Seder Kodashim · Massechet Chulin · Perek Tet · Mishná 7 de 8

O membro e a carne pendentes no animal

הָאֵבָר וְהַבָּשָׂר הַמְּדֻלְדָּלִין בִּבְהֵמָה
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Impurificam com impureza de alimento em seu lugar e precisam de preparo; disputa sobre o preparo pelo sangue do abate

O membro e a carne pendentes em um animal impurificam com impureza de alimento em seu lugar, e precisam de preparo. Se o animal foi abatido, foram preparados por seu sangue — palavras de Rabi Meir. Rabi Shimon diz: não foram preparados.

— Um membro ou pedaço de carne parcialmente arrancado, mas ainda pendente e preso ao animal vivo por uma fração, não tem o estatuto pleno de membro ou carne separada do corpo vivo. Enquanto pendente, se alguém pretende comê-lo, ele já pode receber e transmitir impureza de alimento, mesmo continuando fisicamente ligado ao animal — mas, como todo alimento, precisa primeiro de hechsher, o contato com um dos sete líquidos que tornam um alimento sujeito a se contaminar. Rabi Meir sustenta que o sangue que jorra do abate do animal já serve, ele mesmo, como esse líquido preparador para o membro ou a carne pendente; Rabi Shimon nega, exigindo contato com outro líquido, alheio ao próprio corpo do animal.

הָאֵבָר וְהַבָּשָׂר הַמְדֻלְדָּלִין בִּבְהֵמָה, מְטַמְּאִין טֻמְאַת אֳכָלִין בִּמְקוֹמָן, וּצְרִיכִין הֶכְשֵׁר. נִשְׁחֲטָה בְהֵמָה, הֻכְשְׁרוּ בְדָמֶיהָ, דִּבְרֵי רַבִּי מֵאִיר. רַבִּי שִׁמְעוֹן אוֹמֵר, לֹא הֻכְשָׁרוּ.
Se o animal morreu: a carne precisa de preparo; o membro impurifica como membro de vivo, não de carcaça

Se o animal morreu, a carne precisa de preparo. O membro impurifica como membro de animal vivo, mas não impurifica como membro de carcaça — palavras de Rabi Meir. E Rabi Shimon declara puro.

— Quando o animal morre sem ser abatido, a carne pendente segue precisando de preparo por outro líquido, pois sua morte não a torna carcaça: por ser considerada como se já tivesse se destacado do corpo vivo antes da morte, seu estatuto continua sendo o de carne separada de animal vivo — que é pura. O membro pendente, porém, mantém o estatuto de membro separado de animal vivo, que a Torá equipara à carcaça para impurificar quem o toca; mas, precisamente por essa mesma lógica de que a morte o considera já destacado antes de morrer, ele não chega a adquirir o estatuto adicional de membro de carcaça propriamente dita. Rabi Shimon, que interpreta a palavra “alimento” da Torá como exigindo que o item seja algo que se poderia licitamente dar a comer a um gentio, declara puro tanto a carne quanto o membro pendentes; a lei segue Rabi Meir em ambos os pontos.

מֵתָה הַבְּהֵמָה, הַבָּשָׂר צָרִיךְ הֶכְשֵׁר. הָאֵבָר מְטַמֵּא מִשּׁוּם אֵבָר מִן הַחַי וְאֵינוֹ מְטַמֵּא מִשּׁוּם אֵבַר נְבֵלָה, דִּבְרֵי רַבִּי מֵאִיר. וְרַבִּי שִׁמְעוֹן מְטַהֵר:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Chulin 9:7
הָאֵבָר וְהַבָּשָׂר הַמְדֻלְדָּלִין בִּבְהֵמָה מְטַמְּאִין כו': מדולדלים תלוים כאילו אינו מן הבהמה וזה על מנת שיהיו בענין שא"א שידבקו ולא שירפאו בשום פנים וכבר זכרנו פעמים שהאוכלים אינן מתטמאין אלא אחר הכשר וכבר זכרנו בפ' השני מהמסכתא הזאת שאם נשחטה בהמה ויצא ממנה דם הוכשר בשרה באותו הדם וכבר נתבאר בששי מעדיות שאבמ"ה טמא ובשר הפורש מן החי אינו מטמא ובשר הפורש מאבר מן הנבלה מטמא בכזית וזהו ההפרש שבין אבמ"ה ואבר מן הנבלה ולפיכך הפורש מאבר מן הנבלה מטמא ואמר כשתמות הבהמה והיה בה הבשר מדולדל בכדי שא"א שידבק צריך הכשר ואז יטמא טומאת אוכלין הואיל והוא בשר מן החי שאינו מטמא משום נבלה ומה שאמר ר"ש מטהר ר"ל הבשר הזה המדולדל כשתמות הבהמה שעליה אמר ר"מ אם הוכשר יטמא אומר ר"ש שאינו נטמא כל עיקר שנאמר מכל האוכל אשר יאכל אוכל שאתה יכול להאכילו לאחרים לפי שהוא דבוק בבהמה והלכה כרבי מאיר בכולן:

