Seder Tehorot · Massechet Machshirin · Perek Hei · Mishná 1 de 11

O rio duplo, e o empurrão do amigo

מִי שֶׁטָּבַל בַּנָּהָר, וְהָיָה לְפָנָיו נָהָר אַחֵר וְעָבַר בּוֹ, טִהֲרוּ שְׁנִיִּים אֶת הָרִאשׁוֹנִים. דָּחָהוּ חֲבֵרוֹ לְשָׁכְרוֹ, וְכֵן לִבְהֶמְתּוֹ, טִהֲרוּ שְׁנִיִּים אֶת הָרִאשׁוֹנִים. וְאִם כִּמְשַׂחֵק עִמּוֹ, הֲרֵי זֶה בְכִי יֻתַּן:
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

O rio duplo, e o empurrão do amigo

Aquele que se imergiu no rio, e havia diante dele outro rio, e ele passou por ele: as (águas) segundas purificam as primeiras. Empurrou-o o seu companheiro por causa de sua bebedeira, e assim também ao seu animal: as (águas) segundas purificam as primeiras. Mas se foi como brincando com ele, eis que isto está sob (a categoria de) quando for posta.

Abre-se aqui o Perek Hei, que continua examinando, caso a caso, quando o contato de uma pessoa ou de um objeto com a água conta como “desejado” — e portanto torna apto (machshir) o que estiver molhado — e quando é meramente incidental, sem esse efeito.

Quem se imerge no rio para se purificar de uma impureza deseja aquela água: ela é, para ele, com aprovação, e portanto está sob quando for posta. Mas se, logo depois, ele precisa atravessar um segundo rio apenas para seguir seu caminho, a água desse segundo rio não é desejada — ele só a atravessa por necessidade de trajeto, não por querer molhar-se de novo. Essa água incidental, ao cobrir o seu corpo por cima da primeira, torna irrelevante, para efeitos de hechsher, a água anterior: é nesse sentido que se diz que as (águas) segundas “purificam” as primeiras — não que removam impureza ritual, mas que a água que agora está sobre ele deixa de carregar a condição de desejada.

O mesmo vale se o seu companheiro, tomado pela bebedeira, o empurra ao rio depois da imersão — ou empurra o seu animal: nem ele nem o animal desejaram aquele mergulho, de modo que essa água também não torna apto. Mas se o empurrão foi como brincadeira entre os dois — um jogo compartilhado, em que a pessoa empurrada também participa do gracejo e, de certo modo, aceita e deseja o resultado — então essa água conta como desejada, e está sob quando for posta.

מִי שֶׁטָּבַל בַּנָּהָר, וְהָיָה לְפָנָיו נָהָר אַחֵר וְעָבַר בּוֹ, טִהֲרוּ שְׁנִיִּים אֶת הָרִאשׁוֹנִים. דָּחָהוּ חֲבֵרוֹ לְשָׁכְרוֹ, וְכֵן לִבְהֶמְתּוֹ, טִהֲרוּ שְׁנִיִּים אֶת הָרִאשׁוֹנִים. וְאִם כִּמְשַׂחֵק עִמּוֹ, הֲרֵי זֶה בְכִי יֻתַּן:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Machshirin 5:1
“מי שטבל בנהר והיה לפניו נהר אחר וכו' בכי יותן”. אשר יטבול בו אין ספק כי המים אשר על שטח גופו הוא בכי יותן לפי שהוא ברצונו וכונתו ומי שעבר בנהר המים אשר נבלל בהם אינן בכי יותן כמו שקדם לנו ע"כ אמר כי כשטבל בנהר ויצאו המים ההם על שטח גופו הן מכשירין ואם עבר אחר כך בנהר אחר המים אשר על שטח גופו אינן בכי יותן וזהו ענין אמרם טיהרו שניים את הראשונים וכן אם דחייהו חבירו אחר הטבילה ונפל במים אותם המים שעל גופו אינן בכי יותן אבל כשחבירו מצחק עמו אז הוא נפילתו למים ובלילתו לרצונו ואינו אנוס בזה וע"כ מים שעל בשרו בכי יותן:

“Aquele que se imergiu no rio, e havia diante dele outro rio etc. — quando for posta”. Aquele que se imerge nele, não há dúvida de que a água que está sobre a superfície de seu corpo está sob quando for posta, pois isso é com sua vontade e sua intenção. E aquele que passa, depois, por (outro) rio, a água em que ele se mistura não está sob quando for posta, como já explicamos anteriormente.

