Seder Zeraim · Massechet Peá · Perek Alef · Mishná 1

"Estas são as coisas que não têm medida fixa"

אֵלּוּ דְבָרִים שֶׁאֵין לָהֶם שִׁעוּר
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

As coisas sem medida fixa

1 Estas são as coisas que não têm medida fixa: a peá, os bicurim, [a oferenda de] reayon, os atos de bondade, e o estudo da Torá.

אֵלּוּ דְבָרִים שֶׁאֵין לָהֶם שִׁעוּר. הַפֵּאָה, וְהַבִּכּוּרִים, וְהָרֵאָיוֹן, וּגְמִילוּת חֲסָדִים, וְתַלְמוּד תּוֹרָה.
As coisas cujo fruto se desfruta neste mundo

2 Estas são as coisas cujo fruto a pessoa desfruta neste mundo, enquanto o capital permanece para ela no Mundo Vindouro: honrar pai e mãe, os atos de bondade, e trazer paz entre um homem e o seu próximo; e o estudo da Torá é equivalente a todos eles.

אֵלּוּ דְבָרִים שֶׁאָדָם אוֹכֵל פֵּרוֹתֵיהֶן בָּעוֹלָם הַזֶּה וְהַקֶּרֶן קַיֶּמֶת לוֹ לָעוֹלָם הַבָּא. כִּבּוּד אָב וָאֵם, וּגְמִילוּת חֲסָדִים, וַהֲבָאַת שָׁלוֹם בֵּין אָדָם לַחֲבֵרוֹ, וְתַלְמוּד תּוֹרָה כְּנֶגֶד כֻּלָּם:

Fontes da Torá · מְקוֹרוֹת בַּתּוֹרָה

A abertura de todo o tratado depende de um traço textual: o versículo que institui a peá não fixa nenhuma quantidade — ao contrário, por exemplo, dos versículos que fixam a medida dos dízimos.

Vayikrá (Levítico) 19:9–10
וּבְקֻצְרְכֶם אֶת קְצִיר אַרְצְכֶם לֹא תְכַלֶּה פְּאַת שָׂדְךָ לִקְצֹר, וְלֶקֶט קְצִירְךָ לֹא תְלַקֵּט. וְכַרְמְךָ לֹא תְעוֹלֵל וּפֶרֶט כַּרְמְךָ לֹא תְלַקֵּט, לֶעָנִי וְלַגֵּר תַּעֲזֹב אֹתָם, אֲנִי ה׳ אֱלֹהֵיכֶם.
"E quando colherdes a colheita da vossa terra, não acabarás de colher o canto do teu campo, nem colherás as espigas caídas da tua colheita. E a tua vinha não vindimarás toda, nem colherás os bagos caídos da tua vinha; para o pobre e para o estrangeiro os deixarás. Eu sou o Eterno, vosso D'us."
Vayikrá (Levítico) 23:22
וּבְקֻצְרְכֶם אֶת קְצִיר אַרְצְכֶם לֹא תְכַלֶּה פְּאַת שָׂדְךָ בְּקֻצְרֶךָ, וְלֶקֶט קְצִירְךָ לֹא תְלַקֵּט, לֶעָנִי וְלַגֵּר תַּעֲזֹב אֹתָם, אֲנִי ה׳ אֱלֹהֵיכֶם.
"E quando colherdes a colheita da vossa terra, não acabarás de colher o canto do teu campo quando o colheres, nem colherás as espigas caídas da tua colheita; para o pobre e para o estrangeiro os deixarás. Eu sou o Eterno, vosso D'us."

Por que esta Mishná gira em torno destes versículos. A Torá ordena, duas vezes, que se deixe a peá — o canto do campo — para os pobres, mas em nenhum dos dois lugares especifica quanto se deve deixar. Compare-se isso com outras doações agrícolas, como o dízimo, cuja fração (um décimo) a Torá determina com precisão. Essa ausência de medida é exatamente o que a Mishná declara em sua primeira frase, colocando a peá ao lado de outras quatro obrigações igualmente "sem medida": os bicurim (primícias, cujo mínimo a Torá não fixa — Shemot 23:19; Devarim 26:2), a oferenda de reayon trazida ao comparecer no Templo nas três festas de peregrinação (Devarim 16:16-17), os atos de bondade, e o estudo da Torá. A ordem da lista não é arbitrária: o Tanná abre o tratado — e, por extensão, toda a Mishná sobre leis agrícolas — com este princípio geral antes de descer aos detalhes da peá especificamente.

Halachot · הֲלָכוֹת

Como esta Mishná foi codificada em lei prática pelos grandes códigos halákicos.

