Seder Kodashim · Massechet Zevachim · Perek Yud-Guimel · Mishná 7 de 8

A ave pinçada dentro ou abatida fora — os caminhos cruzados de aptidão e isenção

הַמּוֹלֵק אֶת הָעוֹף
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

A sétima mishná retorna às oferendas de aves e trata da relação cruzada entre o modo válido de sua preparação — a pinça dentro do átrio, o abate com faca fora — e a responsabilidade por oferecê-las para cima fora, fechando com a posição de Rabi Shimon, que praticamente inverte a regra, com uma única exceção expressa.

Aquele que pincha a ave dentro, e a ofereceu para cima fora, é responsável. Pinchou-a fora e a ofereceu para cima fora, é isento.

Aquele que pincha a ave dentro, e a ofereceu para cima fora, é responsável. Pinchou-a fora e a ofereceu para cima fora, é isento.A pinça na nuca — o modo próprio de abater aves oferecidas como oferenda de queima total ou pelo pecado — só é válida quando realizada dentro do átrio; por isso, se a ave foi pinçada dentro e depois levada e oferecida para cima fora, houve um momento de aptidão, e há responsabilidade. Mas se a própria pinça já foi feita fora, a ave se torna carne morta desde esse instante, e sua posterior oferenda para cima fora recai sobre algo já sem qualquer aptidão — por isso é isento.

הַמּוֹלֵק אֶת הָעוֹף בִּפְנִים וְהֶעֱלָה בַחוּץ, חַיָּב. מָלַק בַּחוּץ וְהֶעֱלָה בַחוּץ, פָּטוּר.
Aquele que abate a ave com faca dentro, e a ofereceu para cima fora, é isento. Abateu-a fora e a ofereceu para cima fora, é responsável.

Aquele que abate a ave com faca dentro, e a ofereceu para cima fora, é isento. Abateu-a fora e a ofereceu para cima fora, é responsável.O caso inverso ocorre com o abate por faca: para uma ave sagrada, esse modo só é válido fora do âmbito da pinça, isto é, o abate por faca dentro do átrio desqualifica a ave, tornando-a inapta desde então — por isso quem a oferece para cima fora, depois de abatida por faca dentro, é isento. Mas se o abate por faca ocorreu fora — modo próprio nesse caso —, há responsabilidade tanto pelo abate quanto pela subsequente oferenda para cima.

הַשּׁוֹחֵט אֶת הָעוֹף בִּפְנִים וְהֶעֱלָה בַחוּץ, פָּטוּר. שָׁחַט בַּחוּץ וְהֶעֱלָה בַחוּץ, חַיָּב.
Conclui-se: o modo de sua aptidão dentro é sua isenção fora; o modo de sua aptidão fora é sua isenção dentro.

Conclui-se: o modo de sua aptidão dentro é sua isenção fora; o modo de sua aptidão fora é sua isenção dentro.A mishná resume o padrão que emerge dos quatro casos anteriores: sempre que o modo válido de preparar a ave é realizado dentro (a pinça), o mesmo modo realizado fora produz isenção quanto à oferenda para cima; e sempre que o modo válido é realizado fora (o abate por faca), esse mesmo modo realizado dentro produz isenção.

נִמְצָא, דֶּרֶךְ הֶכְשֵׁרוֹ מִבִּפְנִים, פְּטוּרוֹ בַחוּץ. דֶּרֶךְ הֶכְשֵׁרוֹ בַחוּץ, פְּטוּרוֹ בִפְנִים.
Rabi Shimon diz: tudo por que se é responsável fora, também se é responsável por seu equivalente dentro, quando se ofereceu para cima fora — exceto por aquele que abate dentro e oferece para cima fora.

