsa o último, impedindo que este tenha efeito duradouro no couro.

02Rabi Yehudá e Rabi Liezer dizem o mesmo
Yerushalmi · Orlá 2:7
אָמַר רִבִּי יוֹחָנָן רִבִּי יְהוּדָה וְרִבִּי לִיעֶזֶר שְׁנֵיהֶן אָמְרוּ דָבָר אֶחָד. דְּתַנִּינָן תַּמָּן צְלוֹחִית שֶׁפִּיהָ צָר טוֹבֵל וּמַעֲלֶה כְדַרְכּוֹ. רִבִּי יוּדָה אוֹמֵר הֲזָיָה הָרִאשׁוֹנָה. כְּמָה דְּרִבִּי יוּדָה אָמַר הָרִאשׁוֹן מוֹצִיא אֶת הָאַחֲרוֹן. כֵּן רִבִּי לִיעֶזֶר אוֹמֵר אוּף הָכָא הָרִאשׁוֹן מוֹצִיא אֶת הָאַחֲרוֹן.

Disse Rabi Yochanan: Rabi Yehudá e Rabi Liezer, ambos disseram uma mesma coisa. Pois ensinamos ali, na Mishná de Pará: “Num frasco cuja boca é estreita, aquele que asperge mergulha o hissopo e retira-o do seu modo habitual. Rabi Yehudá diz: vale somente a primeira aspersão.” Assim como Rabi Yehudá disse que o primeiro expulsa o último, pois a água da primeira imersão, retida pelo gargalo estreito, invalida as aspersões seguintes, assim Rabi Liezer diz também aqui: o primeiro expulsa o último.

03Do outro lado ou do mesmo lado
Yerushalmi · Orlá 2:7
עַד כְּדוֹן בְּשֶׁסָּךְ מִיכָּן וּמָצָא בַּצַּד הַשֵּׁינִי. סָךְ מִיכָּן וּמָצָא מִיכָּן מַה אָמַר בָּהּ רִבִּי לִיעֶזֶר. נִשְׁמְעִנָהּ מִן הָדָא דְּאָמַר רִבִּי אַבָּהוּ בְשֵׁם רִבִּי יוֹחָנָן לֹא סוֹף דָּבָר צְלוֹחִית אֶלָּא אֲפִילוּ סֵפֶל. וְאָמַר רִבִּי יוֹחָנָן רִבִּי יוּדָה וְרִבִּי לִיעֶזֶר שְׁנֵיהֶן אָמְרוּ דָבָר אֶחָד. אִית לָךְ מֵימַר תַּמָּן בְּשֶׁסָּךְ מִיכָּן וּמָצָא בְצַד הַשֵּׁינִי. לֹא בְּשֶׁסָּךְ מִיכָּן וּמָצָא מִיכָּן. אוּף הָכָא בְּשֶׁסָּךְ מִיכָּן וּמָצָא מִיכָּן.

Até agora, tratamos do caso em que ele untou deste lado e encontrou o óleo do outro lado do couro. Se untou deste lado e encontrou o óleo deste mesmo lado, o que diz sobre isso Rabi Liezer? Ouçamo-lo daqui, daquilo que disse Rabi Abahu em nome de Rabi Yochanan: não se diz isso somente de um frasco de boca estreita, mas até mesmo de uma tigela, de boca larga. E disse Rabi Yochanan: Rabi Yehudá e Rabi Liezer, ambos disseram uma mesma coisa. Acaso tens como dizer ali, na tigela, que se trata do caso em que untou deste lado e encontrou do outro lado? Não, mas apenas do caso em que untou deste lado e encontrou deste mesmo lado. Também aqui, Rabi Liezer fala do caso em que untou deste lado e encontrou deste mesmo lado.

Nota

Esta é a sétima halachá do Perek Bet de Massechet Orlá: a Mishná ensina que, em vasos untados primeiro com óleo impuro e depois com óleo puro, ou o inverso, Rabi Liezer vai atrás do primeiro óleo, e os sábios atrás do último. Corresponde à Mishná Orlá 2:13 da Mishná avulsa.

A guemará explica que, para Rabi Liezer, o primeiro óleo expulsa o último, e Rabi Yochanan compara essa opinião com a de Rabi Yehudá na Mishná de Pará 12:2, sobre o frasco de boca estreita do qual se asperge a água de purificação com o hissopo. Em seguida, a partir do ensinamento de Rabi Abahu em nome de Rabi Yochanan, de que Rabi Yehudá diz o mesmo até de uma tigela, conclui que também Rabi Liezer fala do caso em que o óleo é encontrado do mesmo lado em que foi untado.

Algumas observações de leitura. Na Mishná, o texto diz apenas “vasos”; Guggenheimer, com Rabi Shimshon e a maioria dos comentaristas, entende que se trata de objetos de couro, como odres, que precisam ser untados, e Maimônides entende vasos que não recebem impureza. Na seção 01, o hebraico diz “qual é a razão de Rabi Liezer? O primeiro expulsa o último”, e assim foi traduzido; o Gaon de Vilna, seguido por Saul Lieberman, propõe emendar o texto, mas Guggenheimer rejeita a emenda. A pergunta “Acaso tens como dizer ali…?”, na seção 03, é uma pergunta retórica.