Seder Kodashim · Massechet Bechorot · Perek Vav · Mishná 7 de 12

Cinco patas ou três, e os casos do shachul e do kassul

בַּעַל חָמֵשׁ רַגְלַיִם, וְהַשָּׁחוּל וְהַכָּסוּל
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Cinco patas ou três, patas fechadas como as de um burro, e os casos do shachul e do kassul

Aquele que tem cinco patas, ou que tem apenas três; e cujas patas são fechadas como as de um burro; e o shachul e o kassul. Qual é o shachul? Aquele cuja coxa se deslocou. E o kassul? Aquele em que uma de suas coxas é mais alta.

— O excesso ou a falta de uma pata é mácula — mas, como esclarece a Guemará, apenas quando o defeito está nas patas dianteiras (as “mãos”); se está nas traseiras, o animal é trefá (proibido para consumo por qualquer motivo), e não meramente machucado. O casco fechado e arredondado como o de um burro também é mácula, pois o casco do animal puro deve ser fendido, e mesmo que esse casco arredondado esteja rachado por fora, o que importa é que ele não se divide em duas unhas distintas como deveria. Por fim, dois defeitos relacionados ao quadril: o shachul, cuja coxa saiu de seu encaixe articular, e o kassul, cuja constituição é assimétrica, com uma coxa mais alta que a outra — ambos sinais de má-formação estrutural do quadril que desqualificam o animal para o altar, embora permitam seu abate comum.

בַּעַל חָמֵשׁ רַגְלַיִם, אוֹ שֶׁאֵין לוֹ אֶלָּא שָׁלשׁ, וְשֶׁרַגְלָיו קְלוּטוֹת כְּשֶׁל חֲמוֹר, וְהַשָּׁחוּל, וְהַכָּסוּל. אֵיזֶהוּ שָׁחוּל, שֶׁנִּשְׁמְטָה יְרֵכוֹ. וְכָסוּל, שֶׁאַחַת מִיַּרְכוֹתָיו גְּבוֹהָה:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Bechorot 6:7
בעל חמש רגלים או שאין לו אלא שלש כו': התוספת הזו או המגרעת שאמר עליו שהוא בעל מום ויאכל עליו הוא כשהיה התוספת או המגרעת לצד הראש אבל אם יש לו רגל א' או ג' רגלים הרי היא טריפה גם כן: והכסול נגזר מן כסלים אמרו כסול זה שרגלו אחד ע"ג כסל ומה שאמר קלוטות ר"ל עגולות כדמות רגל החמור ואפי' היתה סדוקה:

Rambam precisa que o excesso ou a falta de pata só é considerado simples mácula quando ocorre do lado da cabeça (as patas dianteiras); se ocorre nas traseiras, é trefá, não mera mácula. Deriva “kassul” da palavra “flancos”, descrevendo o animal cuja coxa se apoia sobre o flanco em vez de na posição normal. E explica “klutot” (fechadas) como arredondadas à semelhança da pata do burro, mesmo que estejam rachadas por fora.

Bartenura · Bechorot 6:7
בַּעַל חָמֵשׁ רַגְלַיִם אוֹ שָׁלֹשׁ. הָא דְחָשְׁבִינַן לֵיהּ בַּעַל מוּם וְלֹא טְרֵפָה, הָנֵי מִלֵּי כְּשֶׁיָּתֵר אוֹ חָסֵר בְּיָדָיו... אֲבָל חָסֵר רֶגֶל אוֹ יָתֵר רֶגֶל מֵרַגְלָיו הָאַחֲרוֹנִים, הַוְיָא טְרֵפָה וַאֲסוּרָה בַאֲכִילָה: קְלוּטוֹת. עֲגֻלּוֹת. וַאֲפִלּוּ הֵן סְדוּקוֹת הָוֵי מוּם, דְּפַרְסוֹת בְּהֵמָה טְהוֹרָה אֵינָן עֲגֻלּוֹת: שָׁחוּל. שֶׁנִּשְׁמְטָה יְרֵכוֹ. תַּרְגּוּם מְשִׁיתִהוּ, שְׁחַלְתֵּיהּ: וְהַכָּסוּל. דֶּרֶךְ הַבְּהֵמָה שֶׁהַיָּרֵךְ מְחֻבֶּרֶת לָאַלְיָה סָמוּךְ לַכְּסָלִים, וְלֹא לְמַעְלָה מִן הַכְּסָלִים, וְזוֹ הַיָּרֵךְ עַל גַּבֵּי הַכֶּסֶל:

Bartenura confirma a distinção entre mácula (patas dianteiras) e trefá (patas traseiras), esclarecendo que a fusão do casco em formato redondo já é mácula mesmo se estiver rachada por fora, pois cascos de animais puros nunca são naturalmente redondos. Traduz “shachul” a partir do targum de “deslocar”, e descreve o “kassul” comparando à posição normal da coxa, ligada à cauda junto aos flancos: no kassul, a coxa está anormalmente sobre o flanco.

Perush — os Mefarshim · פֵּרוּשׁ הַמְּפָרְשִׁים

Rashi רַשִׁ"י
Sobre a Guemará, Bechorot 40a
מַתְנִי' שֶׁנִּשְׁמְטָה יְרֵכוֹ — כְּגוֹן דְּלֹא אִיעֲכֵל נִיבֵיהּ דְּאִי אִיעֲכֵל נִיבֵיהּ טְרֵפָה נַמֵּי הָוֵי כְּדַאֲמָרִינַן בְּ"אֵלּוּ טְרֵפוֹת" (חולין דף נד:) הַאי בּוּקָא דְאַטְמָא דְּשַׁף מִדּוּכְתֵּיהּ טְרֵפָה, וְהַנֵּי מִלֵּי דְּאִיעֲכוּל נִיבֵיהּ: גָּבוֹהַּ מֵחֲבֶרְתָּהּ — מְקוֹם בּוּקָא דְאַטְמָא שֶׁל יָרֵךְ זוֹ עָלָה לְמַעְלָה עַל הַגַּב יוֹתֵר מֵחֲבֶרְתָּהּ:

Rashi esclarece que a coxa deslocada só conta como mera mácula (shachul) quando as fibras articulares não se desprenderam por completo; se se desprenderam, é trefá, remetendo ao critério paralelo em Chulin 54b sobre o osso da coxa saído de seu lugar. E descreve o kassul fisicamente: o encaixe da coxa de um lado subiu mais alto sobre o dorso do que o do outro lado.