Talmud Yerushalmi · Massechet Terumot · Perek Vav · Halachá 2
הַמַּאֲכִיל אֶת פּוֹעֲלָיו וְאֶת אוֹרְחָיו תְּרוּמָה

Quem alimenta seus trabalhadores e hóspedes com teruma

Perek Vav, Halachá 2, no Talmud Yerushalmi, Massechet Terumot

Segunda halachá do Perek Vav de Massechet Terumot. A Mishná traz a disputa entre Rabi Meir e os sábios sobre quem alimenta seus trabalhadores ou hóspedes com teruma (a porção da colheita devida ao cohen): para Rabi Meir, o dono da casa paga o principal (keren) e eles pagam o quinto (chomesh); para os sábios, eles pagam o principal e o quinto, e ele lhes paga o valor da refeição. Traz também a regra de quem rouba teruma: se não a comeu, paga o pagamento em dobro do valor da teruma; se a comeu, paga duas vezes o principal e o quinto — o principal e o quinto em chulin, e outro principal no valor da teruma. E quem rouba teruma consagrada (pertencente ao Templo) e a come paga dois quintos e o principal, porque não há pagamento em dobro para bens consagrados. Por fim, traz a lista do que não serve para pagar teruma — espigas caídas, esquecimento, canto do campo, propriedade abandonada, o primeiro dízimo do qual já se tirou a teruma, o segundo dízimo e bens consagrados redimidos — segundo Rabi Meir, com os sábios permitindo estes últimos. A guemará discute a diferença entre as duas posições da Mishná segundo Rabi Yochanan (a essência da refeição) e segundo Rabi Shimon ben Lakish (o acompanhamento), com a comparação de Rabi Abahu a quem vende o que não é seu, e o ensinamento de Rabi Abahu em nome de Rabi Yosei ben Chanina sobre o valor superior da refeição. Traz a divisão da Mishná segundo Rabi Yanai quanto ao volume de uma azeitona e ao valor de uma perutá no caso da teruma consagrada, a disputa entre Shimon bar Vava em nome de Rabi Yochanan e Rabi Yochanan em seu próprio nome, o decreto do versículo segundo Rabi Zeira, e a opinião de Cahana sobre dois quintos — um à tribo e um ao consagrado. Traz o verso de Êxodo 22:8 sobre o pagamento em dobro que se deve ao próximo, e não ao consagrado. Fecha com a explicação de Rabi Shimon ben Lakish sobre por que a Mishná destaca o segundo dízimo e o hekdesh redimido — por seu vínculo com a teruma e os dízimos — e com a pergunta de Chilfai sobre se as espigas caídas ao cair se tornam sujeitas à teruma, e a resposta de Rabi Yochanan.

A Mishná · מַתְנִיתִין

הַמַּאֲכִיל אֶת פּוֹעֲלָיו וְאֶת אוֹרְחָיו תְּרוּמָה הוּא מְשַׁלֵּם אֶת הַקֶּרֶן וְהֵן מְשַׁלְּמִין אֶת הַחוֹמֶשׁ דִּבְרֵי רִבִּי מֵאִיר. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים הֵן מְשַׁלְּמִין קֶרֶן וְחוֹמֶשׁ וְהוּא מְשַׁלֵּם לָהֶן דְּמֵי סְעוּדָתָן. הַגּוֹנֵב תְּרוּמָה וְלֹא אֲכָלָהּ מְשַׁלֵּם תַּשְׁלוּמֵי כֶפֶל דְּמֵי תְרוּמָה. אֲכָלָהּ מְשַׁלֵּם שְׁנֵי קַרְנַיִם וְחוֹמֶשׁ. קֶרֶן וְחוֹמֶשׁ מִן הַחוּלִין וְקֶרֶן דְּמֵי תְרוּמָה. גָּנַב תְּרוּמַת הֶקְדֵּשׁ וַאֲכָלָהּ מְשַׁלֵּם שְׁנֵי חוֹמְשִׁין וְקֶרֶן שֶׁאֵין בְּהֶקְדֵּשׁ תַּשְׁלוּמֵי כֶפֶל. אֵין מְשַׁלְּמִין מִן הַלֶּקֶט וּמִן הַשִּׁכְחָה וּמִן הַפֵּיאָה וּמִן הַהֶבְקֵר וְלֹא מִמַּעֲשֵׂר רִאשׁוֹן שֶׁנִּיטְּלָה תְרוּמָתוֹ וְלֹא מַעֲשֵׂר שֵׁנִי וְהֶקְדֵּשׁ שֶׁנִּפְדּוּ שֶׁאֵין הֶקְדֵּשׁ פּוֹדֶה אֶת הַהֶקְדֵּשׁ דִּבְרֵי רִבִּי מֵאִיר. וַחֲכָמִים מַתִּירִין בְּאֵלּוּ.

