Seder Kodashim · Massechet Midot · Perek Guimel · Mishná 2 de 8

Os dois orifícios do canto sudoeste

וּבְקֶרֶן מַעֲרָבִית דְּרוֹמִית הָיוּ שְׁנֵי נְקָבִים
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

O escoamento do sangue: dois pequenos orifícios no canto sudoeste do fundamento do altar, por onde os restos de sangue desciam, se misturavam no canal e saíam até o vale de Kidron

E no canto sudoeste havia dois orifícios, como dois pequenos narizes, pelos quais os sangues derramados sobre o fundamento oeste e sobre o fundamento sul desciam por eles e se misturavam no canal, e saíam para o vale de Kidron.

Depois de descrever a estrutura geral do altar, a mishná volta-se para um detalhe funcional preciso: o destino do sangue que restava após as aspersões rituais. No canto sudoeste do fundamento — o único canto sem yessod, como explicará a mishná seguinte — dois pequenos orifícios recebiam separadamente os restos de sangue vertidos sobre a base ocidental e sobre a base meridional, unindo-os num único canal subterrâneo que corria até o vale de Kidron, fora dos muros de Jerusalém.

וּבְקֶרֶן מַעֲרָבִית דְּרוֹמִית הָיוּ שְׁנֵי נְקָבִים, כְּמִין שְׁנֵי חֳטָמִין דַּקִּין, שֶׁהַדָּמִים הַנִּתָּנִין עַל יְסוֹד מַעֲרָבִי וְעַל יְסוֹד דְּרוֹמִי, יוֹרְדִין בָּהֶן וּמִתְעָרְבִין בָּאַמָּה, וְיוֹצְאִין לְנַחַל קִדְרוֹן:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Midot 3:2
אחר שבארנו שהיסוד סובב בד' רוחות כמו שהקדמנו חזרו וחתכו אותו מב' צדדין…

Rambam recorda que, embora o fundamento contornasse o altar pelos quatro lados, cortaram-no em dois lados de modo que o canto sudoeste ficasse sem fundamento algum — e a figura que promete desenhar deixará isso claro. Ele explica que, dos restos das aspersões de sangue, umas eram derramadas sobre o fundamento ocidental e outras sobre o fundamento meridional, como já explicara no comentário a Massechet Zevachim; por isso, os dois orifícios foram colocados precisamente no canto sudoeste do fundamento, o ponto de encontro dessas duas faces. E observa que o rebordo (sovev) recebe esse nome por rodear o altar em seus quatro lados completos, ao contrário do fundamento, que era interrompido justamente ali.

Bartenura · Midot 3:2
וּבְקֶרֶן מַעֲרָבִית דְּרוֹמִית. לְמַטָּה בָּאַמָּה שֶׁל יְסוֹד הָיוּ שְׁנֵי נְקָבִים…

Bartenura explica: “e no canto sudoeste” — embaixo, no côvado do fundamento, havia dois orifícios. “Os sangues derramados sobre o fundamento oeste” — como os restos de sangue das oferendas de pecado internas, cujo sangue, depois de todas as aspersões prescritas, era derramado sobre o fundamento ocidental. “E sobre o fundamento sul” — os restos de sangue das oferendas externas.

“Desciam” — por esses orifícios — “e se misturavam” no canal de água que passava pelo átrio, e dali saíam para o vale de Kidron. E os donos de hortas os compravam dos tesoureiros do Templo para adubar com eles a terra.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Massechet Midot não possui Guemará no Talmud Bavli — é um tratado de mishnayot puras, dedicado à descrição arquitetônica do Segundo Templo, sem comentário talmúdico amoraico. Por isso, o comentário de Rashi é omitido nesta e em todas as demais mishnayot deste tratado.