Seder Moed · Massechet Yoma · Perek Dalet · Mishná 3 de 6

A degolação do touro e a recolha das brasas

וְחוֹתֶה מִן הַמְעֻכָּלוֹת הַפְּנִימִיּוֹת
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Concluída a confissão, a mishná descreve a degolação do touro, a recepção de seu sangue por um assistente que o mantém líquido, e a subida do Cohen Gadol ao altar externo para recolher em uma pá as brasas que servirão à queima do incenso.

Ele o degolou e recebeu na bacia o seu sangue, e o entregou a quem o agita sobre o quarto degrau que há no santuário, para que não coagulasse.Assim que o touro era degolado, o sangue precisava ser recebido em um vaso e mantido em movimento constante por um assistente, situado sobre uma das fileiras de pedra do pavimento do santuário, para que não coagulasse enquanto o Cohen Gadol realizava a etapa seguinte.

Ele tomou a pá de brasas e subiu ao topo do altar, e afastou brasas para um lado e para o outro, e recolheu das mais consumidas internamente, e desceu e a colocou sobre o quarto degrau que há no átrio.Enquanto o sangue era agitado, o Cohen Gadol subia ao altar externo com uma pá metálica, afastava as brasas superficiais e recolhia, do interior da pilha, as brasas já bem consumidas e mais quentes, descendo em seguida para depositar a pá sobre um dos degraus de pedra do átrio, preparando o material para a queima do incenso.

שְׁחָטוֹ וְקִבֵּל בַּמִּזְרָק אֶת דָּמוֹ, וּנְתָנוֹ לְמִי שֶׁהוּא מְמָרֵס בּוֹ עַל הָרֹבֶד הָרְבִיעִי שֶׁבַּהֵיכָל, כְּדֵי שֶׁלֹּא יִקְרֹשׁ. נָטַל מַחְתָּה וְעָלָה לְרֹאשׁ הַמִּזְבֵּחַ, וּפִנָּה גֶחָלִים אֵילָךְ וְאֵילָךְ, וְחוֹתֶה מִן הַמְעֻכָּלוֹת הַפְּנִימִיּוֹת, וְיָרַד וְהִנִּיחָהּ עַל הָרֹבֶד הָרְבִיעִי שֶׁבָּעֲזָרָה:

Fonte na Torá · מָקוֹר בַּתּוֹרָה

Vayikra 16:12
וְלָקַח מְלֹא הַמַּחְתָּה גַּחֲלֵי אֵשׁ מֵעַל הַמִּזְבֵּחַ מִלִּפְנֵי ה׳, וּמְלֹא חָפְנָיו קְטֹרֶת סַמִּים דַּקָּה, וְהֵבִיא מִבֵּית לַפָּרֹכֶת.
E tomará a pá cheia de brasas de fogo de sobre o altar, de diante de Hashem, e o punhado cheio de incenso de especiarias moído fino, e o trará para dentro do véu.

Este versículo institui a recolha das brasas do altar externo como o passo que precede a entrada do Cohen Gadol ao Santo dos Santos com o incenso. A mishná detalha o que a Torá resume em "brasas de fogo de sobre o altar": não brasas quaisquer, mas as retiradas do interior da pilha, já bem consumidas — pois brasas superficiais ou recém-acesas produziriam fumaça excessiva ou instável. A recepção paralela do sangue por um assistente que o mantém em agitação constante garante que, quando o Cohen Gadol retornar do Santo dos Santos com o incenso já queimado, o sangue do touro ainda estará líquido e pronto para as aspersões subsequentes, descritas nos perakim seguintes.

Halachot · הֲלָכוֹת

O Rambam esclarece o sentido dos dois termos técnicos da mishná — a agitação do sangue e o degrau do pavimento.

Rambam · Perush HaMishná, Yoma 4:3
מְמָרֵס עִנְיָנוֹ שֶׁמֵּנִיעַ אֶת הַדָּם כְּדֵי שֶׁלֹּא יִקְרֹשׁ וְיִקְפָּא. רֹבֶד אִצְטַבָּא.

"Agita" — significa que move o sangue para que não coagule e se solidifique. "Degrau" — uma saliência de pedra, como um banco.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Bartenura explica por que o "quarto degrau" mencionado na mishná deve ser entendido como referente ao átrio e não ao interior do santuário, já que nenhum homem podia ali permanecer durante o serviço de Yom Kipur; Rashi, no Bavli, confirma essa leitura.

