Talmud Yerushalmi · Massechet Maasrot · Perek Dalet · Halachá 1 (abertura do capítulo)
מַעַשְׂרוֹת

Quem conserva, cozinha ou sala no campo fica obrigado; quem enterra na terra ou mergulha, fica isento

Perek Dalet, Halachá 1, no Talmud Yerushalmi, Massechet Maasrot

Primeira halachá do Perek Dalet de Massechet Maasrot, abrindo o quarto capítulo: a Mishná ensina que quem conserva em salmoura, quem cozinha ou quem sala o produto no campo, fica obrigado nos dízimos. Quem o enterra na terra (para amadurecer), está isento. Quem mergulha o fruto em sal ou vinagre no campo (para comê-lo de imediato, como petisco), está isento. Quem fende azeitonas para que saia delas a resina, está isento. Quem esmaga azeitonas sobre a própria pele está isento; mas se as espremeu e colocou o azeite dentro da sua mão, fica obrigado. Quem prepara molho de vinho engrossado para um prato já servido, está isento; mas para uma panela, fica obrigado, porque a panela é como uma pequena cisterna.

A guemará abre listando o que torna sujeito a tevel: o fogo, a compra, o sal, a teruma, o Shabat e o pátio guardado — com Rabi Yochanan dizendo que a compra e o Shabat não são por lei da Torá, e Rabi Imi em nome de Rabi Shimon ben Lakish apontando o pátio guardado como o mais claro entre todos esses fatores. Pergunta se conservar e cozinhar só produzem tevel quando feitos por completo, trazendo o caso das espigas chamuscadas no fogo e das espigas colhidas para a massa. Traz a divergência entre Rabi Yochanan e Rabi Shimon ben Lakish sobre processar o produto de outrem sem o seu conhecimento, comparando com o caso de quem nivela o monte de grãos do companheiro; a longa discussão sobre o produto consagrado (hekdesh), cozinhado e resgatado, e se o fogo que liberta do tevel é o mesmo fogo que o cria. Segue com a pergunta de Rabi Yirmeya sobre fritar no campo; o ensino em nome de Rabi Chalafta ben Shaul sobre o banquete reclinado com vinho; o alho, o agrião e a mostarda moídos no campo; Rabi Zeirá e Rabi Chiya bar Ashi em nome de Rav sobre o cacho espremido para o copo ou para a tigela de sopa; e fecha voltando à Mishná, com Rabi Lazar explicando que "para a panela" refere-se à panela vazia.

Abre-se Perek Dalet de Massechet Maasrotפֶּרֶק רְבִיעִי

A Mishná · מַתְנִיתִין

הַכּוֹבֵשׁ הַשּׁוֹלֵק הַמּוֹלֵחַ בַּשָּׂדֶה חַיָיב. הַמְכַמֵּר בָּאֲדָמָה פָּטוּר. הַמְטַבֵּל בַּשָּׂדֶה פָּטוּר. הַפּוֹצֵעַ זֵיתִים שֶׁיֵּצֵא מֵהֶן הַשְּׂרָף פָּטוּר. הַטּוֹחֵט זֵיתִים עַל בְּשָׂרוֹ פָטוּר וְאִם סָחַט וְנָתַן לְתוֹךְ יָדוֹ חַיָיב. הַמְקַפֶּה לְתַבְשִׁיל פָּטוּר וְלִקְדֵירָה חַיָיב מִפְּנֵי שֶׁהוּא כְבוֹר קָטָן.

Mishná: Quem conserva em salmoura, quem cozinha, quem sala o produto no campo, fica obrigado. Quem o enterra na terra, está isento. Quem mergulha o fruto em sal, água salgada ou vinagre no campo, está isento.

Quem fende azeitonas para que saia delas a resina, está isento. Quem esmaga azeitonas sobre a própria pele está isento; mas se espremeu e colocou o azeite dentro da sua mão, fica obrigado.

Quem prepara molho de vinho engrossado para um prato, está isento; mas para uma panela, fica obrigado, porque ela é como uma pequena cisterna.

A Halachá · הֲלָכָה א

01O que torna sujeito a tevel: fogo, compra, sal, teruma, Shabat e pátio guardado; Rabi Yochanan sobre compra e Shabat; Rabi Imi em nome de Rabi Shimon ben Lakish
Yerushalmi · Maasrot 4:1
אוֹר טוֹבֵל מִקַּח טוֹבֵל מֶלַח טוֹבֶלֶת תְּרוּמָה טוֹבֶלֶת. שַׁבָּת טוֹבֶלֶת. חֲצַר בֵּית שְׁמִירָה טוֹבֶלֶת. דְּאָמַר רִבִּי יוֹחָנָן מִקַּח בְּשַׁבָּת אֵינָהּ תּוֹרָה. רִבִּי אִמִּי בְשֵׁם רִבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן לָקִישׁ הַמְחוּוָר שֶׁבְּכוּלָּן זוֹ חֲצַר בֵּית שְׁמִירָה.

