Seder Tehorot · Massechet Mikvaot · Perek Hei · Mishná 1 de 6

A fonte que passa sobre a cocheira e o tanque que se torna mikvê

מַעְיָן שֶׁהֶעֱבִירוֹ עַל גַּבֵּי הַשֹּׁקֶת, פָּסוּל. הֶעֱבִירוֹ עַל גַּבֵּי שָׂפָה כָל שֶׁהוּא, כָּשֵׁר חוּצָה לָהּ, שֶׁהַמַּעְיָן מְטַהֵר בְּכָל שֶׁהוּא. הֶעֱבִירוֹ עַל גַּבֵּי בְרֵכָה וְהִפְסִיקוֹ, הֲרֵי הוּא כְמִקְוֶה. חָזַר וְהִמְשִׁיכוֹ, פָּסוּל לַזָּבִים וְלַמְצֹרָעִים וּלְקַדֵּשׁ מֵהֶן מֵי חַטָּאת, עַד שֶׁיֵּדַע שֶׁיָּצְאוּ הָרִאשׁוֹנִים:
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

A fonte passada sobre uma cocheira que é vaso torna-se inválida; a água que passa pela borda permanece válida; o tanque interrompido da fonte vira mikvê; e a invalidade para zavim, leprosos e águas da purificação até que as águas antigas se esgotem

Uma fonte que a fizeram passar sobre a cocheira é inválida. Se a fizeram passar sobre a borda em qualquer quantidade, é válida fora dela, pois a fonte purifica em qualquer quantidade. Se a fizeram passar sobre um tanque e a interromperam, eis que ele é como um mikvê. Se voltaram e a fizeram fluir novamente, é inválida para os zavim, para os leprosos, e para santificar delas as águas da purificação, até que se saiba que as primeiras águas saíram.

A primeira mishná do Perek Hei abre um novo bloco temático do tratado: depois de tratar, nos perakim anteriores, dos vasos e superfícies que tornam a água “trazida” (sha’uv), a mishná passa a tratar das águas de fonte (ma’ayan) e de suas propriedades particulares — sobretudo a capacidade de purificar em qualquer quantidade, por mínima que seja, e não apenas com os quarenta seá exigidos do mikvê comum. O caso aqui é o de uma shoket que é um vaso genuíno — diferente da cocheira escavada na rocha do final do Perek Dálet (4:5) — através da qual passam as águas da fonte. Se toda a água da fonte se despeja dentro desse vaso, ela se torna inválida como água de fonte, tanto dentro do vaso quanto na saída, pois o contato com um vaso interrompe seu estatuto de água viva. Mas se apenas parte da água passa por dentro do vaso e outra parte continua fluindo por cima de sua borda, essa última parte — por mínima que seja — permanece válida como água de fonte, pois a fonte purifica em qualquer quantidade.

A mishná acrescenta o caso do tanque (berechah): se a água da fonte foi desviada para dentro de um tanque e ali interrompida — de modo que as águas do tanque já não estão ligadas à fonte que as originou — o tanque passa a ter o estatuto pleno de um mikvê comum: já não purifica em qualquer quantidade, mas precisa dos quarenta seá regulamentares, e já não purifica em água fluente, mas apenas em água parada. Se, porém, a fonte voltar a ser ligada ao tanque e a água recomeçar a fluir através dele, o tanque se torna inválido para os propósitos mais estritos que exigem especificamente água viva e corrente — a purificação dos zavim, dos leprosos (metzora’im) e a preparação das águas da purificação (mei chatat) — porque a água parada anterior, que não era viva, ainda se mistura com a água nova que chega. Essa invalidade persiste até que se saiba com certeza que as águas anteriores já saíram por completo do tanque, restando ali apenas a água viva que flui atualmente da fonte.