Rabi Shimon diz: tudo por que se é responsável fora, também se é responsável por seu equivalente dentro, quando se ofereceu para cima fora — exceto por aquele que abate dentro e oferece para cima fora.Rabi Shimon propõe um princípio mais amplo, aplicado (segundo a Guemará) especialmente ao caso do abate noturno: assim como quem abate fora à noite e depois oferece para cima fora é responsável, também quem realiza o equivalente desse ato dentro à noite e depois oferece para cima fora deveria ser responsável — generalizando a simetria entre dentro e fora. A única exceção que ele mantém é justamente o caso já estabelecido na primeira mishná do capítulo: quem abate a ave com faca dentro e a oferece para cima fora permanece isento, pois o abate por faca dentro desqualifica definitivamente a ave.

רַבִּי שִׁמְעוֹן אוֹמֵר, כֹּל שֶׁחַיָּבִין עָלָיו בַחוּץ, חַיָּבִין עַל כַּיּוֹצֵא בוֹ בִפְנִים, שֶׁהֶעֱלָהוּ בַחוּץ, חוּץ מִן הַשּׁוֹחֵט בִּפְנִים וּמַעֲלֶה בַחוּץ:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Zevachim 13:7
המולק את העוף בפנים והעלה בחוץ חייב מלקות כו': כבר ידעת ממה שהקדמנו שמליקה בפנים ושחיטה בחוץ ואם נתחלף הענין הרי זה פסול והוא נבלה ולפי העיקר הזה יתבאר המאמר הזה כלו מחלוקת ר"ש וחכמים אינו אלא בשוחט בלילה שחכמים אומרים אם שחט קדשים בפנים בלילה והעלה בחוץ פטור שאין במקדש שחיטה בלילה ויהיה הזבח פסול כמו שבארנו בתחילת דברינו ולפיכך אינו חייב על ההעלאה ההיא שום דבר אבל אם שחט בלילה בחוץ והעלה בחוץ חייב מפני ששחיטה בחוץ בלילה כשירה היא ולפיכך חייב על השחיטה בחוץ ועל ההעלאה בחוץ וחולק ר"ש על זה ואומר כשם ששוחט בחוץ בלילה והעלה חייב כך אם שחט בפנים בלילה והעלה בחוץ חייב על ההעלאה והוא ענין מה שאמר כל שחייבין עליו בחוץ חייבין על כיוצא בו בפנים שהעלהו בחוץ חוץ מהשוחט עוף בפנים והעלהו בחוץ שהוא פטור אף על פי שאם שחט והעלה בחוץ חייב כמו שזכרנו ואין הלכה כר' שמעון:

Rambam explica, com base no que já foi dito, que a pinça é o modo válido dentro e o abate por faca é o modo válido fora; se essa relação se inverter, a oferenda é desqualificada e torna-se carne morta. Com base nesse fundamento, esclarece-se toda esta passagem: a controvérsia entre Rabi Shimon e os Sábios existe apenas quanto a quem abate à noite. Os Sábios dizem: se abateu oferendas sagradas dentro à noite e as ofereceu para cima fora, é isento, pois não há abate no Templo à noite, e a oferenda fica desqualificada; por isso não é responsável, coisa alguma, por essa oferenda para cima. Mas se abateu à noite fora e ofereceu para cima fora, é responsável, porque o abate fora à noite é válido, sendo responsável pelo abate fora e pela oferenda para cima fora. Rabi Shimon discorda e diz: assim como quem abate fora à noite e oferece para cima é responsável, também, se abateu dentro à noite e ofereceu para cima fora, é responsável pela oferenda para cima — sendo esse o sentido de "tudo por que se é responsável fora, também se é responsável por seu equivalente dentro, quando se ofereceu para cima fora, exceto por aquele que abate a ave dentro e a oferece para cima fora", que é isento, ainda que, se abatesse e oferecesse para cima fora, fosse responsável. E a lei não segue Rabi Shimon.