Mishná: Quem alimenta seus trabalhadores e seus hóspedes com teruma: ele paga o principal, e eles pagam o quinto — palavras de Rabi Meir. E os sábios dizem: eles pagam o principal e o quinto, e ele lhes paga o valor da sua refeição.

Quem rouba teruma e não a come, paga o pagamento em dobro do valor da teruma. Se a comeu, paga duas vezes o principal e o quinto: o principal e o quinto em chulin (alimento comum já dizimado), e outro principal no valor da teruma. Se roubou teruma consagrada (pertencente ao Templo) e a comeu, paga dois quintos e o principal, porque não há pagamento em dobro para bens consagrados.

Não se paga com espigas caídas, nem com o esquecimento, nem com o canto do campo, nem com propriedade abandonada; nem com o primeiro dízimo do qual já se tirou sua teruma; nem com o segundo dízimo e bens consagrados que foram redimidos, porque bens consagrados não redimem bens consagrados — palavras de Rabi Meir. E os sábios permitem estes.

A Halachá · הֲלָכָה ב

01A essência da refeição e o acompanhamento — Rabi Yochanan e Rabi Shimon ben Lakish sobre a disputa entre Rabi Meir e os sábios
Yerushalmi · Terumot 6:2
הָא רִבִּי מֵאִיר אָמַר מְשַׁלְּמִין וְרַבָּנִין אָמְרִין מְשַׁלְּמִין. מַה בֵּינֵיהוֹן. אָמַר רִבִּי יוֹחָנָן עִיקַּר סְעוּדָה בֵּינֵיהוֹן. רִבִּי מֵאִיר אָמַר עִיקַּר סְעוּדָה לְבַעַל הַבַּיִת. וְרַבָּנִין אֹמְרִין עִיקַּר סְעוּדָה לְפוֹעֲלִין. רִבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן לָקִישׁ אָמַר טְפֵילָה בֵּינֵיהוֹן. רִבִּי מֵאִיר אוֹמֵר טְפֵילָה לְבַעַל הַבַּיִת. וְרַבָּנִין אָמְרִין טְפֵילָה לְפוֹעֲלִין. רִבִּי אַבָּהוּ בְשֵׁם רִבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן לָקִישׁ הָא לְמָה זֶה דוֹמֶה לְמוֹכֵר חֵפֶץ לַחֲבֵירוֹ וְנִמְצָא שֶׁאֵינוֹ שֶׁלּוֹ שֶׁהוּא חַיָיב לְהַעֲמִיד לוֹ מִקְחוֹ. אִילּוּ כְּרִבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן לָקִישׁ אִית אָמְרָת נִיחָא. וְאִין כְּרִבִּי יוֹחָנָן אָמַר עִיקַּר סְעוּדָּתוֹ בֵּינֵיהוֹן וְאַתְּ אָמַר הָכֵין. כְּרִבִּי מֵאִיר אַתְּ אָמַר. רִבִּי אַבָּהוּ בְשֵׁם רִבִּי יוֹסֵי בֶּן חֲנִינָא שֶׁבַח סְעוּדָה בֵּינֵיהוֹן בְשֶׁפָּסַק עִמָּהֶן לְהַאֲכִילָן דֻּבְשְׁנֵי חוּלִין וְהֶאֱכִילָן דֻּבְשְׁנֵי תְרוּמָה. וְלֹא כְּבָר אָכְלוּ. כְּמָאן דְּאָמַר טְבָלִים נַפְשׁוֹ שֶׁל אַדַם חַתָּה מֵהֶן.