Por isso ele disse: quando ele se imergiu no rio, e essas águas saíram sobre a superfície de seu corpo, elas tornam apto; mas se ele passou depois por outro rio, a água que está sobre a superfície de seu corpo não está sob quando for posta — e este é o sentido de dizerem: “as (águas) segundas purificam as primeiras”.

E do mesmo modo, se o seu companheiro o empurrou depois da imersão e ele caiu na água, aquela água que está sobre o seu corpo não está sob quando for posta; mas quando o seu companheiro brinca com ele, então a sua queda na água, e a sua mistura com ela, são de sua própria vontade, e ele não está coagido nisso — por isso a água que está sobre a sua carne está sob quando for posta.

Bartenura · Machshirin 5:1
מִי שֶׁטָּבַל בַּנָּהָר. וּמַיִם שֶׁעָלָיו מַכְשִׁירִין, שֶׁהֲרֵי לְרָצוֹן הֵן: וְהָיָה לְפָנָיו נָהָר אַחֵר וְעָבַר בּוֹ. וּמַיִם שֶׁעָלָיו מִן הַנָּהָר הַשֵּׁנִי אֵינָן לְרָצוֹן וְאֵינָן מַכְשִׁירִין: טִהֲרוּ. מֵי הַנָּהָר הַשֵּׁנִי, מַיִם שֶׁהֶעֱלָן עִמּוֹ מִן הַטְּבִילָה, וְאֵין מַכְשִׁירִין לֹא אֵלּוּ וְלֹא אֵלּוּ: דָּחָיוֹ. דָּחָהוּ: לְשָׁכְרוֹ. שֶׁהָיָה חֲבֵרוֹ שִׁכּוֹר וּמִתּוֹךְ שִׁכְרוּתוֹ דָּחָהוּ וְהִפִּילוֹ בַנָּהָר: וְכֵן לִבְהֶמְתּוֹ. שֶׁהִפִּיל אֶת הַבְּהֵמָה בְּשִׁכְרוּתוֹ בַּנָּהָר, וְהָיוּ עָלָיו מֵי טְבִילָה, וְעַל הַבְּהֵמָה מַיִם לְרָצוֹן: טִהֲרוּ שְׁנִיִּים. שֶׁהָיוּ עַל יְדֵי שִׁכְרוּת וְלֹא לְרָצוֹן: אֶת הָרִאשׁוֹנִים. שֶׁהָיוּ לְרָצוֹן: וְאִם כִּמְשַׂחֵק. דָּחָה אֶת חֲבֵרוֹ בַּנָּהָר אוֹ אֶת הַבְּהֵמָה, גַּם הַשְּׁנִיִּים בְּכִי יֻתַּן, דְּכֻלְּהוּ לְרָצוֹן נִינְהוּ:

“Aquele que se imergiu no rio”: e a água que está sobre ele torna apto, pois é com aprovação. “E havia diante dele outro rio, e ele passou por ele”: e a água que está sobre ele, do segundo rio, não é com aprovação e não torna apto.

“Purificaram”: as águas do segundo rio purificaram a água que ele trouxe consigo da imersão, e não tornam aptos nem estas nem aquelas. “Empurrou-o”: afastou-o à força. “Por causa de sua bebedeira”: pois o seu companheiro estava bêbado, e por causa de sua bebedeira o empurrou e o derrubou no rio.

“E assim também ao seu animal”: que derrubou o animal no rio por causa de sua bebedeira, e havia sobre ele (o homem) água de imersão, e sobre o animal, água com aprovação. “Purificaram as segundas”: pois vieram por meio da bebedeira, e não com aprovação. “As primeiras”: que eram com aprovação.

“Mas se foi como brincando”: empurrou o seu companheiro no rio, ou o animal — também as segundas estão sob quando for posta, pois todas elas são com aprovação.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Massechet Machshirin não possui Guemará no Talmud Bavli — como a maior parte de Seder Tehorot (com exceção de Massechet Nidá), é um tratado de mishnayot puras, sem o debate amoraíco que caracteriza a maioria dos demais tratados. Por isso, o comentário de Rashi é omitido em todas as mishnayot deste tratado.