Bartenura · Zevachim 13:7
מָלַק בַּחוּץ. נְבֵלָה הִיא, שֶׁאֵין מְלִיקָה אֶלָּא בִּפְנִים, לְכָךְ פָּטוּר עַל הַעֲלָאָתוֹ בַחוּץ. וְאִם תֹּאמַר וַהֲלֹא כָּל הַנַּעֲלִים בַּחוּץ נִפְסְלוּ בִּיצִיאָתָן, וְכֵן הַשּׁוֹחֵט בַּחוּץ פָּסוּל הוּא וְחַיָּבִין עַל הַעֲלָאָתוֹ, הָתָם רַחֲמָנָא רַבְּיֵהּ, אֲבָל לְעִנְיַן שְׁאָר פְּסוּלִים מִתְקַבְּלִים בִּפְנִים בָּעִינַן: שָׁחַט בַּחוּץ וְהֶעֱלָה בַחוּץ חַיָּב. אַף עַל הַעֲלָאָה. דְּכָל שֶׁמִּתְחַיֵּב עַל שְׁחִיטָתוֹ בַּחוּץ אִם חָזַר וְהֶעֱלָן הוּא אוֹ אַחֵר, חַיָּב: נִמְצָא דֶרֶךְ הֶכְשֵׁרוֹ בִּפְנִים. בַּגְּמָרָא קָאָמַר, תָּנֵי דֶּרֶךְ חִיּוּבוֹ בִּפְנִים פְּטוּרוֹ בַּחוּץ, וְדֶרֶךְ חִיּוּבוֹ בַּחוּץ פְּטוּרוֹ בִּפְנִים... רַבִּי שִׁמְעוֹן אוֹמֵר כוּ'. בְּמִלְּתֵיהּ דְּתַנָּא קַמָּא חַסּוֹרֵי מִחַסְּרָא וְהָכִי קָתָנֵי, וְכֵן הַשּׁוֹחֵט בְּהֵמָה בַּלַּיְלָה בִּפְנִים וְהֶעֱלָה בַחוּץ פָּטוּר, דְּאֵינָהּ מִתְקַבֶּלֶת בִּפְנִים, דִּכְתִיב (ויקרא יט) בְּיוֹם זִבְחֲכֶם, וְלֹא בַלַּיְלָה... וְאֵין הֲלָכָה כְּרַבִּי שִׁמְעוֹן:

Bartenura explica que quem pinchou fora produz carne morta, pois não há pinça senão dentro; por isso é isento pela oferenda para cima dela fora. E, quanto à objeção de que todos os que sobem fora se desqualificam ao saírem, e o mesmo vale para quem abate fora — sendo ainda assim responsáveis pela oferenda para cima —, esclarece que ali o Misericordioso os incluiu expressamente, mas quanto às demais desqualificações, exige-se que sejam recebidas dentro. Sobre "abateu fora e ofereceu para cima fora, é responsável", também pela oferenda para cima, explica que todo aquele que se torna responsável por seu abate fora, se voltar e a oferecer para cima, seja ele mesmo, seja outro, é responsável. Sobre "conclui-se, o modo de sua aptidão dentro", nota que a Guemará ensina, corrigindo a formulação: o modo de sua obrigação dentro, sua isenção fora, e o modo de sua obrigação fora, sua isenção dentro. Sobre a posição de Rabi Shimon, esclarece que faltam palavras na formulação do primeiro tanna, e que o texto deveria dizer também: da mesma forma, aquele que abate um animal à noite dentro e o oferece para cima fora é isento, pois não é recebido dentro, como está escrito "no dia de vosso sacrifício", e não à noite. E a lei não segue Rabi Shimon.