Rambam · Mishné Torá, Hilchot Matnot Aniyim 1:1
הַקּוֹצֵר אֶת שָׂדֵהוּ לֹא יִקְצֹר אֶת כָּל הַשָּׂדֶה כֻּלָּהּ, אֶלָּא יַנִּיחַ מְעַט קָמָה לָעֲנִיִּים בְּסוֹף הַשָּׂדֶה, שֶׁנֶּאֱמַר "לֹא תְכַלֶּה פְּאַת שָׂדְךָ בְּקֻצְרֶךָ". אֶחָד הַקּוֹצֵר וְאֶחָד הַתּוֹלֵשׁ. וְזֶה שֶׁמַּנִּיחַ הוּא הַנִּקְרָא פֵּאָה.
Aquele que colhe o seu campo não deve colher o campo inteiro; antes, deixará um pouco da plantação em pé para os pobres, no fim do campo, como está dito: "não acabarás de colher o canto do teu campo quando o colheres." Tanto faz se colhe com a foice ou arranca com a mão. E isto que se deixa é o que se chama peá.
Rambam · Mishné Torá, Hilchot Matnot Aniyim 1:15
כַּמָּה הוּא שִׁעוּר הַפֵּאָה? מִן הַתּוֹרָה אֵין לָהּ שִׁעוּר, אֲפִלּוּ הִנִּיחַ שִׁבּלֶת אַחַת יָצָא יְדֵי חוֹבָתוֹ. אֲבָל מִדִּבְרֵיהֶם אֵין פָּחוֹת מֵאֶחָד מִשִּׁשִּׁים, בֵּין בָּאָרֶץ בֵּין בְּחוּצָה לָאָרֶץ.
Qual é a medida da peá? Da Torá, ela não tem medida — mesmo que se deixe uma única espiga, cumpriu-se a obrigação. Mas, pelas palavras dos Sábios, não se deixa menos de um sessenta avos, tanto na Terra de Israel quanto fora dela.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

O que os grandes comentadores dizem sobre esta Mishná.

Rambam · פֵּרוּשׁ הַמִּשְׁנָה
Comentário à Mishná, Peá 1:1
ענין המסכת הזאת להתבונן במצות פאת שדהו ומה שנכלל בה כמו שיתבאר לקמן. ומה שאמר אין להם שיעור אמנם הוא מה"ת, אבל מדרבנן יש לה שיעור, והשיעור שנתנו לו לא יהיה פחות מחלק מששים כמו שיתבאר אח"כ. והראיון הוא דברי הכתוב "יראה כל זכורך" ואמ' "ולא יראה את פני ה' ריקם", ואיננו קוצב כמה שיעור הקרבנות אשר יקריב בעלותו. וגמילות חסדים הוא שם נופל על שני ענינים מן המצות: האחד שיעזור האדם לישראל בממונו, כגון צדקה ופדיון שבוים; והשני שיעזור אותם בגופו, כגון ניחום אבלים וללות את המתים ולבוא לחופת חתנים ודומה לזה. ומה שאמר בכאן גמ"ח אין לה שיעור, רוצה לומר לעזור האדם בגופו; אך שיעזור אותו בממונו יש לו שיעור, והוא חמישית ממונו.

O propósito deste tratado é examinar o preceito da peá do campo e tudo o que nele se inclui, como se explicará adiante. E o que disse [a Mishná], "que não têm medida", refere-se à Torá; mas pelas palavras dos Sábios, elas têm medida, e a medida que lhes deram não será menor que um sessenta avos, como se explicará depois.

E "o reayon" são as palavras do versículo: "aparecerá todo o teu varão" (Devarim 16:16), e disse ainda: "e não aparecerão perante o Eterno de mãos vazias" — e não fixa qual a medida dos sacrifícios que trará ao comparecer.

E "atos de bondade" é um nome que recai sobre dois tipos de preceito: um, que a pessoa ajude a Israel com o seu dinheiro, como a caridade e o resgate de cativos; e o outro, que ajude com o seu próprio corpo, como consolar os enlutados, acompanhar os mortos e comparecer ao dossel nupcial dos noivos, e coisas semelhantes. E o que se disse aqui — que os atos de bondade não têm medida — refere-se a ajudar com o corpo; mas ajudar com o dinheiro tem medida, e é um quinto do seu patrimônio.

Bartenura · בַּרְטְנוּרָא
Comentário à Mishná, Peá 1:1
אֵלּוּ דְבָרִים שֶׁאֵין לָהֶם שִׁעוּר. מִדְּאוֹרַיְתָא, אֲבָל מִדְּרַבָּנָן יֵשׁ לָהֶם שִׁעוּר, דְּהָא תְּנַן בְּסֵיפָא אֵין פּוֹחֲתִין לַפֵּאָה מִשִּׁשִּׁים. הַפֵּאָה, שֶׁאָדָם חַיָּב לְהַנִּיחַ בְּסוֹף שָׂדֵהוּ לַעֲנִיִּים, כְּדִכְתִיב "לֹא תְכַלֶּה פְּאַת שָׂדְךָ בְּקֻצְרֶךָ". וְהַבִּכּוּרִים, דִּכְתִיב "רֵאשִׁית בִּכּוּרֵי אַדְמָתְךָ תָּבִיא בֵּית ה' אֱלֹהֶיךָ", וְלֹא נָתְנָה תּוֹרָה בָּהֶם שִׁעוּר. וְתַלְמוּד תּוֹרָה כְּנֶגֶד כֻּלָּם, שָׁקוּל כְּנֶגֶד כֻּלָּם.

"Estas são as coisas que não têm medida fixa": da Torá; mas pelas palavras dos Sábios, elas têm medida, pois ensinamos adiante que "não se deixa da peá menos de um sessenta avos".

"A peá": que a pessoa é obrigada a deixar no fim do seu campo para os pobres, como está escrito: "não acabarás de colher o canto do teu campo quando o colheres."

"E os bicurim": como está escrito: "o princípio das primícias da tua terra trarás à casa do Eterno, teu D'us" — e a Torá não lhes deu medida.

"E o estudo da Torá é equivalente a todos eles": é equiparado a todos eles juntos.

Massechet Peá não possui Guemará no Talmud Bavli (é um dos tratados da Ordem de Zeraim sem comentário talmúdico, com exceção de Berachot) — por isso, o comentário de Rashi é omitido nesta e em todas as demais mishnayot deste tratado.