Halachá: O fogo torna sujeito a tevel; a compra torna sujeito a tevel; o sal torna sujeito a tevel; a teruma torna sujeito a tevel; o Shabat torna sujeito a tevel; o pátio guardado torna sujeito a tevel — pois disse Rabi Yochanan: a compra e o Shabat não são obrigações por lei da Torá. Rabi Imi em nome de Rabi Shimon ben Lakish: o mais claro entre todos estes fatores é o pátio guardado.

02Conservar e cozinhar por completo: as espigas chamuscadas no fogo, e as espigas colhidas para a massa
Yerushalmi · Maasrot 4:1
הַכּוֹבֵשׁ עַד שֶׁיִּכְבּוֹשׁ כָּל צוֹרְכּוֹ הַשּׁוֹלֵק עַד שֶׁיִּשְׁלוֹק כָּל צָרְכּוֹ. נִשְׁמְעִינָהּ מִן הָדָא הַמְהַבְהֵב שִׁיבּוֹלִין בָּאוֹר נִטְבְּלוּ. בְּלֹא כָךְ אֵינָן מְחוּסָּרִין מְלָאכָה עַל יְדֵי הָאוֹר. שַׁנְיָיא הִיא שֶׁהוּא גְמַר מְלַאכְתּוֹ. וְיֵידָא אָמְרָה דָא הַמְקַטֵּף שִׁיבֳּלִין לְעִיסָתוֹ לְאוֹכְלָן מְלִילוֹת נִטְבְּלוּ לַעֲשׂוֹתָן עִיסָּה לֹא נִטְבְּלוּ.

Quem conserva — será que só fica obrigado quando conserva por completo, conforme toda a sua necessidade? Quem cozinha — só quando cozinha por completo, conforme toda a sua necessidade? Ouçamo-lo disto: quem chamusca espigas no fogo, ficam sujeitas a tevel. Sem isso, não lhes faltaria processamento por meio do fogo de qualquer modo, pois o grão cru raramente se come? Há diferença aqui, pois isso é o término do seu processamento (a espiga levemente tostada já está pronta para ser comida como está). E onde se disse isto — que a intenção conta? Quem colhe espigas destinadas à sua massa: se é para comê-las esfregadas (entre os dedos, cruas, como petisco), ficam sujeitas a tevel; para fazer delas massa, não ficam sujeitas a tevel.

03Conservar ou cozinhar sem o conhecimento do dono: a divergência entre Rabi Yochanan e Rabi Shimon ben Lakish sobre o monte nivelado sem consentimento
Yerushalmi · Maasrot 4:1
כָּבַשׁ וְשָׁלַק שֶׁלֹּא מִדַּעַת הַבְּעָלִים תַּפְלוּגְתָא דְּרִבִּי יוֹחָנָן וְרִבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן לָקִישׁ. דְּאִיתְפַּלְּגוּן הַמְמָרֵחַ כְּרִיּוֹ שֶׁל חֲבֵירוֹ שֶׁלֹּא מִדַּעְתּוֹ רִבִּי יוֹחָנָן אָמַר נִטְבַּל וְרִבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן לָקִישׁ אָמַר לֹא נִטְבַּל. אָמַר רִבִּי יוּדָן תַּמָּן אֵיפְשַׁר לוֹ שֶׁלֹּא לְמָרֵחַ בְּרַם הָכָא אֶיפְשַׁר לוֹ שֶׁלֹּא לִכְבּוֹשׁ.

Se conservou ou cozinhou o produto sem o conhecimento do dono — é a divergência entre Rabi Yochanan e Rabi Shimon ben Lakish, pois divergem quanto a: quem nivela o monte de grãos do seu companheiro sem o conhecimento deste — Rabi Yochanan disse: fica sujeito a tevel; e Rabi Shimon ben Lakish disse: não fica sujeito a tevel. Disse Rabi Yudan: ali (no caso do monte de grãos), é possível que ele não o nivele e ainda assim seja usável; mas aqui (no caso da conserva), é possível que ele não a conserve.