Eis que Rabi Meir disse "pagam", e os sábios disseram "pagam" (ambos usam o mesmo verbo, para sujeitos diferentes). Qual é a diferença entre eles? Disse Rabi Yochanan: a essência da refeição está entre eles (é o ponto da disputa). Rabi Meir diz: a essência da refeição é do dono da casa. E os sábios dizem: a essência da refeição é dos trabalhadores.

Rabi Shimon ben Lakish disse: o acompanhamento (o prato secundário da refeição) está entre eles. Rabi Meir diz: o acompanhamento é do dono da casa. E os sábios dizem: o acompanhamento é dos trabalhadores. Rabi Abahu em nome de Rabi Shimon ben Lakish: a que se assemelha isso? A quem vende um objeto a seu amigo, e descobre-se que não era seu — que é obrigado a garantir-lhe sua compra. Se dizes segundo Rabi Shimon ben Lakish, está bem. Mas se, segundo Rabi Yochanan, que disse "a essência de sua refeição está entre eles", dizes assim (a mesma comparação) — então é segundo Rabi Meir que dizes, e não segundo os sábios.

Rabi Abahu em nome de Rabi Yosei ben Chanina: o valor superior da refeição está entre eles — quando ele combinou com eles alimentá-los com bolos de mel de chulin, e os alimentou com bolos de mel de teruma. E não comeram eles já (o suficiente, pois a teruma vale mais)? Isso é segundo quem diz que a alma da pessoa se atemoriza com o tevel (alimento ainda não dizimado, cuja condição incerta perturba quem come).

02A divisão da Mishná segundo Rabi Yanai — o volume de azeitona, o valor de perutá, e a opinião de Cahana
Yerushalmi · Terumot 6:2
אָמַר רִבִּי יַנַּאי לִצְדָדִין הִיא מַתְנִיתָא יֵשׁ בּוֹ כְזַיִת וְאֵין בּוֹ שָׁוֶה פְרוּטָה מְשַׁלֵּם לְקֹדֶשׁ. יֵשׁ בּוֹ שָׁוֶה פְרוּטָה וְאֵין בּוֹ כְזַיִת מְשַׁלֵּם לְשֵׁבֶט. יֵשׁ בּוֹ כְזַיִת וְיֵשׁ בּוֹ שָׁוֶה פְרוּטָה. שִׁמְעוֹן בַּר וָוא בְשֵׁם רִבִּי יוֹחָנָן מְשַׁלֵּם לְקֹדֶשׁ. רִבִּי יוֹחָנָן אָמַר מְשַׁלֵּם לְשֵׁבֶט. אָמַר רִבִּי זְעִירָא גְּזֵירַת הַכָּתוּב הִיא וְאִישׁ כִּי יֹאכַל קוֹדֶשׁ בִּשְׁגָגָה לְמָקוֹם שֶׁהַקֶּרֶן מְהַלֶּךְ שָׁם הַחוֹמֶשׁ מְהַלֵּךְ. כַּהֲנָא אָמַר מְשַׁלֵּם שְׁנֵי חוֹמְשִׁין חוֹמֶשׁ לְשֵׁבֶט וְחוֹמֶשׁ לְהֶקְדֵּשׁ.

Disse Rabi Yanai: a Mishná se divide em partes (a disputa vale apenas para o último caso, o de teruma consagrada roubada). Se há nela o volume de uma azeitona, mas não há nela o valor de uma perutá (pequena moeda), paga ao consagrado. Se há nela o valor de uma perutá, mas não há nela o volume de uma azeitona, paga à tribo (aos cohanim). Se há nela o volume de uma azeitona e há nela o valor de uma perutá — Shimon bar Vava em nome de Rabi Yochanan: paga ao consagrado. Rabi Yochanan disse: paga à tribo. Disse Rabi Zeira: é decreto do versículo — "e um homem, quando comer coisa sagrada por engano" (Levítico 22:14) — para onde vai o principal, para lá vai o quinto. Cahana disse: paga dois quintos, um quinto à tribo e um quinto ao consagrado.

