Seder Nashim · Massechet Kidushin · Perek Dalet · Mishná 7 de 14

Israelita que casou com convertida: a disputa de Rabi Eliezer ben Yaacov

רַבִּי אֱלִיעֶזֶר בֶּן יַעֲקֹב אוֹמֵר
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Rabi Eliezer ben Yaakov discorda da posição implícita na mishná anterior e sustenta que basta um dos genitores ser israelita de nascença para que a filha seja apta ao sacerdócio — restringindo a desqualificação apenas ao caso em que ambos os pais são convertidos.

Rabi Eliezer ben Yaakov diz: um israelita que desposou uma convertida — sua filha é apta ao sacerdócio. E um convertido que desposou uma filha de israelita — sua filha é apta ao sacerdócio. Mas um convertido que desposou uma convertida — sua filha é desqualificada do sacerdócio. Tanto o convertido quanto os escravos libertados — mesmo até dez gerações —, até que sua mãe seja de Israel. Rabi Yosei diz: também o convertido que desposou uma convertida — sua filha é apta ao sacerdócio.Para Rabi Eliezer ben Yaakov, o que desqualifica a filha do sacerdócio não é ter um genitor convertido, mas ter ambos os genitores convertidos: basta que um dos dois — pai ou mãe — seja israelita nato para que a filha seja apta. Só quando os dois pais são convertidos é que a desqualificação se mantém — e, nesse caso, persiste por até dez gerações, até que finalmente uma mãe israelita nata entre na linhagem. Rabi Yosei discorda ainda mais radicalmente: para ele, mesmo a filha de dois convertidos é apta ao sacerdócio.

רַבִּי אֱלִיעֶזֶר בֶּן יַעֲקֹב אוֹמֵר, יִשְׂרָאֵל שֶׁנָּשָׂא גִיּוֹרֶת, בִּתּוֹ כְשֵׁרָה לַכְּהֻנָּה. וְגֵר שֶׁנָּשָׂא בַת יִשְׂרָאֵל, בִּתּוֹ כְשֵׁרָה לַכְּהֻנָּה. אֲבָל גֵּר שֶׁנָּשָׂא גִיּוֹרֶת, בִּתּוֹ פְסוּלָה לַכְּהֻנָּה. אֶחָד גֵּר וְאֶחָד עֲבָדִים מְשֻׁחְרָרִים, אֲפִלּוּ עַד עֲשָׂרָה דוֹרוֹת, עַד שֶׁתְּהֵא אִמּוֹ מִיִּשְׂרָאֵל. רַבִּי יוֹסֵי אוֹמֵר, אַף גֵּר שֶׁנָּשָׂא גִיּוֹרֶת, בִּתּוֹ כְשֵׁרָה לַכְּהֻנָּה:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Kidushin 4:7
רַבִּי אֱלִיעֶזֶר בֶּן יַעֲקֹב אוֹמֵר יִשְׂרָאֵל שֶׁנָּשָׂא גִיּוֹרֶת בִּתּוֹ כְשֵׁרָה לַכְּהֻנָּה כוֹ': פְּסַק הַהֲלָכָה שֶׁלְּכַתְּחִלָּה אֵין מַנִּיחִין לִשָּׂא כְּרַבִּי אֱלִיעֶזֶר בֶּן יַעֲקֹב, אֲבָל אִם נָשָׂא בַּת גֵּרִים אֵין מוֹצִיאִין מִיָּדוֹ כְּרַבִּי יוֹסֵי, וְזַרְעוֹ כָּשֵׁר:

Rambam resume a decisão halachica prática: de início (lechatchilá), não se permite a um cohen casar-se com a filha de dois convertidos, seguindo a posição mais restritiva de Rabi Eliezer ben Yaakov. Mas, se o casamento já ocorreu, não se obriga o cohen a se divorciar — seguindo, nesse caso, a posição mais lenient de Rabi Yosei —, e a descendência do casal é considerada apta ao sacerdócio.

Bartenura · Kidushin 4:7
רַבִּי אֱלִיעֶזֶר בֶּן יַעֲקֹב אוֹמֵר כוּ'. מַסְּקִינַן בַּגְּמָרָא שֶׁהַבָּא לִמָּלֵךְ מוֹרִין לוֹ כְּרַבִּי אֱלִיעֶזֶר בֶּן יַעֲקֹב שֶׁלֹּא יִשָּׂא כֹהֵן בַּת גֵּר וְגִיּוֹרֶת. אֲבָל אִם נָשָׂא, הֲלָכָה כְּרַבִּי יוֹסֵי, וְאֵין מוֹצִיאִין אוֹתָהּ מִיָּדוֹ, וְזַרְעוֹ מִמֶּנָּה כָּשֵׁר:

Bartenura confirma essa mesma conclusão prática da Guemará: a um cohen que vem pedir orientação antes do casamento, orienta-se segundo Rabi Eliezer ben Yaakov, desaconselhando a união com a filha de dois convertidos. Mas, se ele já se casou, prevalece a posição de Rabi Yosei — não se exige o divórcio, e os filhos nascidos dessa união são plenamente aptos ao sacerdócio.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Rashi · רש״י
Kiddushin 77a, s.v. בת גר זכר
בַּת גֵּר זָכָר — וַאֲפִלּוּ מִיִּשְׂרְאֵלִית כְּבַת חָלָל זָכָר וּפְסוּלָה לַכְּהֻנָּה, אֲבָל בַּת גִּיּוֹרֶת מִיִּשְׂרָאֵל כְּשֵׁרָה, וְטַעְמָא דְּכֻלְּהוּ הָנֵי תַּנָּאֵי דְּפְלִיגִי בְּגִיּוֹרֶת מְפָרֵשׁ בַּגְּמָרָא:

Rashi, comentando a posição de Rabi Yehuda na mishná anterior (que desqualifica a filha do convertido varão mesmo nascida de mãe israelita), nota o contraste com o caso da mulher: a filha de uma convertida, quando nascida de pai israelita, permanece apta ao sacerdócio — mostrando que a assimetria entre linhagem paterna e materna, já vista na mishná anterior quanto ao chalal, se estende também à discussão sobre filhos de convertidos que ocupa esta mishná. Rashi remete à Guemará para o fundamento pormenorizado de cada uma das posições tannaíticas em disputa sobre a filha da convertida.