Seder Nezikin · Massechet Avot · Perek Hei · Mishná 8 de 23
Sete tipos de castigo por sete categorias de transgressão
שִׁבְעָה מִינֵי פֻרְעָנֻיּוֹת בָּאִין לָעוֹלָם
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR
A Mishná · המִשְׁנָה
Ensina que sete tipos de castigo vêm ao mundo por causa de sete categorias de transgressão: quando parte do povo dá o dízimo e parte não dá, vem a fome por causa da seca — parte passa fome e parte se sacia; quando todos decidem não dar o dízimo, vem a fome por tumulto e por seca; e quando decidem também não separar a hala, vem a fome de extermínio. A peste vem ao mundo por causa das mortes mencionadas na Torá que não foram entregues ao tribunal, e por causa dos frutos do ano sabático. A espada vem ao mundo por causa da procrastinação da justiça, da perversão da justiça, e dos que ensinam a Torá de modo contrário à norma.
Sete tipos de castigo vêm ao mundo por causa de sete categorias de transgressão. Quando parte do povo dá o dízimo e parte não dá, vem a fome por causa da seca: parte passa fome e parte se sacia. Quando decidem, todos, não dar o dízimo, vem a fome de tumulto e de seca. E quando decidem também não separar a hala, vem a fome de extermínio. A peste vem ao mundo por causa das mortes mencionadas na Torá que não foram entregues ao tribunal, e por causa dos frutos do ano sabático. A espada vem ao mundo por causa da procrastinação da justiça, da perverssão da justiça, e dos que ensinam a Torá de modo contrário à norma.
שִׁבְעָה מִינֵי פֻרְעָנֻיּוֹת בָּאִין לָעוֹלָם עַל שִׁבְעָה גוּפֵי עֲבֵרָה. מִקְצָתָן מְעַשְּׂרִין וּמִקְצָתָן אֵינָן מְעַשְּׂרִין, רָעָב שֶׁל בַּצֹּרֶת בָּאָה, מִקְצָתָן רְעֵבִים וּמִקְצָתָן שְׂבֵעִים. גָּמְרוּ שֶׁלֹּא לְעַשֵּׂר, רָעָב שֶׁל מְהוּמָה וְשֶׁל בַּצֹּרֶת בָּאָה. וְשֶׁלֹּא לִטֹּל אֶת הַחַלָּה, רָעָב שֶׁל כְּלָיָה בָאָה. דֶּבֶר בָּא לָעוֹלָם עַל מִיתוֹת הָאֲמוּרוֹת בַּתּוֹרָה שֶׁלֹּא נִמְסְרוּ לְבֵית דִּין, וְעַל פֵּרוֹת שְׁבִיעִית. חֶרֶב בָּאָה לָעוֹלָם עַל עִנּוּי הַדִּין, וְעַל עִוּוּת הַדִּין, וְעַל הַמּוֹרִים בַּתּוֹרָה שֶׁלֹּא כַהֲלָכָה:
Halachot · הֲלָכוֹת
Bartenura · Avot 5:8
רָעָב שֶׁל בַּצֹּרֶת. הַגְּשָׁמִים מֻעָטִים וּמִתּוֹךְ כָּךְ הַשַּׁעַר מִתְיַקֵּר:
Bartenura explica os três graus de fome: a “fome de seca” ocorre quando as chuvas são escassas e por isso os preços sobem; a “fome de tumulto” ocorre quando, por causa de invasões militares, não se consegue colher a produção; e a “fome de extermínio” ocorre quando “os céus são como ferro e a terra como cobre”.
Bartenura · Avot 5:8 (continuação)
עִנּוּי הַדִּין. שֶׁיּוֹדְעִים לְהֵיכָן הַדִּין נוֹטֶה וּמְעַכְּבִין וְאֵין פּוֹסְקִין אוֹתוֹ:
Sobre “a procrastinação da justiça” e “a perverssão da justiça”, Bartenura explica: a primeira ocorre quando os juízes já sabem para que lado a sentença se inclina, mas adiam e não a proferem; a segunda, quando absolvem o culpado e condenam o inocente; e os que “ensinam a Torá de modo contrário à norma” são os que proibem o permitido e permitem o proibido.
Perush — os Mefarshim · המְּפָרְשִׁים
Rashi רַשִׁ״י
Rashi sobre Avot, Perek Hei, Mishná 8
רעב של בצורת בא. שמתייקר השער עד שמקצת בני אדם רעבין ומקצתן שבעין מדה כנגד מדה: רעב של מהומה. רעב כבד של מהומה כלומר אוכלין ואינן שבעין כדכתיב ואכלתם ולא תשבעו זה רעב של מהומה אבל עדיין אינן מתים אלא בזמן שגמרו שלא ליטול את החלה שבטלו מעשר לגמרי וכל הללו פורעניות אינן אלא אחת דבצורת אלא שהאחד משונה מחבירו ואין כאן אלא עבירה אחת בטול תרומות ומעשרות שאף החלה בכלל תרומה הוא כדדרש להו מקראי והפקדתי עליכם בהלה אל תקרי בהלה אלא באלה ואל תקרי באלה אלא בחלה ויותר לא שמעתי:
Rashi observa que essas punições correspondem à medida da transgressão: quando parte do povo separa dízimos e parte não, o preço sobe de modo que parte passa fome e parte se sacia — medida por medida; e sobre “as mortes mencionadas na Torá que não foram entregues ao tribunal”, explica que se refere aos casos em que o tribunal não pode julgar, ainda que a pessoa seja tecnicamente culpável de uma das quatro formas de pena capital.
Rambam רמב״ם
Perush HaMishná, Avot 5:8
רעב של בצורת הוא שתהיה השנה במעט מטר ימטר בקצת מקומות ובקצתם לא ימטר ובאשר ימטר יהיה מטרו מעט: ורעב של מהומה הוא שיתעסק אדם במלחמות וקטטות וחדושים אשר יתחדשו להם עד שתשמט הארץ ולא תיזרע בעת הזריעה לחרדת העולם: ורעב של כליה הוא שלא ימטר כלל וייבשו הנהרות והאגמים כאמרו והיו שמיך אשר על ראשך נחשת:
O Rambam define os três tipos de fome com precisão agrícola: a “fome de seca” é quando chove pouco em algumas regiões e nada em outras; a “fome de tumulto” é quando o povo se envolve em guerras e conflitos que impedem o cultivo na época da semeadura, por causa do temor generalizado; e a “fome de extermínio” é quando não chove de modo algum, secando rios e lagos.