03"Não há pagamento em dobro para bens consagrados" — o verso de Êxodo 22:8
Yerushalmi · Terumot 6:2
שֶׁאֵין בּוֹ בְּהֶקְדֵּשׁ תַּשְׁלוּמֵי כֶפֶל. שֶׁנֶּאֱמַר יְשַׁלֵּם שְׁנַיִם לְרֵעֵהוּ וְלֹא לְהֶקְדֵּשׁ.

"Porque não há pagamento em dobro para bens consagrados" — porque está dito: "pagará o dobro a seu próximo" (Êxodo 22:8), e não ao consagrado.

04Por que a Mishná destaca o segundo dízimo e o hekdesh redimido — Rabi Shimon ben Lakish, e a pergunta de Chilfai sobre espigas caídas
Yerushalmi · Terumot 6:2
רִבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן לָקִישׁ אָמַר לָהֶן עַל תַּרְתֵּין אֲחַרִיָיתָא לָמָּה מִפְּנֵי שֶׁיֵּשׁ בָּהֶן זִיקַת תְּרוּמָה וּמַעְשְׂרוֹת. וְלֶקֶט וְשִׁכְחָה אֵין בָּהֶן זִיקַת תְּרוּמָה וּמַעְשְׂרוֹת. אֶלָּא בִּנְשִׁיכַת פֵּיאָה וּבְקָמַת פֵּיאָה אֲנָן קַיָימִן. לֵית הָדָא פָּשְׁטָה שִׁאִילְתֵּיהּ דְּחִילְפַיי דְּחִילְפַיי שְׁאַל לֶקֶט בִּנְשִׁירָה מַהוּ שֶׁיְּקַדֵּשׁ. רִבִּי יוֹחָנָן אָמַר לֵיהּ וְהָא תַנִּינָן לֶקֶט. אִית לָךְ מִימַר פֵּיאָה כְּלֶקֶט. רִבִּי יוֹחָנָן אָמַר לֵיהּ עַל כּוּלְּהוֹן.

Rabi Shimon ben Lakish disse-lhes: por que a Mishná destaca os dois últimos (o segundo dízimo e o hekdesh redimido)? Porque neles há vínculo com a teruma e os dízimos. E as espigas caídas e o esquecimento não têm vínculo com a teruma e os dízimos. Mas quando falamos disso, estamos tratando do corte do canto do campo e do canto do campo ainda em pé.

Isso não resolve a pergunta de Chilfai? Pois Chilfai perguntou: espigas caídas por queda — tornam-se sujeitas à teruma? Disse-lhe Rabi Yochanan: mas não ensinamos "espigas caídas" (na Mishná, sem essa distinção)? Podes dizer que o canto do campo é como as espigas caídas? Disse-lhe Rabi Yochanan: a resposta vale sobre todos eles.

Nota

Esta é a segunda halachá do Perek Vav de Massechet Terumot. A Mishná traz a disputa de Rabi Meir e os sábios sobre quem alimenta seus trabalhadores e hóspedes com teruma; a regra de quem rouba teruma e a come ou não a come; o caso de quem rouba teruma consagrada; e a lista do que não serve como pagamento de teruma.

A guemará traz a discussão sobre a essência da refeição e o acompanhamento, segundo Rabi Yochanan e Rabi Shimon ben Lakish, com a comparação de Rabi Abahu e o ensinamento de Rabi Abahu em nome de Rabi Yosei ben Chanina; a divisão da Mishná segundo Rabi Yanai, a disputa entre Shimon bar Vava em nome de Rabi Yochanan e Rabi Yochanan em seu próprio nome, o decreto do versículo segundo Rabi Zeira, e a opinião de Cahana; o verso de Êxodo 22:8; e fecha com a explicação de Rabi Shimon ben Lakish sobre o segundo dízimo e o hekdesh redimido, e a pergunta de Chilfai sobre espigas caídas.