Seder Kodashim · Massechet Arachin · Perek Chet · Mishná 2 de 7

O leilão em cascata: quando um lance é retirado, quem paga a diferença

אָמַר אֶחָד, הֲרֵי הִיא שֶׁלִּי בְעֶשֶׂר סְלָעִים
Mishná (ed. Torat Emet, domínio público) · tradução original PT-BR

A Mishná · הַמִּשְׁנָה

O mecanismo do leilão em cascata para o resgate do campo consagrado: cinco lances sucessivos de dez a cinquenta selá; quando o maior desiste, o tesoureiro penhora dez selá dele e passa o campo ao lance seguinte, e assim sucessivamente; e a precedência do dono quando seu lance empata com o de outra pessoa

Disse um: Eis que é meu por dez selá; e outro disse: por vinte; e outro disse: por trinta; e outro disse: por quarenta; e outro disse: por cinquenta. Se o de cinquenta retrocedeu, penhoram de seus bens até dez. Se o de quarenta retrocedeu, penhoram de seus bens até dez. Se o de trinta retrocedeu, penhoram de seus bens até dez. Se o de vinte retrocedeu, penhoram de seus bens até dez. Se o de dez retrocedeu, vendem-no pelo seu valor e cobram do de dez o restante. Se o dono diz por vinte, e qualquer outra pessoa diz por vinte, o dono precede, porque ele acrescenta o quinto.

— A segunda mishná do perek detalha o procedimento do leilão de resgate quando cinco pessoas diferentes oferecem, em degraus de dez em dez selá, entre dez e cinquenta selá pelo mesmo campo consagrado. O princípio orientador é que o Templo nunca pode sair perdendo: se aquele que ofereceu o maior lance — cinquenta — depois retrocede e recusa pagar, o tesoureiro não simplesmente aceita o segundo maior lance de quarenta; ele penhora dos bens do desistente a diferença de dez selá entre seu lance e o seguinte, garantindo que o total arrecadado permaneça em cinquenta. O campo então é vendido a quem ofereceu quarenta — mas se este, por sua vez, também retrocede, o mesmo mecanismo se repete: penhoram-se dez selá de seus bens, e o campo passa ao lance de trinta. E assim sucessivamente, degrau a degrau, até o lance mínimo de dez selá; se até este desistir, o campo é simplesmente vendido pelo seu valor real de mercado, e cobra-se do primeiro ofertante de dez selá a diferença entre esse valor e os dez selá que ele havia prometido. A mishná fecha com uma regra de precedência: quando o próprio dono do campo e qualquer outra pessoa oferecem exatamente a mesma soma — por exemplo, ambos vinte selá — o dono tem precedência sobre o outro ofertante, precisamente porque apenas ele, como dono, está obrigado a acrescentar um quinto ao valor do resgate, tornando sua oferta efetivamente mais vantajosa para o Templo.

אָמַר אֶחָד, הֲרֵי הִיא שֶׁלִּי בְעֶשֶׂר סְלָעִים, וְאֶחָד אוֹמֵר בְּעֶשְׂרִים, וְאֶחָד אוֹמֵר בִּשְׁלשִׁים, וְאֶחָד אוֹמֵר בְּאַרְבָּעִים, וְאֶחָד אוֹמֵר בַּחֲמִשִּׁים. חָזַר בּוֹ שֶׁל חֲמִשִּׁים, מְמַשְׁכְּנִין מִנְּכָסָיו עַד עָשֶׂר. חָזַר בּוֹ שֶׁל אַרְבָּעִים, מְמַשְׁכְּנִין מִנְּכָסָיו עַד עָשֶׂר. חָזַר בּוֹ שֶׁל שְׁלשִׁים, מְמַשְׁכְּנִין מִנְּכָסָיו עַד עָשֶׂר. חָזַר בּוֹ שֶׁל עֶשְׂרִים, מְמַשְׁכְּנִים מִנְּכָסָיו עַד עָשֶׂר. חָזַר בּוֹ שֶׁל עֶשֶׂר, מוֹכְרִים אוֹתָהּ בְּשָׁוְיָהּ וְנִפְרָעִים מִשֶּׁל עֶשֶׂר אֶת הַמּוֹתָר. הַבְּעָלִים אוֹמְרִים בְּעֶשְׂרִים, וְכָל אָדָם אוֹמְרִים בְּעֶשְׂרִים, הַבְּעָלִים קוֹדְמִים, מִפְּנֵי שֶׁהֵן מוֹסִיפִין חֹמֶשׁ:

Halachot · הֲלָכוֹת

Rambam · Perush HaMishná, Arachin 8:2
אמר אחד הרי היא שלי בעשר סלעים ואחד אומר כו': כל זה אם חזרו בדיבורם ראשון ראשון, אבל אם נתן דרך משל הראשון ארבעים, ונתן השני מ"ה, ונתן השלישי נ"ה, אחר כך חזרו השני והשלישי כאחד — רוצה לומר בבת אחת — נוטלים מן הראשון עשרה, ומן השני ט', ומן השלישי ח', ועל דרך זה תקיש. וזהו ענין מה שאמרו לא שנו אלא שכל אחד עומד במקומו, אבל אין כל אחד עומד במקומו משלשין ביניהן. וכתוב בברייתא: חזרו כולן בבת אחת, משלשין ביניהן.

