Seder Nezikin · Massechet Avot · Perek Dalet · Mishná 22 de 22

Os nascidos são para morrer; tudo segundo a conta

הַיִּלּוֹדִים לָמוּת וְהַמֵּתִים לְהֵחָיוֹת
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · המִשְׁנָה

Ensina que os nascidos são para morrer, os mortos para reviver, e os vivos para serem julgados; para saber, fazer saber e ser sabido que Ele é Deus, o Formador, o Criador, o Entendedor, o Juiz, a Testemunha e a Parte, e que Ele há de julgar no futuro.
Ele costumava dizer: os que nasceram são para morrer, e os que morreram são para reviver, e os que vivem são para serem julgados; para saber, para fazer saber e para que se saiba que Ele é Deus, Ele é o Formador, Ele é o Criador, Ele é o Entendedor, Ele é o Juiz, Ele é a Testemunha, Ele é a Parte, e Ele há de, no futuro, julgar.
הוּא הָיָה אוֹמֵר, הַיִּלּוֹדִים לָמוּת, וְהַמֵּתִים לְהֵחָיוֹת, וְהַחַיִּים לִדּוֹן. לֵידַע לְהוֹדִיעַ וּלְהִוָּדַע שֶׁהוּא אֵל, הוּא הַיּוֹצֵר, הוּא הַבּוֹרֵא, הוּא הַמֵּבִין, הוּא הַדַּיָּן, הוּא עֵד, הוּא בַעַל דִּין, וְהוּא עָתִיד לָדוּן׃
Bendito seja Ele, que perante Ele não há injustiça, esquecimento, parcialidade nem suborno, pois tudo é Seu; e sabe que tudo é conforme a conta, e não te confie o teu impulso de que a sepultura seja um refúgio para ti — pois contra tua vontade és formado, e contra tua vontade nasces, e contra tua vontade vives, e contra tua vontade morres, e contra tua vontade hás de dar conta e prestar contas perante o Rei dos reis dos reis, o Santo, bendito seja.
Bendito seja Ele, perante o qual não há injustiça, nem esquecimento, nem parcialidade, nem aceitação de suborno, pois tudo é Seu. E sabe que tudo é segundo a conta. E que teu impulso não te faça confiar que a sepultura seja um refúgio para ti; pois contra tua vontade és formado, e contra tua vontade nasces, e contra tua vontade vives, e contra tua vontade morres, e contra tua vontade hás de, no futuro, dar conta e prestar contas perante o Rei dos reis dos reis, o Santo, bendito seja.
בָּרוּךְ הוּא, שֶׁאֵין לְפָנָיו לֹא עַוְלָה, וְלֹא שִׁכְחָה, וְלֹא מַשּׂוֹא פָנִים, וְלֹא מִקַּח שֹׁחַד, שֶׁהַכֹּל שֶׁלּוֹ. וְדַע שֶׁהַכֹּל לְפִי הַחֶשְׁבּוֹן. וְאַל יַבְטִיחֲךָ יִצְרְךָ שֶׁהַשְּׁאוֹל בֵּית מָנוֹס לְךָ, שֶׁעַל כָּרְחֲךָ אַתָּה נוֹצָר, וְעַל כָּרְחֲךָ אַתָּה נוֹלָד, וְעַל כָּרְחֲךָ אַתָּה חַי, וְעַל כָּרְחֲךָ אַתָּה מֵת, וְעַל כָּרְחֲךָ אַתָּה עָתִיד לִתֵּן דִּין וְחֶשְׁבּוֹן לִפְנֵי מֶלֶךְ מַלְכֵי הַמְּלָכִים הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא׃

Halachot · הֲלָכוֹת

Bartenura · Avot 4:22
הַיִּלּוֹדִים לָמוּת. מִי שֶׁנּוֹלַד כְּבָר, עָתִיד הוּא לָמוּת. וְהַמֵּתִים. עֲתִידִים לִחְיוֹת וְלַעֲמֹד לְיוֹם הַדִּין, אֵלֶּה לְחַיֵּי עוֹלָם וְאֵלֶּה לַחֲרָפוֹת וּלְדִרְאוֹן עוֹלָם...

Bartenura lê esta mishná final como um resumo solene de todo o ciclo da existência: quem nasce está destinado a morrer; quem morre está destinado a reviver na ressurreição, para comparecer ao Dia do Julgamento — uns para a vida eterna, outros para a vergonha e o horror eternos (Daniel 12:2); e os vivos, entre esses dois polos, estão destinados a ser julgados por seus atos.

Bartenura · Avot 4:22 (continuação)
וְדַע שֶׁהַכֹּל לְפִי הַחֶשְׁבּוֹן. שֶׁהַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְדַקְדֵּק עִם הָאָדָם עַל כָּל מַעֲשָׂיו, וְאֵין דָּבָר נֶעֱלָם מִמֶּנּוּ...

Bartenura explica que “tudo é segundo a conta” significa que Deus examina com precisão absoluta cada ato humano, sem que nada Lhe escape — nem mesmo o mais ínfimo detalhe é esquecido ou tratado com parcialidade, pois todo o mundo Lhe pertence e nada há a temer de suborno ou favorecimento diante de Seu tribunal.

Perush — os Mefarshim · המְּפָרְשִׁים

Rashi רַשִׁ״י
Rashi sobre Avot, Perek Dalet, Mishná 22
הַיִּלּוֹדִים. אוֹתָם שֶׁכְּבָר נוֹלְדוּ, עֲתִידִין לָמוּת. וְהַמֵּתִים. שֶׁכְּבָר מֵתוּ, עוֹמְדִין לִחְיוֹת׃

Rashi confirma a leitura direta: quem já nasceu está fadado à morte; quem já morreu está destinado a se levantar de novo, na ressurreição dos mortos — abrindo assim a mishná com o arco completo do destino humano, do nascimento ao Juízo Final.

Rambam רמב״ם
Perush HaMishná, Avot 4:22
אָמַר לֵידַע לְהוֹדִיעַ וּלְהִוָּדַע, רוֹצֶה בּוֹ שֶׁיּוּדַע הָעֲתִידִים לְהִוָּלֵד וַאֲשֶׁר הֵם נוֹלָדִים עַתָּה וְיָמוּתוּ וַאֲשֶׁר יִחְיוּ אַחַר הַמָּוֶת, וְנִלְמַד מִשָּׁלֹשׁ הַכִּתּוֹת הָאֵלֶּה שֶׁהוּא הַיּוֹצֵר וְהוּא הַבּוֹרֵא, וְאָמְרוֹ הוּא הַדַּיָּן וְהוּא עָתִיד לָדוּן, רוֹצֶה בּוֹ שֶׁהוּא שׁוֹפֵט עַתָּה אֶת הַכֹּל...

O Rambam analisa a longa cadeia de atributos divinos enumerados na mishná — Formador, Criador, Entendedor, Juiz, Testemunha, Parte — como três categorias de conhecimento que só a Deus pertencem plenamente: os que ainda vão nascer, os que nascem e morrerão, e os que viverão depois da morte. Diante de tudo isso, explica, Ele já julga continuamente no presente, e ainda assim está destinado a julgar de modo definitivo no futuro — dupla afirmação de que nenhuma fase da existência humana escapa de Sua supervisão.