Bartenura · בַּרְטְנוּרָא
Comentário à Mishná, Yoma 4:3
מְמָרֵס. מֵגִיס וּמְנַעֵר וּמְעָרֵב בּוֹ, שֶׁלֹּא יִקְפֶּה כְּשֶׁיִּשְׁהֶה עַד שֶׁיַּעֲשֶׂה עֲבוֹדַת הַקְּטֹרֶת: עַל הָרֹבֶד הָרְבִיעִי. כָּל שׁוּרָה וְשׁוּרָה שֶׁל אַבְנֵי הָרִצְפָּה קְרוּיָה רֹבֶד. וְאִי אֶפְשָׁר לְפָרֵשׁ רֹבֶד הָרְבִיעִי שֶׁבַּהֵיכָל, שׁוּרָה רְבִיעִית שֶׁבְּתוֹךְ הַהֵיכָל מִפֶּתַח הַהֵיכָל וְלִפְנִים, דְּהָא כְּתִיב וְכָל אָדָם לֹא יִהְיֶה בְּאֹהֶל מוֹעֵד וְגוֹ׳, אֶלָּא תָּנֵי רֹבֶד רְבִיעִי שֶׁל הֵיכָל, כְּלוֹמַר רֹבֶד הָרְבִיעִי שֶׁבָּעֲזָרָה, כְּשֶׁיּוֹצֵא מִן הַהֵיכָל לָעֲזָרָה מוֹנֶה אֶת הָרְבָדִין וּמַנִּיחוֹ עַל הָרֹבֶד הָרְבִיעִי, וְשָׁם עוֹמֵד הַמְמָרֵס בּוֹ. דְּאִלּוּ בְּתוֹךְ הַהֵיכָל אִי אֶפְשָׁר כִּדְאָמְרָן: וְחוֹתֶה. אֶת הַגֶּחָלִים וּמַנִּיחַ אֶת הַמַּחְתָּה עַד שֶׁיַּחְפֹּן בְּחָפְנָיו הַקְּטֹרֶת וְיִתֵּן לְתוֹךְ הַכַּף, וְאַחַר כָּךְ יַכְנִיס כַּף וּמַחְתָּה לִפְנִים.

"Agita" — mexe, sacode e mistura, para que não engrosse enquanto se demora até que se faça a obra do incenso. "Sobre o quarto degrau" — cada fileira das pedras do pavimento é chamada "degrau". E não se pode explicar "o quarto degrau que há no santuário" como a quarta fileira dentro do próprio santuário, contando da porta do santuário para dentro, pois está escrito: "e nenhum homem estará na Tenda do Encontro..." — mas antes se ensina "o quarto degrau do santuário" no sentido de o quarto degrau que há no átrio, contado a partir de quando se sai do santuário para o átrio, e ali permanece o que agita o sangue, pois dentro do próprio santuário isso seria impossível, como dissemos. "E recolhe" — as brasas, e deixa a pá até que junte com as mãos o incenso e o coloque na colher, e depois traga a colher e a pá para dentro.

Rashi · רַשִׁ״י
Talmud Bavli, Yoma 43b
לְמִי שֶׁהָיָה מְמָרֵס בּוֹ. מֵיגֵס בּוֹ: עַל הָרֹבֶד הָרְבִיעִי. כָּל הָרִצְפָּה עֲשׂוּיָה שׁוּרוֹת שׁוּרוֹת טַבְלָאוֹת אַבְנֵי שַׁיִשׁ, וְכָל שׁוּרָה וְשׁוּרָה קְרוּיָה רֹבֶד, וְקָא סָלְקָא דַּעְתָּךְ עַל שׁוּרָה רְבִיעִית שֶׁמִּפֶּתַח הַהֵיכָל וְלִפְנִים קָאָמַר: שֶׁלֹּא יִקְרֹשׁ. כְּשֶׁיִּשְׁהֶה עַד שֶׁתֵּעָשֶׂה עֲבוֹדַת הַקְּטֹרֶת כְּמוֹ שֶׁסְּדוּרוֹת בַּפָּרָשָׁה: מַחְתָּה. גֶּחָלִים, וְהִנִּיחָם עַד שֶׁיַּחְפֹּן קְטֹרֶת וְיִתֵּן לְתוֹךְ הַכַּף, וְאַחַר כָּךְ יַכְנִיס כַּף וּמַחְתָּה לִפְנִים.

"A quem agita nele" — mexe nele. "Sobre o quarto degrau" — todo o pavimento é feito de fileiras e fileiras de placas de pedra de mármore, e cada fileira é chamada "degrau", e poder-se-ia pensar que se refere à quarta fileira a partir da porta do santuário para dentro. "Para que não coagulasse" — quando se demora até que se faça a obra do incenso, conforme a ordem estabelecida na porção da Torá. "Pá de brasas" — brasas, e as deixou até que juntasse com as mãos o incenso e o colocasse na colher, e depois traria a colher e a pá para dentro.