04O produto consagrado, cozinhado e resgatado, e levado ao pátio guardado; o fogo que liberta do tevel e o fogo que o cria
Yerushalmi · Maasrot 4:1
שְׁלָקוֹ בִּרְשׁוּת הַהֶקְדֵּשׁ פְּדָאוֹ וְהִכְנִיסוֹ לַחֲצַר בֵּית שְׁמִירָה מַהוּ. עַל דַּעְתֵּיהּ דְּרִבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן לָקִישׁ נִטְבָּל זוֹ תוֹרָה וְזוֹ אֵינָהּ תּוֹרָה. הִכְנִיסוֹ לַחֲצַר בֵּית שְׁמִירָה פְּדָייוֹ וּשְׁלָקוֹ מָהוּ. דִּבְרֵי הַכֹּל נִטְבָּל. וְכִי מַה עָשָׂה מַעֲשֶׂה בִרְשׁוּת הַהֶקְדֵּשׁ. הִקְדִּישׁוֹ וּשְׁלָקוֹ הִכְנִיסוֹ לַחֲצַר בֵּית שְׁמִירָה פְּדָייוֹ וּשְׁלָקוֹ מָהוּ. דִּבְרֵי הַכֹּל נִטְבָּל. פְּדָייוֹ וְצִימְּקוֹ מַהוּ. אִין תֵּימַר הָאוֹר טוֹבֵל הָאוֹר פּוֹטֵר וְאִין תֵּימַר אֵין הָאוֹר טוֹבֵל אֵין הָאוֹר פּוֹטֵר.

Se o cozinhou enquanto era propriedade consagrada (hekdesh, isenta de dízimos), resgatou-o e o levou a um pátio guardado — qual é o seu status? Segundo a opinião de Rabi Shimon ben Lakish, ficou sujeito a tevel; mas há distinção entre os dois atos: isto (o pátio guardado) é por lei da Torá, e aquilo (o cozimento anterior, enquanto consagrado) não é por lei da Torá. Se o levou a um pátio guardado, depois o resgatou e então o cozinhou — qual é o seu status? Todos concordam que ficou sujeito a tevel. E o que ele processou enquanto era propriedade consagrada — nada, pois o cozimento veio depois do resgate? Se o consagrou e o cozinhou, levou-o a um pátio guardado, resgatou-o e cozinhou-o de novo — qual é o seu status? Todos concordam que ficou sujeito a tevel pelo segundo cozimento. Se o resgatou e o pôs a secar ao sol, sem outro processamento — qual é o seu status? Se dizes que o fogo torna sujeito a tevel, o fogo também liberta do tevel; e se dizes que o fogo não torna sujeito a tevel, o fogo também não liberta do tevel.

05Rabi Yirmeya pergunta: se fritou no campo, qual é o seu status?
Yerushalmi · Maasrot 4:1
רִבִּי יִרְמְיָה בָּעֵי טִיגְּנוֹ בַשָּׂדֶה מַהוּ בְּלֹא כָּךְ אֵין הָאוֹר טוֹבֵל. אִילּוּ אֵיפְשַׁר דְּלֹא מִיתַּן גַּבֵּיהּ מְשַׁח.

Rabi Yirmeya perguntou: se o fritou no campo, qual é o seu status? Sem isso, o fogo não torna sujeito a tevel de qualquer modo? E, além disso, seria possível não se pôr azeite nele (o próprio azeite usado para fritar já bastaria para tornar o produto obrigado)?

06Rabi Yossei em nome de Cahana, Rabi Yoná, Rabi Chalafta ben Shaul: o banquete reclinado com vinho no campo
Yerushalmi · Maasrot 4:1
בָּעֵי הֲוָה רִבִּי יוֹסֵי בְשֵׁם כַּהֲנָא אָמַר רִבִּי יוֹנָה תַּנֵּי רִבִּי חֲלַפְתָּא בֶּן שָׁאוּל עָשָׂה הֵיסֵב בַּשָּׂדֶה טוֹבֵל. אִם לֹא הֵיסַב אֵינוֹ טוֹבֵל. אִין הוּא הֵיסֵב שֶׁהוּא טוֹבֵל כָּל הֵיסֵב שֶׁיֵּשׁ בּוֹ יַיִן. קָצַב לְהֵיסֵב וְלֹא הֵיסַב.

Rabi Yossei costumava perguntar em nome de Cahana — disse Rabi Yoná: foi ensinado por Rabi Chalafta ben Shaul: se fez um banquete reclinado no campo, o produto torna-se sujeito a tevel; se não se reclinou, não se torna sujeito a tevel. Qual é o reclinar que torna sujeito a tevel? Todo reclinar em que há vinho. E se se determinou a reclinar, mas não chegou a reclinar-se — qual é o seu status?