Rambam explica que “pendentes” significa suspensos, como se já não fizessem parte do animal, na condição de que seja impossível que voltem a colar-se ou a cicatrizar de algum modo. Recorda que alimentos só se tornam suscetíveis à impureza depois do preparo, e que, se o animal foi abatido e dele saiu sangue, sua carne já foi preparada por esse sangue — como se explicou no segundo capítulo deste tratado. Explica a diferença entre membro de animal vivo e membro de carcaça: o membro de animal vivo impurifica por inteiro, mas a carne ou o osso do tamanho de um grão de cevada que dele se separam não impurificam; já o que se separa de um membro de carcaça impurifica com um kazait, exatamente porque provém de carcaça. Por isso, quando o animal morre com a carne pendente de modo que já não possa colar-se, ela precisa de preparo, e então recebe impureza de alimento, já que é carne de animal vivo e não impurifica como carcaça. E o que diz Rabi Shimon, que declara puro, refere-se a essa carne pendente: Rabi Shimon sustenta que não se torna impura de forma alguma, pois está escrito “de todo alimento que se come” — alimento que se pode dar de comer a outros —, e essa carne, estando presa ao animal, não se enquadra nessa definição. A lei segue Rabi Meir em ambos os casos.

Bartenura · Chulin 9:7
הָאֵבָר וְהַבָּשָׂר הַמְדֻלְדָּלִים בִּבְהֵמָה. נִתְלַשׁ מִמֶּנָּה אֵבָר דְּהַיְנוּ בָּשָׂר וְגִידִים וַעֲצָמוֹת, אוֹ נִתְלַשׁ מִמֶּנָּה בָּשָׂר לְבַדּוֹ, וַעֲדַיִן הֵן מְעֻרִין בָּהּ בְּמִקְצָת. וְיֵשׁ הֶפְרֵשׁ בֵּין אֵבָר מִן הַחַי לְבָשָׂר מִן הַחַי, שֶׁהָאֵבָר מְטַמֵּא אָדָם וְכֵלִים כִּנְבֵלָה, וְהַבָּשָׂר שֶׁאֵינוֹ אֵבָר, טָהוֹר מִכְּלוּם, כִּדְיָלְפִינַן מִקְּרָא דִּכְתִיב (ויקרא יא) וְכִי יָמוּת מִן הַבְּהֵמָה, מִמִּקְצַת בְּהֵמָה כְּגוֹן אֵבָר מִמֶּנָּה: מְטַמְּאִין טֻמְאַת אֳכָלִין. אִם חָשַׁב עֲלֵיהֶן לְהַאֲכִילָן לְנָכְרִי, הֲווּ אֹכֶל לְקַבֵּל טֻמְאָה וּלְטַמֵּא אֲחֵרִים. דְּטֻמְאַת עַצְמָן אֵין בָּהֶן עַד שֶׁיִּתָּלְשׁוּ כֻלָּן, אֲבָל מְקַבְּלִין טֻמְאָה מִן הַשֶּׁרֶץ וּמְטַמְּאִין בָּהּ אֶת אֲחֵרִים: וּצְרִיכִים הֶכְשֵׁר. לָבֹא בַמַּיִם לְאַחַר שֶׁנִּדַּלְדְּלוּ, וְאַחַר כָּךְ מְקַבְּלִים טֻמְאָה לְעוֹלָם: נִשְׁחֲטָה הַבְּהֵמָה. נִטְהֲרוּ מִלְּטַמֵּא עוֹד מִשּׁוּם נְבֵלָה. וְאַף עַל פִּי שֶׁאֲסוּרִים בַּאֲכִילָה, יְדֵי נְבֵלָה טָהֲרוּ, דְּאֵין שְׁחִיטָה עוֹשָׂה נִפּוּל: הֻכְשְׁרוּ בְדָמֶיהָ. לְקַבֵּל טֻמְאָה בְּלֹא הֶכְשֵׁר אַחֵר: מֵתָה הַבְּהֵמָה הַבָּשָׂר צָרִיךְ הֶכְשֵׁר. לְקַבֵּל טֻמְאָה מִן הַשֶּׁרֶץ אִם לֹא הֻכְשַׁר מִשֶּׁנִּדַּלְדֵּל. דְּטֻמְאַת נְבֵלָה אֵין בּוֹ, דְּמִיתָה עוֹשָׂה נִפּוּל וְנֶחְשָׁב כְּאִלּוּ נָפַל אוֹתוֹ הָאֵבָר אוֹ אוֹתוֹ הַבָּשָׂר הַמְדֻלְדָּל וְאֵינוֹ נַעֲשֶׂה נְבֵלָה עִמָּהּ בְּמִיתָתָהּ: הָאֵבָר מְטַמֵּא מִשּׁוּם אֵבָר מִן הַחַי. דְּמִיתָה עוֹשָׂה נִפּוּל, וְאֵינוֹ נַעֲשֶׂה נְבֵלָה עִמָּהּ, הִלְכָּךְ אֵינוֹ מְטַמֵּא מִשּׁוּם נְבֵלָה. וְאִיכָּא בֵּין אֵבָר מִן הַחַי לְאֵבָר מִן הַנְּבֵלָה, דְּבָשָׂר הַפּוֹרֵשׁ מֵאֵבָר מִן הַחַי לֹא מְטַמֵּא, וְאִלּוּ בָּשָׂר הַפּוֹרֵשׁ מֵאֵבָר מִן הַנְּבֵלָה מְטַמֵּא כְּבָשָׂר הַפּוֹרֵשׁ מִן הַנְּבֵלָה עַצְמָהּ: וְרַבִּי שִׁמְעוֹן מְטַהֵר. טַעֲמָא דְרַבִּי שִׁמְעוֹן, דְּאָמַר קְרָא (ויקרא יא) מִכָּל הָאֹכֶל אֲשֶׁר יֵאָכֵל, אֹכֶל שֶׁאַתָּה יָכוֹל לְהַאֲכִילוֹ לְנָכְרִי בְּהֶתֵּר קָרוּי אֹכֶל וּמְטַמֵּא טֻמְאַת אֳכָלִים, לַאֲפוֹקֵי הָאֵבָר וְהַבָּשָׂר הַמְדֻלְדָּלִים שֶׁאֲסוּרִים לַנָּכְרִי מִשׁוּם אֵבָר מִן הַחַי וּמִשּׁוּם בָּשָׂר מִן הַחַי. וַהֲלָכָה כְּרַבִּי מֵאִיר בִּשְׁתֵּיהֶן:

