Seder Moed · Massechet Pessachim · Perek Hei · Mishná 10 de 10 (última do perek)

A queima das partes e a saída das turmas

קְרָעוֹ וְהוֹצִיא אֵמוּרָיו
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Conclui a descrição do procedimento no átrio: depois de esfolado, o korban Pessach é aberto, suas gorduras separadas e queimadas no altar, enquanto as turmas já concluídas se retiram para aguardar em locais designados.

Abriu-o e retirou suas partes designadas ao altar; colocou-as numa bandeja e as queimou sobre o altar. Saiu a primeira turma e se sentou no Monte do Templo; a segunda, no Chel; e a terceira permaneceu em seu lugar.Depois de esfolado, o korban Pessach era aberto para que suas gorduras internas — as mesmas partes queimadas em qualquer sacrifício, como a cauda gorda, a gordura que cobre as vísceras e os rins — fossem retiradas, colocadas numa bandeja especial e levadas ao altar para serem queimadas por completo, do mesmo modo que nos demais sacrifícios. Enquanto isso, os membros de cada turma que já haviam concluído o abate se retiravam para áreas específicas do complexo do Templo: a primeira turma descia ao Monte do Templo, área mais externa; a segunda permanecia no Chel, uma faixa intermediária mais próxima do átrio; e a terceira, sendo a última, simplesmente permanecia onde estava.

קְרָעוֹ וְהוֹצִיא אֵמוּרָיו, נְתָנוֹ בְמָגִיס וְהִקְטִירָן עַל גַּבֵּי הַמִּזְבֵּחַ. יָצְתָה כַת רִאשׁוֹנָה וְיָשְׁבָה לָהּ בְּהַר הַבַּיִת, שְׁנִיָּה בַּחֵיל, וְהַשְּׁלִישִׁית בִּמְקוֹמָהּ עוֹמֶדֶת:
Encerra o perek com o momento em que todos, tendo já completado o abate de seus korbanot Pessach, aguardam o anoitecer para sair do Templo e assá-los em suas casas.

Escureceu, saíram e assaram seus korbanot Pessach.Somente ao cair da noite, quando o catorze de Nissan já havia dado lugar ao início do quinze — o próprio dia da festa — é que o povo finalmente deixava os arredores do Templo, cada família levando consigo seu korban Pessach já abatido, para assá-lo em casa e prepará-lo para a refeição do Seder, cumprindo assim a etapa final do preceito descrito ao longo de todo este perek.

חֲשֵׁכָה, יָצְאוּ וְצָלוּ אֶת פִּסְחֵיהֶן:

Fonte na Torá · מָקוֹר בַּתּוֹרָה

Shemot 12:8-9
וְאָכְלוּ אֶת הַבָּשָׂר בַּלַּיְלָה הַזֶּה, צְלִי אֵשׁ וּמַצּוֹת עַל מְרֹרִים יֹאכְלֻהוּ. אַל תֹּאכְלוּ מִמֶּנּוּ נָא וּבָשֵׁל מְבֻשָּׁל בַּמָּיִם, כִּי אִם צְלִי אֵשׁ, רֹאשׁוֹ עַל כְּרָעָיו וְעַל קִרְבּוֹ.
E comerão a carne nesta noite, assada no fogo, e pães ázimos com ervas amargas o comerão. Não comam dela crua nem cozida em água, mas sim assada no fogo, sua cabeça com suas patas e com suas entranhas.

A Torá exige explicitamente que o korban Pessach seja assado — e não cozido de nenhuma outra forma — e que seja comido "nesta noite", isto é, na noite de quinze de Nissan que já se inicia a festa propriamente dita. Por isso o assado do korban Pessach só podia começar depois de escurecer: antes disso, ainda estava em vigor o catorze de Nissan, e a carne precisava permanecer crua até o início legítimo da noite em que seria consumida, unindo assim o final do procedimento no Templo ao início da noite do Seder em cada lar.

Halachot · הֲלָכוֹת

O Rambam, no Perush HaMishná, identifica os termos técnicos "emurim" e "bandeja", e explica por que o assado só era feito depois de escurecer, especialmente quando o catorze caía em Shabat.

Rambam · Perush HaMishná, Pessachim 5:10
אֵמוּרִין נִקְרָאִין הַנְּתָחִים הַנִּשְׂרָפִים מִן הַקָּרְבָּן עַל גַּבֵּי הַמִּזְבֵּחַ, וְהֵם מִקָּרְבַּן פֶּסַח הָאַלְיָה הַדְּבֵקָה בָּעֶצֶם הָעֶצֶה וְהַחֵלֶב הַמְכַסֶּה אֶת הַקֶּרֶב וְהַכְּלָיוֹת וְחֶלְבֵּיהֶן וְיוֹתֶרֶת הַכָּבֵד עִמָּהֶם. וְאָמְרוּ חֲשֵׁכָה יָצְאוּ וְצָלוּ אֶת פִּסְחֵיהֶן, כָּךְ הָיוּ עוֹשִׂין כְּשֶׁהָיָה יוֹם י''ד יוֹם שַׁבָּת, שֶׁלֹּא הָיוּ יְכוֹלִים לְהוֹלִיכוֹ וְלֹא לִצְלוֹתוֹ אֶלָּא לְמוֹצָאֵי שַׁבָּת.

