Seder Nezikin · Massechet Makot · Perek Guimel · Mishná 13 de 16

Um terço à frente, dois terços atrás

יָדָהּ טֶפַח וְרָחְבָּהּ טֶפַח
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

A mishná continua a descrição técnica, agora especificando as medidas da correia e a mecânica precisa da aplicação do golpe.

Seu comprimento é de um palmo, e sua largura é de um palmo, e sua ponta alcança a boca do estômago dele. E o golpeia um terço pela frente e duas partes por trás. E não o golpeia nem de pé nem sentado, senão inclinado, como está dito: "e o juiz o fará cair." E aquele que golpeia, golpeia com uma mão, com toda sua força.A mishná especifica que a alça (ou o cabo) da correia mede um palmo (tefach) de comprimento, e a própria correia tem um palmo de largura, com um comprimento total calculado para que sua ponta alcance exatamente a "boca do estômago" — a região do umbigo — do condenado quando aplicada. Essa medida precisa não é arbitrária: como o oficial se posiciona ao lado do condenado e golpeia através da largura de suas costas, o comprimento da correia precisa cobrir toda essa extensão. A distribuição dos golpes também é fixa: um terço aplicado na frente, sobre o peito e abdome, e dois terços nas costas — nunca com o condenado em pé ou sentado, mas sempre curvado, numa posição que a mishná deriva diretamente do verbo bíblico "e o fará cair" (vehipilo), que implica uma postura de submissão física. E, ao mesmo tempo, o texto insiste que o golpe deve ser aplicado com força total — o açoite não é simbólico, mas fisicamente severo, ainda que estritamente limitado pela avaliação médica prévia.

יָדָהּ טֶפַח וְרָחְבָּהּ טֶפַח, וְרֹאשָׁהּ מַגַּעַת עַל פִּי כְרֵסוֹ. וּמַכֶּה אוֹתוֹ שְׁלִישׁ מִלְּפָנָיו וּשְׁתֵּי יָדוֹת מִלְּאַחֲרָיו. וְאֵינוֹ מַכֶּה אוֹתוֹ לֹא עוֹמֵד וְלֹא יוֹשֵׁב אֶלָּא מֻטֶּה, שֶׁנֶּאֱמַר (דברים כה) וְהִפִּילוֹ הַשֹּׁפֵט. וְהַמַּכֶּה מַכֶּה בְיָדוֹ אַחַת בְּכָל כֹּחוֹ:

Fontes bíblicas · מְקוֹרוֹת בַּתּוֹרָה

Devarim 25:2 — 'e o fará cair o juiz'
וְהָיָה אִם בִּן הַכּוֹת הָרָשָׁע, וְהִפִּילוֹ הַשֹּׁפֵט וְהִכָּהוּ לְפָנָיו כְּדֵי רִשְׁעָתוֹ בְּמִסְפָּר.
"E será, se o culpado merecer açoites, o juiz o fará cair e o golpeará diante de si, conforme sua culpa, por número."
Aplicação na mishná: a mishná deriva a postura curvada obrigatória diretamente do verbo "vehipilo" ("e o fará cair") — o condenado deve estar fisicamente inclinado, "caído" sobre o poste, não de pé nem sentado, no momento de receber os golpes.

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Makot 3:13
וְאֵינוֹ מַכֶּה אוֹתוֹ לֹא עוֹמֵד וְלֹא יוֹשֵׁב אֶלָּא מֻטֶּה: זֶה נִלְמָד מִן הַכָּתוּב "וְהִפִּילוֹ הַשֹּׁפֵט", וְכֵן שֶׁמַּכֶּה בְּיָדוֹ אַחַת בְּכָל כֹּחוֹ, שֶׁלֹּא יַחְמוֹל עָלָיו.

Rambam confirma a derivação bíblica da postura curvada, e enfatiza que o requisito de golpear "com toda a força" existe precisamente para impedir que o oficial, por compaixão indevida, aplique golpes deliberadamente fracos — a pena deve ser cumprida com seriedade real, dentro dos limites estabelecidos pela avaliação médica.

Bartenura · Makot 3:13
שְׁלִישׁ מִלְּפָנָיו וּשְׁתֵּי יָדוֹת מֵאַחֲרָיו. טַעְמָא מְפָרֵשׁ בַּגְּמָרָא: וְהַמַּכֶּה מַכֶּה בְיָדוֹ אַחַת בְּכָל כֹּחוֹ. שֶׁלֹּא יָחוּס עָלָיו.

Bartenura remete à Guemará para o fundamento da proporção de um terço e dois terços, e confirma que a exigência de força total visa impedir qualquer complacência do oficial encarregado.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Rashi · רש״י
Makkot 22b, s.v. ידה טפח; שליש מלפניו
יָדָהּ טֶפַח — מַקֵּל שֶׁתְּלוּיָה בָהּ, אָרְכָּהּ טֶפַח, וּרְצוּעָה עַצְמָהּ רְחָבָה טֶפַח, וּמַגַּעַת עַד פִּי כְרֵסוֹ, שֶׁמְּשַׁעֵר כָּךְ שֶׁכְּשֶׁהוּא מַכֶּה כָּלָה רֹאשָׁהּ שֶׁל רְצוּעָה בְּפִי כְרֵסוֹ: שְׁלִישׁ מִלְּפָנָיו — עַל הַבֶּטֶן, וּשְׁתֵּי יָדוֹת מֵאֲחוֹרָיו, בַּגְּמָרָא מְפָרֵשׁ טַעְמָא.

Rashi esclarece que "sua mão" refere-se ao cabo de madeira ao qual a correia está presa — com um palmo de comprimento —, enquanto a correia propriamente dita tem um palmo de largura e comprimento suficiente para que sua ponta chegue exatamente à altura do umbigo do condenado, calculado para que o golpe, aplicado lateralmente ao longo de suas costas, termine precisamente ali.