Seder Moed · Massechet Meguilá · Perek Alef · Mishná 5 de 11

Não há entre dia de festa e Shabat senão o preparo de alimento

אֵין בֵּין יוֹם טוֹב לְשַׁבָּת אֶלָּא אֹכֶל נֶפֶשׁ בִּלְבָד
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

A mishná abre uma longa série de comparações halachicas breves, no formato "não há entre A e B senão X" — aqui entre dia de festa e Shabat, e entre Shabat e Yom Kipur.

Não há entre dia de festa e Shabat senão o preparo de alimento apenas.A única diferença prática entre as leis do dia de festa (Yom Tov) e as leis do Shabat é que no dia de festa é permitido realizar o trabalho necessário ao preparo de comida — acender fogo, cozinhar, carregar de um domínio a outro —, o que no Shabat permanece proibido; em tudo o mais, as duas santidades se equivalem.

Não há entre Shabat e Yom Kipur senão que este, sua transgressão intencional é por mãos do homem, e aquele, sua transgressão intencional é por carét.Shabat e Yom Kipur também se equivalem em quase tudo — ambos proíbem toda forma de trabalho —, mas diferem na natureza da pena: quem profana o Shabat intencionalmente, perante testemunhas e advertência, é executado pelo tribunal humano; quem profana Yom Kipur intencionalmente é punido por carét, o corte da alma decretado diretamente pelo Céu, sem intervenção do tribunal.

אֵין בֵּין יוֹם טוֹב לְשַׁבָּת אֶלָּא אֹכֶל נֶפֶשׁ בִּלְבָד. אֵין בֵּין שַׁבָּת לְיוֹם הַכִּפּוּרִים אֶלָּא שֶׁזֶּה זְדוֹנוֹ בִּידֵי אָדָם וְזֶה זְדוֹנוֹ בְּכָרֵת:

Fonte na Torá · מָקוֹר בַּתּוֹרָה

Shemot (Êxodo) 12:16
כָּל־מְלָאכָה לֹא־יֵעָשֶׂה בָהֶם אַךְ אֲשֶׁר יֵאָכֵל לְכָל־נֶפֶשׁ הוּא לְבַדּוֹ יֵעָשֶׂה לָכֶם
Nenhuma obra se fará neles; apenas o que se come por toda alma, isso somente se fará para vós.

É este versículo, dito a respeito do primeiro dia de Pêssach, que estabelece a exceção do "aך" (apenas) permitindo o preparo de alimento no dia de festa — a única categoria de trabalho que a Torá liberou explicitamente, deixando implícito que todas as outras permanecem tão proibidas quanto no Shabat. Já a diferença de pena entre Shabat e Yom Kipur decorre de dois conjuntos distintos de versículos: para o Shabat, a Torá prescreve a pena de morte pelo tribunal a quem o profana intencionalmente perante testemunhas (Shemot 31:14); para Yom Kipur, a mesma transgressão intencional é punida com carét, "aquela alma será extirpada do meio de seu povo" (Vayikrá 23:29-30) — uma pena que o Céu executa diretamente, sem necessidade de testemunhas, advertência ou tribunal.

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam observa que a mishná segue a opinião de Bet Shamai quanto ao preparo de alimento, havendo outras diferenças segundo Bet Hilel.

Rambam · Perush HaMishná, Meguilá 1:5
אֵין בֵּין יוֹם טוֹב לְשַׁבָּת אֶלָּא אוֹכֶל נֶפֶשׁ בִּלְבָד כוּ': כְּבָר בֵּאַרְנוּ בְּסוֹף בֵּיצָה כִּי אֵלּוּ דִּבְרֵי בֵּית שַׁמַּאי, אֲבָל בֵּית הִלֵּל יֵשׁ לָהֶם דְּבָרִים אֲחֵרִים מִלְּבַד אֹכֶל נֶפֶשׁ שֶׁהֵם מֻתָּרִין לַעֲשׂוֹתָן בְּיוֹם טוֹב וַאֲסוּרִין בְּשַׁבָּת, כְּמוֹ שֶׁבֵּאַרְנוּ שָׁם.
"Não há entre dia de festa e Shabat senão o preparo de alimento apenas, etc.": já explicamos, ao final do tratado Beitzá, que estas são as palavras de Bet Shamai; mas Bet Hilel têm outras coisas, além do preparo de alimento, que são permitidas fazer no dia de festa e proibidas no Shabat, como explicamos lá.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Bartenura detalha o que se entende por "preparo de alimento" e a natureza da pena de morte no Shabat; Rashi precisa que a diferença citada é apenas quanto ao que é permitido de início, não quanto às penalidades em geral.