"Emurim" são chamadas as partes queimadas do sacrifício sobre o altar, e elas são, do korban Pessach: a cauda gorda ligada ao osso do cóccix, a gordura que cobre as vísceras, os rins e suas gorduras, e o lóbulo do fígado junto com eles. E disseram "escureceu, saíram e assaram seus korbanot Pessach" — assim faziam quando o catorze caía em Shabat, pois não podiam transportá-lo nem assá-lo senão na saída do Shabat.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Bartenura localiza precisamente o Har HaBait e o Chel dentro do complexo do Templo; Rashi, na Guemará, confirma que a saída ao escurecer se refere ao caso de o catorze cair em Shabat, quando o Pessach não podia ser transportado nem assado antes.

Rambam · פֵּרוּשׁ הַמִּשְׁנָה
Comentário à Mishná, Pessachim 5:10
קְרָעוֹ וְהוֹצִיא אֵמוּרָיו נְתָנָן בְמָגִיס כוּ': אֵמוּרִין נִקְרָאִין הַנְּתָחִים הַנִּשְׂרָפִים מִן הַקָּרְבָּן עַל גַּבֵּי הַמִּזְבֵּחַ. וּמָגִיס כְּלִי שֶׁהָיוּ נוֹשְׂאִים בּוֹ הַחֲלָבִים וְכָל הָאֵמוּרִים לַמִּזְבֵּחַ. וְאָמְרוּ חֲשֵׁכָה יָצְאוּ וְצָלוּ אֶת פִּסְחֵיהֶן, כָּךְ הָיוּ עוֹשִׂין כְּשֶׁהָיָה יוֹם י''ד יוֹם שַׁבָּת שֶׁלֹּא הָיוּ יְכוֹלִים לְהוֹלִיכוֹ וְלֹא לִצְלוֹתוֹ אֶלָּא לְמוֹצָאֵי שַׁבָּת. אֲבָל בִּשְׁאָר הַיָּמִים, כְּשֶׁהָיָה נִגְמָר הַקְרָבָה, הָיוּ יוֹצְאִים וּמוֹלִיכִים אוֹתוֹ לִצְלוֹתוֹ:

"Abriu-o e retirou suas partes designadas ao altar, colocou-as numa bandeja, etc.": "emurim" são chamadas as partes queimadas do sacrifício sobre o altar. E "bandeja" é o vaso em que carregavam as gorduras e todas as partes designadas ao altar.

E disseram "escureceu, saíram e assaram seus korbanot Pessach" — assim faziam quando o catorze caía em Shabat, pois não podiam transportá-lo nem assá-lo senão na saída do Shabat. Mas nos demais dias, quando a oferenda estava concluída, saíam e o levavam para assá-lo.

Bartenura · בַּרְטְנוּרָא
Comentário à Mishná, Pessachim 5:10
אֵמוּרָיו. הַחֲלָבִים הַקְּרֵבִים עַל גַּבֵּי הַמִּזְבֵּחַ: בְּמָגִיס. בִּקְעָרָה. תַּרְגּוּם קַעֲרוֹתָיו מָגִיסוֹהִי: יָשְׁבָה לָהּ בְּהַר הַבַּיִת. בְּשַׁבָּת קָאָמַר, שֶׁאֵין יְכוֹלִין לְהוֹלִיךְ פִּסְחֵיהֶן: בַּחֵיל. בֵּין הַסּוֹרֵג לְחוֹמַת הָעֲזָרָה שֶׁל נָשִׁים בִּתְחִלַּת עֲלִיַּת הַבַּיִת: חֲשֵׁכָה יָצְאוּ וְצָלוּ אֶת פִּסְחֵיהֶן. שֶׁאֵין צְלִיַּת הַפֶּסַח דּוֹחָה אֶת הַשַּׁבָּת:

"Suas partes designadas ao altar" — as gorduras oferecidas sobre o altar. "Numa bandeja" — numa travessa; em aramaico, "kaarotav" se traduz "magisohi".

"Sentou-se no Monte do Templo" — refere-se a Shabat, quando não podiam levar seus korbanot Pessach para casa. "No Chel" — entre a grade e o muro do átrio das mulheres, no início da subida ao Templo.

"Escureceu, saíram e assaram seus korbanot Pessach" — pois o assado do korban Pessach não afasta o Shabat.

Rashi · רַשִׁ״י
Comentário à Guemará, Pessachim 64b
וְיָשְׁבָה לָהּ בְּהַר הַבַּיִת — בְּשַׁבָּת קָאָמַר, שֶׁלֹּא הָיוּ יְכוֹלִין לְהוֹלִיךְ פִּסְחֵיהֶן לְבָתֵּיהֶן: בַּחֵיל — לִפְנֵי הַסּוֹרֵג הוּא, בֵּין הַסּוֹרֵג לְחוֹמַת עֶזְרַת נָשִׁים, בִּתְחִלַּת עֲלִיַּת הָהָר: וְהָקְטִירוּ — מַשְׁמַע לְבַדָּן, שֶׁלֹּא יְעָרֵב חֲלָבִים שֶׁל קָרְבָּן זֶה בַּחֲלָבִים שֶׁל קָרְבָּן אַחֵר: שֶׁיְּהֵא כֻּלּוֹ כְּאֶחָד — כָּל הָאֵמוּרִין שֶׁל קָרְבָּן:

"E sentou-se no Monte do Templo" — refere-se a Shabat, quando não podiam levar seus korbanot Pessach para suas casas. "No Chel" — está diante da grade, entre a grade e o muro do átrio das mulheres, no início da subida ao monte.

"E queimarão" — indica que separadamente, para que não se misturassem as gorduras deste sacrifício com as gorduras de outro sacrifício. "Que seja tudo como um só" — todas as partes designadas ao altar de um mesmo sacrifício.