Perush — os Mefarshim · פֵּרוּשׁ הַמְּפָרְשִׁים

Rashi רש״י
Zevachim 111a e 111b, sobre a Guemará desta mishná
מַתְנִי' מָלַק בַּחוּץ — נְבֵלָה הִיא, שֶׁאֵין מְלִיקָה אֶלָּא בִּפְנִים, לְפִיכָךְ פָּטוּר עַל הַעֲלָאָתוֹ, וְעַל מְלִיקָתוֹ נַמִי פָּטוּר, כִּדְאָמְרַן בְּרֵישׁ פִּרְקִין (זבחים דף קז.) הַשּׁוֹחֵט וְלֹא הַמּוֹלֵק: הַשּׁוֹחֵט אֶת הָעוֹף בִּפְנִים — פָּסוּל וְשׁוּב אֵינוֹ רָאוּי בִּפְנִים, לְפִיכָךְ פָּטוּר עַל הַעֲלָאָתוֹ בַחוּץ, וְאִם תֹּאמַר וַהֲלֹא כָּל הָעוֹלִין בַּחוּץ נִפְסָלִין בִּיצִיאָתָן וְכָל הַשּׁוֹחֵט בַּחוּץ פָּסוּל הוּא וְחַיָּבִין עַל הַעֲלָאָתוֹ, הָתָם רַחֲמָנָא רַבְּיֵהּ, אֲבָל לְעִנְיַן שְׁאָר פְּסוּלִים מִתְקַבֵּל בִּפְנִים בָּעֵינַן: שָׁחַט בַּחוּץ וְהֶעֱלָה בַחוּץ חַיָּב — אַף עַל הַעֲלָאָה, שְׁחִיטָה בַחוּץ בְּעוֹף רַבְּיֵהּ רַחֲמָנָא (ויקרא יז) מֵאוֹ אֲשֶׁר יִשְׁחָט, וְאַהַעֲלָאָתוֹ נַמִי אָמְרִינַן לְקַמָּן (זבחים דף קיט:) וְאֲלֵיהֶם תֹּאמַר לְעָרֵב פָּרָשִׁיּוֹת, דְּכָל שֶׁמִּתְחַיֵּב עַל שְׁחִיטָתוֹ בַּחוּץ אִם חָזַר וְהֶעֱלָן הוּא אוֹ אַחֵר, חַיָּב: נִמְצָא דֶּרֶךְ הֶכְשֵׁרוֹ כוּ' — בַּגְּמָרָא פָּרִיךְ אַסֵּיפָא דֶּרֶךְ הֶכְשֵׁרוֹ בַחוּץ, דְּעוֹף קָדָשִׁים אֵין לוֹ הֶכְשֵׁר בַּחוּץ בִּשְׁחִיטָה, וְהָכִי אִיבָּעֵי לְמִיתְנֵי דֶּרֶךְ חִיּוּבוֹ בַחוּץ פְּטוּרוֹ בִּפְנִים, דֶּרֶךְ חִיּוּבוֹ בִּפְנִים פְּטוּרוֹ בַחוּץ:

Rashi esclarece que "pinchou fora" produz carne morta, pois não há pinça senão dentro; por isso é isento tanto pela sua oferenda para cima quanto pela própria pinça fora, como já se disse no início do capítulo: "aquele que abate", e não aquele que pincha. Explica também a objeção — todos os que sobem fora se desqualificam ao saírem, e o mesmo vale para quem abate fora, sendo ainda assim responsáveis pela oferenda para cima — respondendo que ali o Misericordioso os incluiu expressamente, mas quanto às demais desqualificações exige-se que sejam recebidas dentro. Sobre "abateu fora e ofereceu para cima fora, é responsável", também pela oferenda para cima, esclarece que o abate de aves fora foi expressamente incluído pelo Misericordioso a partir de "ou que abater" (Levítico 17), e que o mesmo se aplica à sua oferenda para cima, de modo que todo aquele que se torna responsável por seu abate fora, se voltar e a oferecer para cima, seja ele mesmo, seja outro, é responsável. Sobre "conclui-se, o modo de sua aptidão", nota que a Guemará questiona a formulação da última cláusula, pois a ave sagrada não tem aptidão fora por meio do abate; o correto seria ensinar: o modo de sua obrigação fora, sua isenção dentro; o modo de sua obrigação dentro, sua isenção fora.