Rambam esclarece que todo o procedimento descrito na mishná pressupõe que os lances foram retirados um após o outro, na ordem em que foram feitos. Mas se, por exemplo, o primeiro ofereceu quarenta, o segundo quarenta e cinco, e o terceiro cinquenta e cinco, e depois o segundo e o terceiro retrocederam simultaneamente, o cálculo é diferente: toma-se do primeiro dez, do segundo nove, do terceiro oito, e assim proporcionalmente. É este o sentido da distinção transmitida pelos sábios: a regra da mishná só vale quando cada ofertante permanece em seu próprio degrau; quando isso não ocorre, divide-se a perda entre eles proporcionalmente. E, como consta numa beraita, se todos retrocedem ao mesmo tempo, a perda também se divide entre eles.

Bartenura · Arachin 8:2
מְמַשְׁכְּנִים מִנְּכָסָיו עַד עֶשֶׂר וְכוּ'. וְהָנֵי מִלֵּי כְּשֶׁחָזְרוּ זֶה אַחַר זֶה. אֲבָל חָזְרוּ כֻּלָּן כְּאֶחָד, מְשַׁלְּשִׁים בֵּינֵיהֶן בְּשָׁוֶה. כֵּיצַד, אָמַר הָרִאשׁוֹן הֲרֵי הוּא שֶׁלִּי בְּעֶשֶׂר וְאָמַר הַשֵּׁנִי בְּעֶשְׂרִים וְאָמַר הַשְּׁלִישִׁי בְּעֶשְׂרִים וְאַרְבַּע, וְחָזְרוּ בָּהֶן הַשְּׁלִישִׁי וְהַשֵּׁנִי כְּאֶחָד, נוֹתְנִים אוֹתוֹ לָרִאשׁוֹן בְּעֶשֶׂר, וּמְמַשְׁכְּנִים מִנִּכְסֵי הַשֵּׁנִי בְּשֶׁבַע וּמִנִּכְסֵי הַשְּׁלִישִׁי בְּשֶׁבַע, וְנִמְצָא הַהֶקְדֵּשׁ גּוֹבֶה עֶשְׂרִים וְאַרְבַּע.

Bartenura esclarece que a regra de penhorar dez selá do desistente vale apenas quando os lances foram retirados um após o outro. Mas se todos retrocederem simultaneamente, a perda se reparte igualmente entre eles. Ilustra com um exemplo: se o primeiro ofereceu dez, o segundo vinte, o terceiro vinte e quatro, e o segundo e o terceiro desistiram ao mesmo tempo, o campo é dado ao primeiro por dez, e penhoram-se sete selá dos bens do segundo e sete dos bens do terceiro — de modo que o Templo arrecada, ao todo, os vinte e quatro selá originalmente prometidos.

Perush — os Mefarshim · פֵּרוּשׁ הַמְּפָרְשִׁים

Rashi רַשִׁ"י
Arachin 27a–27b, sobre a Guemará desta mishná
מתני' ממשכנין מנכסיו עשר סלעים — נמצא ביד גזבר עשרים, וכן שלשים, יתן שלשים, הרי חמשים: לא שנו — דאין ממשכנין מנכסי בן חמשים אלא עשר סלעים, אלא שבן מ' במקומו עומד ואינו חוזר בו, אבל חזר בו בן ארבעים משלשין העשרים סלעים הפחותין מנ' ועד שלשים ביניהם, דבן נ' יתן ט"ו ובן מ' יתן ה'… חזרו בהן בבת אחת משלשין ביניהן — כדרב חסדא, ומתני' כגון שחזרו בהן בזה אחר זה…

Rashi explica o mecanismo aritmético por trás da mishná: ao penhorar dez selá do desistente do lance de cinquenta, o tesoureiro já assegura, junto com o novo lance de quarenta, que fique em suas mãos o valor original de cinquenta selá — e assim sucessivamente a cada degrau. Sobre a distinção transmitida em nome de Rav Chisda, esclarece que a regra de penhorar apenas dez selá do desistente vale quando cada ofertante permanece firme em seu próprio lance; mas se, por exemplo, o de quarenta retrocede depois que o de cinquenta já havia desistido antes dele, divide-se proporcionalmente entre os dois a perda de vinte selá que falta entre o lance de trinta e o de cinquenta — cabendo ao de cinquenta quinze selá e ao de quarenta cinco. E se todos retrocedem ao mesmo tempo, divide-se a perda entre todos igualmente, conforme o próprio texto da mishná e a beraita concordam.