Seder Moed · Massechet Eruvin · Perek Zayin · Mishná 5 de 11

O monte de palha entre dois pátios

מַתְבֵּן שֶׁבֵּין שְׁתֵּי חֲצֵרוֹת גָּבוֹהַּ עֲשָׂרָה
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

Encerra-se a série das cinco fronteiras físicas entre pátios — janela, muro, vala, tábua e, agora, o monte de palha: quando alto de dez tefachim, ele é uma partição real, e os moradores de cada lado podem alimentar seus animais dali sem que isso afete o eiruv; mas se a própria palha, por ter sido consumida, baixou de dez tefachim, a partição desaparece e um eiruv único passa a ser exigido, fechando a lista de estruturas do início do capítulo antes de a mishná passar ao tema do beco

Um monte de palha entre dois pátios, alto de dez tefachim, fazem-se dois eiruvin e não se faz um só. — um monte dessa altura constitui uma partição real entre os dois pátios, do mesmo modo que o muro; por isso os dois lados permanecem domínios distintos, cada um exigindo seu próprio eiruv. Estes dão de comer a seus animais por aqui, e aqueles dão de comer por ali. — os moradores de ambos os pátios podem deixar seus animais comerem da palha, cada um a partir de seu próprio lado, sem que isso seja considerado uma diminuição proibida da partição, pois o consumo natural do gado não costuma reduzir o monte abaixo da medida numa única véspera de Shabat. Se a palha diminuiu de dez tefachim, fazem-se um eiruv só e não se fazem dois. — quando o próprio monte já não atinge a altura mínima de uma partição, ele deixa de separar de fato os dois pátios, e por isso a exigência passa a ser de um único eiruv.

מַתְבֵּן שֶׁבֵּין שְׁתֵּי חֲצֵרוֹת, גָּבוֹהַּ עֲשָׂרָה טְפָחִים, מְעָרְבִין שְׁנַיִם וְאֵין מְעָרְבִין אֶחָד. אֵלּוּ מַאֲכִילִין מִכָּאן וְאֵלּוּ מַאֲכִילִין מִכָּאן. נִתְמַעֵט הַתֶּבֶן מֵעֲשָׂרָה טְפָחִים, מְעָרְבִין אֶחָד וְאֵין מְעָרְבִין שְׁנָיִם:

Fonte na Torá · מָקוֹר בַּתּוֹרָה

Shemot 16:29
רְאוּ כִּי יְהֹוָה נָתַן לָכֶם הַשַּׁבָּת עַל כֵּן הוּא נֹתֵן לָכֶם בַּיּוֹם הַשִּׁשִּׁי לֶחֶם יוֹמָיִם שְׁבוּ אִישׁ תַּחְתָּיו אַל יֵצֵא אִישׁ מִמְּקֹמוֹ בַּיּוֹם הַשְּׁבִיעִי׃
Vede que Hashem vos deu o Shabat; por isso Ele vos dá no sexto dia pão de dois dias; ficai cada um em seu lugar, ninguém saia de seu lugar no sétimo dia.

Encerra-se aqui a série de fronteiras físicas que abriu o Perek Zayin — e todas seguem a mesma régua de dez tefachim. Janela, muro, vala, tábua, monte de palha: cada estrutura foi medida pela mesma pergunta — ela ainda separa "este lugar" daquele, ou já deixou de fazê-lo? O monte de palha que se consome com o uso natural dos animais é o exemplo mais vívido de como a fronteira entre lugares pode se desfazer sem que ninguém tenha agido para derrubá-la: o próprio tempo, e a fome do gado, bastam.

Halachot · הֲלָכוֹת

O Rambam trata o monte de palha na mesma halachá do muro: abaixo de dez tefachim de altura, os dois pátios já são um domínio só e basta um eiruv.

Rambam · Mishné Torá, Hilchot Eruvin 3:3
כֹּתֶל שֶׁבֵּין שְׁתֵּי חֲצֵרוֹת אוֹ מַתְבֵּן שֶׁבֵּין שְׁתֵּי חֲצֵרוֹת פָּחוֹת מֵעֲשָׂרָה טְפָחִים מְעָרְבִין עֵרוּב אֶחָד וְאֵין מְעָרְבִין שְׁנַיִם. הָיָה גָּבוֹהַּ עֲשָׂרָה אוֹ יֶתֶר עַל כֵּן מְעָרְבִין שְׁנֵי עֵרוּבִין אֵלּוּ לְעַצְמָן וְאֵלּוּ לְעַצְמָן:

Um muro entre dois pátios, ou um monte de palha entre dois pátios, menor que dez tefachim de altura, fazem um eiruv só e não fazem dois. Se era alto de dez ou mais, fazem dois eiruvin, cada um por si.

Perush — os Mefarshim · הַמְּפָרְשִׁים

Os comentadores explicam por que os animais podem comer da palha de ambos os lados sem que isso proíba o pátio, e o que exatamente conta como a palha ter diminuído abaixo da medida.

Rambam · פֵּרוּשׁ הַמִּשְׁנָה
Comentário à Mishná, Eruvin 7:5
מתבן שבין שתי חצירות גבוה עשרה טפחים כו':
ר"ל במאכילין שיניחו בהמתן לאכול מן התבן מצד זו ומצד זו:

"Um monte de palha entre dois pátios, alto de dez tefachim..." — quer dizer, com "dão de comer", que deixam seus animais comerem da palha, deste lado e daquele lado.

Bartenura · בַּרְטְנוּרָא
Comentário à Mishná, Eruvin 7:5
מַתְבֵּן. גָּדִישׁ שֶׁל תֶּבֶן, וּמַפְסִיק עַל פְּנֵי כָּל רֹחַב הַחֲצֵרוֹת: אֵלּוּ מַאֲכִילִין. מַנִּיחִין בְּהֶמְתָּן לֶאֱכֹל מִן הַתֶּבֶן, וְלֹא חָיְשִׁינַן דִּלְמָא מִמְעִיט הַתֶּבֶן מֵעֲשָׂרָה... דְּהָא עֶשֶׂר אַמּוֹת פִּתְחָא הָוֵי וְאֵין בְּהֵמָה מְמַעֶטֶת כָּל כָּךְ בַּאֲכִילָתָהּ [בְּשַׁבָּת אֶחָד]: נִתְמַעֵט הַתֶּבֶן מֵעֲשָׂרָה טְפָחִים. עַל פְּנֵי כָּל אֹרֶךְ הֶחָצֵר אוֹ בְּמֶשֶׁךְ עֶשֶׂר אַמּוֹת:

"Monte de palha" — pilha de palha, que corta toda a largura dos pátios de um lado a outro.

"Estes dão de comer" — deixam seus animais comerem da palha, e não se teme que a palha diminua abaixo de dez tefachim por causa disso, pois um animal não diminui tanto assim com sua alimentação num único Shabat.

"A palha diminuiu de dez tefachim" — ao longo de todo o comprimento do pátio, ou ao longo de dez amot.

Rashi · רַשִׁ״י
Comentário à Guemará, Eruvin 79a, 79b
מתני' מתבן - גדיש של תבן ומפסיק על פני רוחב כל החצירות: תבן שבעה ומשהו - ולקמן פריך הא נתמעט מעשרה קתני:

Comentando a mishná "Um monte de palha": pilha de palha que corta toda a largura dos pátios.

"Palha de sete tefachim e um pouco" — e adiante a Guemará questiona isso, pois a mishná ensina que basta ter diminuído de dez.