Seder Kodashim · Massechet Menachot · Perek Guimel · Mishná 5 de 7

O que não tolera falta: o punhado, o issarón, o vinho e o azeite

הַקֹּמֶץ, מִעוּטוֹ מְעַכֵּב אֶת רֻבּוֹ
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

A mishná enuncia o princípio segundo o qual a falta de qualquer quantidade — por mínima que seja — de certas medidas sagradas impede que o restante já realizado cumpra sua função: o punhado, o issarón de farinha, o vinho e o azeite das libações. Fecha apontando dois pares de componentes que dependem mutuamente um do outro: a farinha fina e o azeite de uma mesma menachá, e o punhado e o incenso.

O punhado, o issarón, o vinho e o azeite não toleram falta, por menor que seja; a farinha e o azeite, e o punhado e o incenso, se impedem mutuamente.

O punhado — a falta de sua parte menor impede sua parte maior. O issarón — a falta de sua parte menor impede sua parte maior. O vinho — a falta de sua parte menor impede sua parte maior. O azeite — a falta de sua parte menor impede sua parte maior. A farinha fina e o azeite se impedem mutuamente. O punhado e o incenso se impedem mutuamente.A mishná estabelece o princípio de que a ausência de uma parte, por menor que seja, de certas medidas obrigatórias impede que o restante, mesmo já realizado, cumpra sua função. Isso vale para a medida do punhado, para o issarón de farinha de cada menachá, e para o vinho e o azeite das libações — nenhum desses aceita redução, por menor que seja. Além disso, dois componentes que juntos formam um requisito — a farinha fina e o azeite de uma mesma menachá, ou o punhado e o incenso — dependem um do outro: a falta de um invalida também o outro.

הַקֹּמֶץ, מִעוּטוֹ מְעַכֵּב אֶת רֻבּוֹ. הָעִשָּׂרוֹן, מִעוּטוֹ מְעַכֵּב אֶת רֻבּוֹ. הַיַּיִן, מִעוּטוֹ מְעַכֵּב אֶת רֻבּוֹ. הַשֶּׁמֶן, מִעוּטוֹ מְעַכֵּב אֶת רֻבּוֹ. הַסֹּלֶת וְהַשֶּׁמֶן מְעַכְּבִין זֶה אֶת זֶה. הַקֹּמֶץ וְהַלְּבוֹנָה מְעַכְּבִין זֶה אֶת זֶה:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Menachot 3:5
הקומץ מיעוטו מעכב את רובו העשרון מעוטו כו': אמר רחמנא מלא קומצו וכשהוא חסר ממנו שום דבר פסול וכן העשרון שאין מביאין מנחה אלא עמו כמו שזכרנו שאם היתה שום מנחה בפחות מעשרון היא פסולה וכן יין של נסכים ושמן של מנחות שכל זמן שיחסר שום דבר מן המנחה אפילו כל שהוא שזה מעכב וכבר זכרנו שיעור הנסכים בתחלת המסכת הזאת וכן בארנו בפרק הראשון שאינו פחות מלוג שמן לעשרון מנחה וכן סולת ושמן של מנחה מעכבים זה את זה שנאמר מגרשה ומשמנה אבל הקומץ והלבונה הוא ענין מבואר מפשוטו של מקרא והרים ממנו בקומצו:

Rambam funda cada uma dessas exigências no texto bíblico: "seu punhado cheio" (Levítico 6) — se falta qualquer coisa, é inválido; da mesma forma, não se traz menachá com menos que um issarón de farinha, e se alguma menachá tiver menos, é inválida; o mesmo vale para o vinho das libações e para o azeite das menachot — a falta de qualquer quantidade, por mínima que seja, impede o restante. Explica que a farinha fina e o azeite se impedem mutuamente porque o versículo une ambos ("de sua farinha e de seu azeite"), e que o punhado e o incenso se impedem mutuamente conforme o sentido simples do versículo: "e levantará dele, com seu punhado... sobre todo o seu incenso".

Bartenura · Menachot 3:5
מִעוּטוֹ מְעַכֵּב אֶת רֻבּוֹ. שֶׁאִם חָסֵר כָּל שֶׁהוּא, פָּסוּל, דְּאָמַר רַחֲמָנָא מְלֹא קֻמְצוֹ: הָעִשָּׂרוֹן. מִנְחָה שֶׁהִיא פְּחוּתָה מֵעִשָּׂרוֹן אֲפִלּוּ כָּל שֶׁהוּא, פְּסוּלָה: הַיַּיִן. חֲצִי הַהִין לַפָּר, וּשְׁלִישִׁית הַהִין לָאַיִל, וּרְבִיעִית הַהִין לַכֶּבֶשׂ. וְכֵן הַשֶּׁמֶן בֵּין לְמִנְחַת נְסָכִים שֶׁהוּא כְּשִׁעוּר הַיַּיִן, בֵּין לְמִנְחַת נְדָבָה שֶׁהוּא לֹג אֶחָד שֶׁמֶן: הַסֹּלֶת וְהַשֶּׁמֶן. שֶׁל מִנְחָה: מְעַכְּבִים זֶה אֶת זֶה. דִּכְתִיב (שם ב) מִגִּרְשָׂהּ וּמִשַּׁמְנָהּ: הַקֹּמֶץ וְהַלְּבוֹנָה מְעַכְּבִים זֶה אֶת זֶה. דִּכְתִיב (שם ו) וְהֵרִים מִמֶּנּוּ בְּקֻמְצוֹ וְגוֹ'‏ עַל כָּל לְבוֹנָתָהּ:

Bartenura confirma que a falta de qualquer quantidade do punhado o invalida, com base em "seu punhado cheio"; que uma menachá com menos de um issarón de farinha, mesmo que mínima a falta, é inválida; detalha as medidas de vinho — meio hin para o touro, um terço do hin para o carneiro, um quarto do hin para o cordeiro — e o azeite equivalente, seja para a menachá das libações seja para a menachá voluntária, que leva um log; e funda a interdependência da farinha fina e do azeite, e do punhado e do incenso, nos mesmos versículos citados por Rambam.

Perush — os Mefarshim · פֵּרוּשׁ הַמְּפָרְשִׁים

Rashi רש״י
Menachot 27a, sobre a Guemará desta mishná
מַתְנִי׳ מִעוּטוֹ מְעַכֵּב אֶת רֻבּוֹ — שֶׁאִם חִסֵּר כָּל שֶׁהוּא פָּסוּל: הַיַּיִן — שְׁלִישִׁית הַהִין שֶׁל אַיִל וּרְבִיעִית הַהִין לַכֶּבֶשׂ וַחֲצִי הַהִין לַפָּר וְכֵן הַשֶּׁמֶן בֵּין דְּמִנְחַת נְסָכִים כְּשִׁעוּר הַהִין בֵּין בְּלֹג דְּמִנְחַת נְדָבָה:

Rashi confirma que "a falta de sua parte menor impede sua parte maior" significa que, se falta qualquer quantidade, a oferenda é inválida. Detalha as medidas do vinho das libações: um terço do hin para o carneiro, um quarto do hin para o cordeiro, meio hin para o touro — e explica que o azeite segue a mesma proporção, seja na menachá das libações, seja na menachá voluntária, que leva um log.