מַעְיָן שֶׁהֶעֱבִירוֹ עַל גַּבֵּי הַשֹּׁקֶת, פָּסוּל. הֶעֱבִירוֹ עַל גַּבֵּי שָׂפָה כָל שֶׁהוּא, כָּשֵׁר חוּצָה לָהּ, שֶׁהַמַּעְיָן מְטַהֵר בְּכָל שֶׁהוּא. הֶעֱבִירוֹ עַל גַּבֵּי בְרֵכָה וְהִפְסִיקוֹ, הֲרֵי הוּא כְמִקְוֶה. חָזַר וְהִמְשִׁיכוֹ, פָּסוּל לַזָּבִים וְלַמְצֹרָעִים וּלְקַדֵּשׁ מֵהֶן מֵי חַטָּאת, עַד שֶׁיֵּדַע שֶׁיָּצְאוּ הָרִאשׁוֹנִים:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Mikvaot 5:1
אִם יִהְיוּ מֵי מַעְיָן נוֹזְלִין אֶל הַשֹּׁקֶת וְיַעֲבֹר מִמֶּנָּה וְיֵצְאוּ לְמָקוֹם אַחֵר…

Se as águas da fonte fluírem para a cocheira e passarem dela e saírem para outro lugar, eis que essas águas que chegam dentro da cocheira não são como águas de fonte, e tudo o que sai da cocheira, ainda que tenha se originado da fonte, é inválido — isso quando toda a água da fonte se derrama dentro da cocheira. Porém, se ela flui sobre a cocheira e parte vai para dentro da cocheira e parte sobre a borda da cocheira, eis que as águas que saem pela borda da cocheira são válidas, e são águas de fonte, ainda que delas passe pela borda uma quantidade muito pequena, pois a fonte purifica em qualquer quantidade.

E se fez passar essas águas da fonte sobre um tanque e as interrompeu — isto é, quando essas águas desceram para dentro do tanque e se reuniram nele e não saíram dele — eis que o estatuto desse tanque e do mikvê são iguais. E se as águas da fonte que chegam ao tanque entram por um lado e saem por outro, eis que o lugar do tanque agora é inválido para os zavim, para a purificação do leproso e para santificar as águas da purificação, já que não são águas vivas, por se misturarem com as águas que já estavam no tanque. Mas se ficou confirmado que as águas que estavam no tanque já saíram e se esgotaram, de modo que o que está reunido agora provém das águas da fonte que fluem para ele, eis que é válido, e seu estatuto é o estatuto do mikvê.

Bartenura · Mikvaot 5:1
מַעְיָן שֶׁהֶעֱבִירוֹ עַל גַּבֵּי הַשֹּׁקֶת. שֶׁהוּא כְלִי, וְלֹא שֹׁקֶת שֶׁבַּסֶּלַע…

“Uma fonte que a fizeram passar sobre a cocheira”: que é um vaso, e não a cocheira que está na rocha (cf. 4:5). “É inválida”: para imergir nas águas que estão dentro da cocheira e nas águas que saem e passam da cocheira para fora, visto que todas as águas da fonte se despejam dentro da cocheira. Mas se as águas da fonte passam sobre a borda da cocheira em qualquer quantidade, ainda que parte delas passe por dentro da cocheira, é válido imergir nas águas que estão sobre a borda da cocheira ou fora dela, pois a fonte purifica em qualquer quantidade.

“E a interromperam”: de modo que as águas do tanque não estão ligadas à fonte. “Eis que ele é como um mikvê”: e não purifica em qualquer quantidade, até que haja ali quarenta seá.

“Voltaram e a fizeram fluir”: que ligaram as águas da fonte ao tanque. “É inválida para os zavim”: pois já cessou sua condição de “viva” (corrente); e a respeito dos zavim, dos leprosos e das águas da purificação está escrito “águas vivas”.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Massechet Mikvaot não possui Guemará no Talmud Bavli — como a maior parte de Seder Tehorot (com exceção de Massechet Nidá), é um tratado de mishnayot puras, sem o debate amoraíco que caracteriza a maioria dos demais tratados. Por isso, o comentário de Rashi é omitido em todas as mishnayot deste tratado.