07O alho, o agrião e a mostarda moídos no campo; a pergunta sobre o alho não sagrado moído com azeite sujeito a tevel
Yerushalmi · Maasrot 4:1
תַּנֵּי הַשּׁוּם וְהַשִּׁחָלַיִים וְהַחַרְדָּל שֶׁשְּׁחָקוֹ בַשָּׂדֶה נִטְבְּלוּ עַד כְּדוֹן בְשׁוּם שֶׁל טֵבֵל שֶׁשְּׁחָקוֹ בְּשֶׁמֶן שֶׁל חוּלִין. שׁוּם שֶׁל חוּלִין שֶׁשְּׁחָקוֹ בְּשֶׁמֶן שֶׁל טֵבֵל.

Foi ensinado: o alho, o agrião e a mostarda que se moeu no campo ficam sujeitos a tevel. Até agora, tratava-se de alho sujeito a tevel que se moeu com azeite não sagrado (chulin); mas que se diga quanto ao alho não sagrado que se moeu com azeite sujeito a tevel?

08Rabi Zeirá e Rabi Chiya bar Ashi em nome de Rav: o cacho espremido para o copo torna-se sujeito a tevel; para a tigela de sopa, não
Yerushalmi · Maasrot 4:1
רִבִּי זְעִירָא רִבִּי חִיָיא בַּר אַשִּׁי בְּשֵׁם רַב אֶשְׁכּוֹל שֶׁסְּחָטוֹ לַכּוֹס נִטְבָּל. לְתַמְחוּי לֹא נִטְבָּל.

Rabi Zeirá e Rabi Chiya bar Ashi em nome de Rav: um cacho de uvas que se espremeu para um copo (fazendo dele uma bebida formal), torna-se sujeito a tevel; o mesmo espremido para uma tigela de sopa (tamchui, como tempero ocasional), não se torna sujeito a tevel.

09O fogo e o prato frio; Rabi Lazar: "para a panela" refere-se à panela vazia
Yerushalmi · Maasrot 4:1
בְּלֹא כָךְ אֵין הָאוֹר טוֹבֵל. תִּיפְתָּר בְּתַבְשִׁיל צוֹנִין. לִקְדֵירָה חַיָיב. אָמַר רִבִּי לָ‍עְזָר לִקְדֵירָה רֵיקָנִית הִיא. מַתְנִיתִין לֹא אָמְרָה כֵּן אֶלָּא הַמְקַפֶּה לְתַבְשִׁיל פָּטוּר. לִקְדֵירָה חַיָיב. מִפְּנֵי שֶׁהוּא כְבוֹר קָטָן.

Voltando à Mishná — "quem prepara molho de vinho engrossado para um prato está isento": sem isso, o fogo não tornaria sujeito a tevel de qualquer modo (pois o prato já preparado costuma estar quente)? Explica-se que se trata de um prato frio. "Mas para a panela fica obrigado" — disse Rabi Lazar: refere-se a uma panela vazia (sem comida, e por isso não aquecida — do contrário, a Mishná seria supérflua). A Mishná não disse assim que a panela é vazia, mas apenas: "quem prepara molho de vinho engrossado para um prato está isento, mas para a panela fica obrigado, porque ela é como uma pequena cisterna" (que geralmente não está vazia).

Nota

Esta é a primeira halachá do Perek Dalet de Massechet Maasrot, abrindo o quarto capítulo: a Mishná ensina que quem conserva em salmoura, quem cozinha ou quem sala o produto no campo, fica obrigado nos dízimos; quem o enterra na terra está isento; quem mergulha o fruto no campo está isento; quem fende azeitonas para tirar a resina está isento; quem esmaga azeitonas sobre a própria pele está isento, mas se as espremeu na mão fica obrigado; e quem prepara molho de vinho engrossado para um prato está isento, mas para a panela fica obrigado, por ser como uma pequena cisterna.

A guemará discute o que torna sujeito a tevel — o fogo, a compra, o sal, a teruma, o Shabat e o pátio guardado —, com Rabi Yochanan sobre compra e Shabat, e Rabi Imi em nome de Rabi Shimon ben Lakish; a questão sobre conservar e cozinhar por completo, com as espigas chamuscadas no fogo; a divergência entre Rabi Yochanan e Rabi Shimon ben Lakish sobre processar sem o conhecimento do dono; e a longa discussão sobre o produto consagrado, cozinhado e resgatado, e o fogo que liberta ou cria tevel.

Segue com a pergunta de Rabi Yirmeya sobre fritar no campo; o banquete reclinado com vinho, em nome de Rabi Chalafta ben Shaul; o alho, o agrião e a mostarda moídos no campo; Rabi Zeirá e Rabi Chiya bar Ashi em nome de Rav sobre o cacho espremido para o copo ou para a tigela de sopa; e fecha voltando à Mishná, com Rabi Lazar explicando que "para a panela" refere-se à panela vazia.

Com esta halachá, abre-se o Perek Dalet de Massechet Maasrot, que terá ao todo quatro halachot.