Rambam · פֵּרוּשׁ הַמִּשְׁנָה
Comentário à Mishná, Meguilá 1:5
כְּבָר בֵּאַרְנוּ בְּסוֹף בֵּיצָה כִּי אֵלּוּ דִּבְרֵי בֵּית שַׁמַּאי, אֲבָל בֵּית הִלֵּל יֵשׁ לָהֶם דְּבָרִים אֲחֵרִים מִלְּבַד אֹכֶל נֶפֶשׁ שֶׁהֵם מֻתָּרִין לַעֲשׂוֹתָן בְּיוֹם טוֹב וַאֲסוּרִין בְּשַׁבָּת.

Já explicamos, ao final do tratado Beitzá, que esta mishná segue as palavras de Bet Shamai; mas Bet Hilel sustentam que há outras coisas, além do preparo de alimento, permitidas no dia de festa e proibidas no Shabat — como transportar um objeto de um domínio a outro sem necessidade de comida.

Bartenura · בַּרְטְנוּרָא
Comentário à Mishná, Meguilá 1:5
מַתְנִיתִין בֵּית שַׁמַּאי הִיא, דְּאָמְרֵי אֵין מוֹצִיאִין אֶת הַקָּטָן וְלֹא אֶת הַלּוּלָב וְלֹא אֶת הַסֵּפֶר תּוֹרָה לִרְשׁוּת הָרַבִּים כֵּיוָן שֶׁאֵין בָּהֶם צֹרֶךְ אֹכֶל נֶפֶשׁ. וְאֵין כֵּן הֲלָכָה, אֶלָּא כְּדִבְרֵי בֵּית הִלֵּל דְּאָמְרֵי מִתּוֹךְ שֶׁהֻתְּרָה הוֹצָאָה לְצֹרֶךְ אֲכִילָה הֻתְּרָה נַמִּי שֶׁלֹּא לְצֹרֶךְ אֲכִילָה. שֶׁזֶּה זְדוֹנוֹ בִּידֵי אָדָם — שַׁבָּת יֵשׁ בָּהּ מִיתַת בֵּית דִּין.

"A mishná é conforme Bet Shamai", que dizem: não se leva a criança, nem o lulav, nem o rolo da Torá ao domínio público num dia de festa, já que não há nisso necessidade de preparo de alimento. Mas a halachá não é assim; ela segue Bet Hilel, que dizem: uma vez que se permitiu o transporte para fins de alimentação, permitiu-se também o transporte sem essa finalidade. Há também outras coisas proibidas no Shabat e permitidas no dia de festa mesmo sem necessidade de comida, como deixar frutas caírem por uma abertura no teto.

"Que este, sua transgressão intencional é por mãos do homem" — no Shabat há pena de morte aplicada pelo tribunal.

Rashi · רַשִׁ״י
Comentário à Mishná e à Guemará, Meguilá 7b
מתני' אין בין יום טוב לשבת - להיות מותר לכתחלה ביום טוב מה שאסור בשבת, אבל לענין עונשין יש הרבה, שזה בסקילה ובכרת וזה בלאו גרידא: מתני' בידי אדם - יש בה מיתת ב"ד: גמ' אף יום הכפורים מתחייב בנפשו - דאיסור כרת כמיתת בית דין דמי.

"Não há entre dia de festa e Shabat" — quanto ao que é permitido de início fazer no dia de festa e é proibido no Shabat; mas quanto às penalidades há muitas diferenças, pois há transgressões que no Shabat acarretam apedrejamento e carét, e no dia de festa acarretam apenas uma proibição simples, sem pena capital.

"Que este, sua transgressão intencional é por mãos do homem" — quer dizer que no Shabat há pena de morte aplicada pelo tribunal. E também quem profana Yom Kipur intencionalmente incorre em pena capital perante o Céu, pois a proibição de carét equivale, em gravidade, à pena de morte pelo tribunal.