Bartenura explica que “o membro e a carne pendentes” se referem a um membro — carne, tendões e ossos — ou apenas carne, arrancados do animal mas ainda em parte unidos a ele. Há diferença entre membro de animal vivo e carne de animal vivo: o membro impurifica pessoas e utensílios como carcaça, mas a carne que não é membro completo permanece totalmente pura — derivação do versículo “e quando morrer algum dos animais”, entendido como referindo-se a uma parte do animal, como um membro seu. Sobre “impurificam impureza de alimentos”, explica que, se alguém pensou em dá-los de comer a um gentio, tornam-se alimento apto a receber e a transmitir impureza. “Precisam de preparo” significa entrar em contato com água depois de pendurados, e então recebem impureza para sempre. Se o animal foi abatido, ficaram puros quanto à impureza de carcaça — ainda que proibidos para consumo —, pois o abate não faz o membro “cair”. Se o animal morreu, a carne pendente precisa de preparo para receber impureza de réptil, pois não tem impureza de carcaça — já que a morte faz o membro ou a carne pendente “cair”, como se já tivesse se separado do animal vivo antes de sua morte. Há diferença entre membro de vivo e membro de carcaça: a carne que se separa de um membro de animal vivo não impurifica, enquanto a carne que se separa de um membro de carcaça impurifica como a que se separa da própria carcaça. Rabi Shimon declara puro porque interpreta “de todo alimento que se come” como exigindo que se possa licitamente dá-lo de comer a um gentio, excluindo o membro e a carne pendentes, proibidos por serem de animal vivo; a lei segue Rabi Meir em ambos os casos.

Perush — os Mefarshim · פֵּרוּשׁ הַמְּפָרְשִׁים

Rashi רש״י
Chulin 127a:20, sobre a Guemará desta mishná
מתני' המדולדלין בבהמה - נתלש ממנה אבר בשר גידים ועצמות או נתלש ממנה בשר לבדו ועדיין הן מעורים בה במקצת. ויש הפרש בין אבר מן החי לבשר מן החי שהאבר מטמא אדם וכלים כנבלה והבשר שאינו אבר טהור מכלום כדילפינן לקמן בפירקין (חולין דף קכח:):
במקומן - אע"פ שהן מחוברין אם חישב עליהן להאכילן לעובד כוכבים הוי אוכל לקבל טומאה ולטמא אחרים דטומאת עצמן אין בהן עד שיתלשו כולן כדילפינן בגמרא אבל מקבלים טומאה מן השרץ ומטמאין בה את אחרים:
וצריכין הכשר - לבא במים פעם אחת לאחר שנדלדלו ושוב מקבלים טומאה עולמית.

Rashi explica que “pendentes no animal” significa que se arrancou dele um membro — carne, tendões e ossos —, ou apenas carne, permanecendo ainda em parte unidos ao corpo; e que há diferença entre membro de animal vivo e carne de animal vivo: o membro impurifica pessoas e utensílios como carcaça, e a carne que não é membro permanece totalmente pura. Explica que “em seu lugar” significa que, mesmo ainda unidos, se alguém pensou em dá-los de comer a um gentio, tornam-se aptos a receber impureza e a transmiti-la a outros — pois, embora não tenham impureza própria enquanto não se destacarem por completo, recebem impureza de um réptil e a transmitem. E que “precisam de preparo” significa entrar em contato com água uma vez depois de pendurados, e então recebem impureza para sempre.